नेपालमा प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनको अन्तिम परिणाम घोषणा हुन बाँकी छ। गत साता प्रत्यक्ष प्रणालीतर्फ १६५ र समानुपातिक प्रणालीतर्फ ११० सांसद छान्ने मतदान भएको थियो। समानुपातिकतर्फ मङ्गलवार अपराह्न ८ः०० बजेसम्म एक करोड पाँच लाखभन्दा बढी मत गनिँदा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले ५० लाख ७० हजार मत प्राप्त गरेको छ।
प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७४ को दफा ६० अनुसार, समानुपातिक निर्वाचनको परिणाममा तीन प्रतिशत वा सोभन्दा बढी मत प्राप्त गर्ने दलको उम्मेदवार मात्र निर्वाचित हुने व्यवस्था छ। अहिलेसम्म रास्वपाले झन्डै ४८ प्रतिशत, नेपाली कांग्रेसले १६.२ प्रतिशत, नेकपा एमालेले १३.५ प्रतिशत र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले ७.४ प्रतिशत समानुपातिक मत पाएका छन्।
समानुपातिक सीटको छिनोफानो गर्न विशेष गणितीय सूत्र प्रयोग गरिन्छ। यो सूत्र फ्रान्सेली गणितिज्ञ सेन्ट-लाग्यूको विधिमा आधारित छ। प्रत्येक पार्टीले पाएको कुल समानुपातिक मतलाई १, ३, ५, ७, ९ जस्ता बिजोर अङ्कले भाग गरिन्छ। यसरी प्राप्त हुने भागफलको आधारमा सीट बाँडफाँट गरिन्छ।
निर्वाचन आयोगले अन्तिम निर्णय गर्छ कि कुन पार्टीले कति समानुपातिक सीट पाउने हो। यसमा महिला र पुरुषको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्न विशेष प्रावधान पनि छ।
