तस्बिर स्रोत, Bloomberg via Getty Images
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई)ले भारतको ३०० अर्ब डलरको उद्योगलाई सुदृढ बनाउने परम्परागत ‘आउटसोर्सिङ’ मोडलमा चुनौती दिँदै विगत केही हप्तामा भारतीय प्रविधि कम्पनीहरूको शेयरमा अभूतपूर्व गिरावट आएको छ।
परम्परागत सफ्टवेयर र आईटी शेयरहरूमा विश्वव्यापी “सुधार”को एक भागका रूपमा, हालसालै भूराजनीतिक अनिश्चितताले बजारमा हलचल ल्याएको छ र यो विशेषतः भारतका लागि महत्वपूर्ण छ।
विगत साढे तीन दशकमा भारतको सफ्टवेयर उद्योगले लाखौँ मानिसहरूलाई रोजगार प्रदान गरेको छ, जसले उच्च महत्त्वाकांक्षा र बलियो क्रयशक्तिमा आधारित नयाँ मध्यम वर्गको उदय गरेको छ।
यसले विगत ३० वर्षमा बेङ्गलुरु, हैदराबाद, र गुरुग्रामजस्ता सहरहरूमा अपार्टमेन्ट, कार, र रेस्टुराँहरूको माग वृद्धि गरेको छ।
त्रास
भारतका सबैभन्दा ठूला १० सफ्टवेयर कम्पनीहरूको ‘निफ्टी आईटी इन्डेक्स’ यस वर्ष लगभग २० प्रतिशतले घटेको छ। त्यसले लगानीकर्तालाई अर्बौँ डलरको घाटा पुर्याएको छ।
अघिल्लो समय एन्थ्रोपिक क्लाउड एजेन्टले नयाँ ‘एआई टूल’ सार्वजनिक गरेको थियो जसले कानुनी, प्रक्रियागत र डेटा सम्बन्धी कार्यहरू स्वचालित बनाउन सक्ने दाबी गरेको छ। यसले कामदार हाबी हुने उद्योगको व्यापार मोडलमा चुनौती पैदा गरेको छ।
यस्ता कम्पनीका धेरै संस्थापकहरूले सन् २०३० सम्ममा IT सेवा क्षेत्र नरहने चेतावनी दिएका छन्, जसले धेरैमा डर बढाएको छ। केही प्रमुख कार्यकारीहरूले पूर्वानुमान गरेका छन् कि एआईले सुरुवाती तहका ५० प्रतिशत रोजगारी काट्न सक्छ।
यस कठिनाइबीच भारतका ठूला IT कम्पनीहरूले डर थोरै बढाइने बताएका छन् र निराशलाई शान्त पार्ने प्रयास गरेका छन्।
उनीहरूले दाबी गर्छन् कि एआईले नयाँ अवसरहरू सिर्जना गर्नेछ, यद्यपि विगतमा भन्दा बढी संरचनात्मक परिवर्तनहरू हुनसक्ने थोरै आशंका पनि छ।
“ग्राहक संलग्नताको प्रकृति संरचनात्मक रूपमा सल्लाहकार समूहमा र कार्यान्वयनतर्फ सारिने सम्भावना छ। यसमा एप्लिकेशन आधारित व्यवस्थापन सेवाहरू हुन्छन्, जुन आम्दानीको २२ देखि ४५ प्रतिशत ओगट्छ। यसले राजस्वमा तीव्र गिरावट ल्याउनेछ,” विश्वव्यापी लगानी तथा ब्याङ्किङ कम्पनी जेफ्रीजले जनाएको छ।
तस्बिर स्रोत, Getty Images
सरल भाषामा, यसको अर्थ भारतीय IT कम्पनीहरूले बैंक वा तेल कम्पनीहरूबाट सफ्टवेयर सञ्चालन, मर्मत, त्रुटि सुधार, र अपडेटिङका लागि प्राप्त गर्ने आम्दानी कम हुनेछ। यो मुख्य रूपमा कम नियमित परामर्श सेवामा केन्द्रित हुँदा यस्तो हुन्छ।
जेफ्रीज अनुसार यसले आधारभूत रूपमा आय र रोजगारी मागमा असर पार्नेछ। कम्पनीले सबैभन्दा खराब परिदृश्यमा अर्को पाँच वर्षमा मात्र ३ प्रतिशत आय वृद्धिको पूर्वानुमान गरेको छ र २०३१ पछिको वृद्धिको सम्भावना छैन।
आशा
तर सबै दृष्टिकोण नकारात्मक छैनन्।
“प्रविधि संसारको प्लम्बर” भनेर चिनिने जेपी मोर्गन चेजका अनुसार, एआईले जटिल कामहरू छिटो पार्ने र थप सफ्टवेयर कोड लेख्नेछ। एआई कम्पनीहरूले पनि सफ्टवेयर कम्पनीहरू जस्तै ग्राहक मागअनुसार सेवा दिन सक्षम हुनेछन्, जुन अनुमान गर्न सजिलो हुनेछ।
एआई टूल कम्पनीहरू र IT सेवा कम्पनीहरूबीच थप साझेदारी हुने, जसले नयाँ काम क्षेत्रहरू सिर्जना गर्ने सम्भावना बढ्नेछ।
भारतको दोस्रो ठूलो IT कम्पनी इन्फोसिसका CEO सलिल पारेखले एआईले कम्पनीलाई अवसर विस्तार गर्ने बताउँदै बौद्धिक उपकरणमार्फत प्रणालीलाई आधुनिकीकरण गर्न तत्पर रहेको बताएका छन्।
इन्फोसिसका अनुसार जनरेटिभ एआईले सफ्टवेयर निर्माण र परीक्षणमा संलग्न ९ करोड २० लाख मानिसको रोजगारी विस्थापित गर्न सक्छ, तर डेटा एनोटेटर्स, एआई इन्जिनियर र एआई लीडहरूको लागि करिब १७ करोड नयाँ जागिरहरू सिर्जना गर्नेछ।
विश्लेषकहरूबीचमा सहमति बढ्दो छ।
एचएसबीसीको ‘सफ्टवेयर विल ईट एआई’ शीर्षक रिपोर्टले सफ्टवेयर कम्पनीहरूलाई “विश्वका ठूला उद्यमहरूमा AI प्रवर्तनका प्राथमिक माध्यम” बताएको छ। रिपोर्टले IT सेवा कम्पनीहरूले संगठनमा एआई थप्न मद्दत गर्ने उल्लेख गरेको छ।
ठूलो पैमानेमा एआई प्रणालीहरू “स्वाभाविक रूपमा त्रुटिपूर्ण” हुने र मुख्य सफ्टवेयर प्लेटफर्महरू प्रतिस्थापन र उन्नयनका लागि तयार नरहेको पनि रिपोर्टमा उल्लेख छ। यद्यपि तिनीहरू चित्रण कार्यक्रमहरूका लागि उपयोगी हुन सक्छन्।
टार्न नसकिने परिवर्तनहरू
तस्बिर स्रोत, Anadolu via Getty Images
तर IT कम्पनीहरू जीवनकालमा हुने यो प्राविधिक परिवर्तनबाट अछुतो रहन सक्दैनन्।
जेपी मोर्गनले उपकरणको प्रभाव मापन गाह्रो भए पनि विभिन्न तरिकाले उद्योग प्रभावमा रहेको बताएको छ।
भारतको सफ्टवेयर परामर्श समूह नासकमले IT उद्योगले परिवर्तनहरू अँगाल्न थालिसकेको र सन् २०२५ मा प्रविधि क्षेत्र पूर्ण रूपमा AI परीक्षणबाट परिचालनमा सर्ने भविष्यवाणी गरेको छ।
तर २०२५ मा AI परियोजना मार्फत को अपेक्षित आम्दानी केवल १० अर्ब डलर मात्र हुनेछ, जब कि कुल उद्योग आम्दानी ३१५ अर्ब डलर रहेको छ। यस वर्ष समग्र आम्दानी ६ प्रतिशत मात्र वृद्धि हुने सम्भावना छ, जुन ठूला फड्को भन्दा निकै कम हो।
यसैगरी, कर्मचारी भर्तीमा पनि कमी आउने देखिन्छ। २०२६ मा मात्र २.३ प्रतिशतले कर्मचारी संख्या बढ्ने सम्भावना छ।
नासकमले बताएको छ कि AI को कारण आईटी कम्पनीहरूले ग्राहकबाट शुल्क उठाउने तरिका पनि द्रुत गतिमा परिवर्तन भइरहेको छ।
छोटो अवधिमा पीडाबाट बच्न सकिँदैन भन्ने कुरा स्पष्ट छ।
नुभामा इन्स्टिट्यूशनल एक्विटिजका विश्लेषकहरू भन्छन् कि IT कम्पनीहरूको कमाइ सुरुमा घट्नेछ र AI को फाइदा मध्यम अवधि मात्रै देखिनेछ।
प्राविधिक चुनौती अगाडि बढे पनि अमेरिका जस्तो भारतको सबैभन्दा ठूलो बजारमा भिसा प्रतिबन्ध बढ्दा शुल्क सम्बन्धी अनिश्चितता कम हुन सक्ने सम्भावना घटेको छ।
मूडिज एनालिटिक्सका अनुसार नयाँ भिसा शुल्कले भारतका शीर्ष IT कम्पनीहरूको सञ्चालन खर्च अनुमानित १० देखि २५ करोड डलरले वृद्धि गर्नेछ, जुन ती कम्पनीहरूको आम्दानीको लगभग १ प्रतिशत हो।
यसले भारतको सेवा निर्यातको ८० प्रतिशत प्रतिनिधित्व गर्ने उद्योगका लागि गम्भीर बाधा थप्नेछ।
