झापा । २०८३ असारको अन्तिम दिन । भारतको कोलकातास्थित नेपाल महावाणिज्यदूतावासमा एउटा औपचारिक पत्र तयार हुँदै थियो। त्यो पत्र कुनै व्यापार सम्झौता वा कूटनीतिक निर्णयका लागि थिएन। त्यो पत्रले चार नेपाली बालबालिकाको जीवनमा नयाँ अध्याय सुरु हुने शुभ समाचार बोकेको थियो। पत्रमा चार नाम थिए – मीना विश्वकर्मा (१६ वर्ष), सीमा मुर्मु (१३ वर्ष), सुरज जोगी (१४ वर्ष) र माया तामाङ (१७ वर्ष) । (बालबालिकाको गोपनीयता सुनिश्चित गर्न नाम परिवर्तन गरिएको छ)। मीना र सीमा एउटै जिल्लाका भए पनि सुरज र माया फरक-फरक जिल्लाका हुन्। कागजमा लेखिएका ती नामहरू सामान्य देखिए पनि प्रत्येक नामभित्र एउटा छुट्टै कथा थियो– बिछोडको पीडा, अनिश्चित भविष्य र आफ्नै परिवारसँग फेरि भेट हुने गहिरो आकांक्षा।
यी बालबालिका भारतको पश्चिम बंगालस्थित शैशली माटीगढा चिल्ड्रेन्स होम फर गर्ल्स र हसान्ना कोभेनेन्ट च्यारिटेबल ट्रस्ट, कालिम्पोङको संरक्षणमा थिए। बालगृह उनीहरूका लागि सुरक्षित आश्रयस्थल बनेको थियो। त्यहीँ उनीहरू विद्यालय जान्थे, पढ्थे, नयाँ साथी बनाउँथे र भविष्यका सपना बुन्थे। तर साँझ पर्दा उनीहरूको मन सदैव आफ्नै घरको आँगनतिरै पुग्थ्यो। झ्यालबाहिरको आकाश हेर्दै उनीहरूले सोच्थे, ‘मेरो घर अहिले कस्तो होला? बाबुआमा मलाई कत्तिको सम्झिरहनुभएको होला? हजुरआमाले अझै मेरा बाटा हेरीरहनुभएको होला?’
भारतको पश्चिम बंगाल सरकार, कोलकातास्थित नेपाल महावाणिज्यदूतावास र नव अभियान नेपालको निरन्तर समन्वय तथा सहकार्यपछि उनीहरूलाई सुरक्षित रूपमा नेपाल फर्काइयो। र आफ्ना परिवारसँग पुनर्मिलन गराउन सम्भव भयो। सबै कानुनी तथा प्रशासनिक प्रक्रिया पूरा गरी बालबालिकाहरूलाई सुरक्षित रूपमा परिवारको जिम्मा लगाइएको नव अभियान नेपालका क्षेत्रीय संयोजक इन्द्रबहादुर बस्नेतले जानकारी दिए। उनीहरूका आँखामा अनेकौं भावना झल्किन्छन् – थोरै डर, धेरै उत्सुकता र अझ धेरै आशा। वर्षौंपछि उनीहरू आफ्नै देश, आफ्नै माटो र आफ्नै परिवारको न्यानो अँगालोमा फर्किन सफल भएका थिए।
त्यो दिन कुनै ठूलो समारोह थिएन। न त धेरै प्रचार भयो, न ठूलो भीड जम्मा भयो। तर ती चार परिवारका लागि त्यो दिन जीवनकै सबैभन्दा ठूलो उत्सव थियो। बिछोडको अँध्यारोपछि आशाको उज्यालो फर्किएको दिन थियो। कहिलेकाहीँ एउटा सरकारी पत्र मात्र प्रशासनिक कागजात नभई टुटेका सम्बन्धहरू जोड्ने पुल बन्न सक्छ। हराएका मुस्कानहरू फर्काउने माध्यम बन्न सक्छ। र एउटा बालबालिकालाई आफ्नै घरको आँगनसम्म सुरक्षित पुर्याउने आशाको यात्रा बन्न सक्छ।
