Skip to main content

भोकमरीको केन्द्रबिन्दु एसियाबाट अफ्रिकातर्फ सारिँदै

समाचार सारांश समीक्षा पश्चात प्रस्तुत। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार भोकमरी प्रभावित जनसंख्याले अफ्रिकाले पहिलो पटक एसियालाई पछाडि पारेको छ। सन् २०२५ मा अफ्रिकामा ३० करोड ९० लाख मानिसहरू भोकमरीको चपेटामा रहेका छन् भने एसियामा यो संख्या २९ करोड २० लाख रहेको छ। जलवायु परिवर्तन र द्वन्द्वका कारण अफ्रिकामा खाद्य संकट गम्भीर बन्दै गएको र त्यहाँका दुई तिहाइ मानिसहरूले स्वास्थ्यकर आहार किन्न नसक्ने अवस्था रहेको प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ। ५ साउन, पेरिस।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार, कुपोषणको समस्या बढ्दै गएपछि भोकमरी प्रभावित जनसंख्याको हिसाबले अफ्रिकाले पहिलो पटक एसियालाई पछाडि पारेको छ। खाद्य सुरक्षा र पोषणसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसङ्घको वार्षिक प्रतिवेदनले विश्वव्यापी रूपमा भोकमरी कम हुँदै गएको देखाए पनि विभिन्न क्षेत्रमा अवस्था असमान रहेको जनाएको छ। खाद्य तथा कृषि सङ्गठन (एफएओ) का कृषि–खाद्य अर्थशास्त्र विभागका निर्देशक डेभिड लाबोर्डेले भोकमरीको केन्द्रबिन्दु एसियाबाट अफ्रिकातर्फ सरेको बताएका छन्।

उनका अनुसार चीनले विगत २५ वर्षमा भोकमरी नियन्त्रणमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेको छ भने भारतले पनि यस समस्या समाधानका लागि तीव्र प्रयास गरिरहेको छ। एफएओसहित संयुक्त राष्ट्रसङ्घका पाँच निकायले संयुक्त रूपमा तयार पारेको प्रतिवेदनअनुसार, सन् २०२५ मा अफ्रिकामा करिब ३० करोड ९० लाख मानिस अर्थात् कुल जनसङ्ख्याको २० प्रतिशत भोकमरीको चपेटामा परेका छन्। यसै अवधिमा एसियामा २९ करोड २० लाख मानिस अर्थात् कुल जनसंख्याको करिब ६ प्रतिशत भोकमरीको सामना गरिरहेका छन्।

प्रतिवेदनअनुसार विश्वभर भोकमरीको सामना गर्ने जनसंख्या सन् २०२२ को ८.६ प्रतिशतबाट घटेर २०२५ मा ७.८ प्रतिशतमा पुगेको छ। प्रभावित मानिसहरूको संख्या पनि करिब चार करोड ३० लाखले घटेर ६४ करोड ५० लाखमा झरेको छ। यद्यपि यो संख्या अझै पनि कोरोना महामारीअघिको अवस्थामा भन्दा बढी रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। सन् २०१७ यता अफ्रिकामा कुपोषणको दर निरन्तर बढिरहेको छ, तर पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार सन् २०२५ मा केही सुधार देखिएको छ। तथापि सन् २०२१ यता स्वस्थकर आहार किन्न नसक्ने अफ्रिकीहरूको संख्या वृद्धि पाएको छ, जबकि विश्वका अन्य क्षेत्रहरूमा यो अनुपात घटेको छ।

प्रतिवेदनमा उल्लेख छ कि अफ्रिकाका करिब दुई तिहाइ मानिसहरू अर्थात् ६६.६ प्रतिशत जनसंख्या स्वस्थकर आहार किन्न सक्दैनन्, जुन एसियामा भन्दा दोब्बरभन्दा बढी हो। अफ्रिकी राष्ट्रहरूलाई पशुजन्य खाद्य उत्पादन र आपूर्ति प्रणाली सुधारमा प्राथमिकता दिन प्रतिवेदनले सुझाव दिएको छ। यस क्षेत्रका पशुजन्य खाद्य पदार्थ अन्य खाद्य समूहको तुलनामा महँगो रहेका छन्। संयुक्त राष्ट्रसङ्घले जलवायु परिवर्तन र द्वन्द्का असरका कारण अफ्रिकामा खाद्य संकट अझ गम्भीर भएको जनाएको छ। विशेष गरी सुडान र प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गोमा चलिरहेको द्वन्द्वले लाखौँ मानिसलाई खेतीयोग्य जमिन र आम्दानीका स्रोतबाट वञ्चित बनाएको छ, लाबोर्डेको भनाइ छ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले यसअघि नै सुडानमा करिब दुई करोड मानिस चरम खाद्य असुरक्षाको जोखिममा रहेको चेतावनी दिएको छ। साथै, मध्यपूर्वको जारी युद्धले विस्तार पाउने भए थप लाखौँ मानिसहरू भोकमरीको जोखिममा पर्ने पनि चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। लाबोर्डेका अनुसार युद्धका कारण ऊर्जा र मलको मूल्य बढेकाले प्रत्यक्ष प्रभाव भने अहिलेसम्म सीमित देखिएको छ। तर खाद्य सुरक्षामा जोखिम अझै कायम रहेको उनको भनाइ छ।