Skip to main content

विवाह र आत्मानुभूति

वि. सं. २०५० को दशकमा हामी विवाह बन्धनमा बाँधिन पुग्यौं। हाम्रो विवाह अन्तरजातीय प्रेममा आधारित थियो। दुवै जना टीन एजका थिएँ तर सामाजिक स्तर, पारिवारिक संरचना र मान मर्यादामा सचेत थियौं। प्रेमको सामु कुनै कुराले बाधा पुर्‍याउन सक्दैन भन्ने अनुभूति त्यतिबेला नै भयो र त्यो निर्णय उचित थियो भन्ने विश्वास अहिले पनि छ। सम्बन्धप्रति हामी दृढ र सन्तुष्ट छौं। त्यो बेला उमेरले कच्चा थियौं भन्ने लाग्छ, तर जिम्मेवारी, स्नेह र नैतिकतामा हामी आवश्यक समझ राख्थ्यौं।

विवाहको केही वर्षपछि छोरीको जन्म भयो र ६ वर्षको अन्तरालमा छोरालाई पनि पायौं। हजुरबा, हजुरआमा, ठूलोबा र काकाहरूको संयुक्त संरक्षणमा छोरीछोराको हुर्काइ सम्भव भयो। छोरीले एसएलसी उत्तीर्ण गरेपछि काठमाडौंमा विद्यालयकै होस्टलमा कक्षा ११ अध्ययन गर्न थालिन्। समय बित्दै गयो, छोराछोरीले शिक्षा हासिल गरे। छोरीले स्नातक पार गरिन्। हाम्रो सन्तान विनम्र, नैतिक र व्यवहारिक भई कुनै कुलतमा नपरेकामा हामी खुसी छौं। हामीलाई भाग्यमानी ठान्छौं भने यो अवस्था।

छोरीको स्नातकोत्तर तहको अध्ययनको समयमा एक दिन नजिक आएर उनले भने, “ममी, तपाईंसँग केही कुरा गर्नुछ।” सुरुमा मलाई अलि चिन्ता भयो। मनमा अनेक प्रश्नहरू उठे। थोरै समय मौन भइसकेपछि छोरीले प्रेम सम्बन्धमा रहेको कुरा बताए। त्यसपछि खालि प्रश्नहरू मनमा उठे– त्यो केटा को हो? कस्तो व्यक्तित्वका छन्? परिवार कस्ता छन्? हामीले आगामी दिनमा कसरी अवस्था सम्हाल्ने भन्ने सोच्न लाग्यौं। बाबालाई विश्वास दिलाउन समय लाग्यो। तर अन्ततः विश्वास गरियो। छोरीले उनले मनपराएको केटा स्नातक दीक्षान्त समारोहमा उपस्थित हुँदा हामीलाई परिचय गराइन्। त्यस बखत छोरीको बाबालाई यो अप्रत्याशित भेटले छक्क पारे। उहाँ कम बोल्ने, अध्ययनशील, र नजिकका मानिसहरूसँग मात्र सम्बन्ध राख्ने प्रकारका व्यक्ति हुनुहुन्छ।

उनलाई छोरीको प्रेम सम्बन्ध स्वीकार गर्न धेरै समय लागेन। छोरी विवाह गर्ने उमेर भइसकेको भए पनि हामीलाई उनी अझै सानै लाग्थी। हामी आफूलाई परिपक्व ठान्थ्यौं तर छोरीलाई विवाह गर्न पर्ने योग्य नदेख्थ्यौं। त्यो बेला हामी केवल सत्यलाई सपनाको रूपमा हेर्दै थियौं। गएको दशैंमा केटाकेटी पक्षबाट छोरीको विवाहको लागि हात माग्न आए। वार्ता सुरु भयो। गत फागुन २८ गते छोरीको विवाह सफलतापूर्वक सम्पन्न भयो। छोरी खुशीपूर्ण रूपमा बिदा भइन्। हामीले आफ्नो कर्तव्य सफलतापूर्वक पुरा गर्यौं भन्ने महसुस गर्‍यौं।

जीवनमा धेरै कुरा किताबबाट भन्दा अनुभवबाट सिकिन्छ। सच्चा मित्र र आफन्तको अर्थ पनि यस्तै बुझिन्छ। कतिपय आफन्त पनि आफन्त नहुने तर केही आफन्तले भन्दा बढी आत्मीय, सहयोगी र सम्मानजनक हुन्छन्। यस्तो कुराले सोच्न बाध्य पारेको छ – पूर्ण रुपमा साँचो र आत्मीय सम्बन्धको कदर गर र जीवनको मिठास अनुभूति गर, त्योमा तिमीलाई कुनैले रोक्न सक्दैन।

(लेखक पूजा खड्का, गोरखा मोडेल सेकेन्डरी स्कुल, लमही-६, दाङमा कार्यरत शिक्षिका हुन्।)