पहचान न हो सक्ने शव र सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूको संख्या अझै अस्पष्ट
रसुवा बाढीपछि दुई हप्ता बितिसकेको भए तापनि अधिकारीहरूले मानव क्षतिको वास्तविक तथ्याङ्क थाहा पाउन “अहिले तत्काल सम्भव नहुने” र “पहिचान तथा पुष्टि कार्य वर्षौंसम्म चल्न सक्ने” बताएका छन्। नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रवक्ता अबि नारायण काफ्लेले भने, “हराएका व्यक्तिहरूको यथार्थ तथ्यांक हामीसँग अझै छैन। कतिपय शवहरू कहिल्यै फेला नपर्न पनि सक्छन्।” प्रहरी विवरण अनुसार फेला परेका करिब १४ सय शवमध्ये करीव पाँच सयमा मात्र आंशिक अंगहरू रहेका छन्। तिनीहरू मध्ये लगभग एक सय शवलाई मात्र परिवारले बुझ्न सकेको छ।
सरकारका दुई निकाय, राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण र प्रहरीले बेपत्ता व्यक्तिहरूको संख्यामा लगभग तेह्र सयको अन्तर देखाएका छन्। मङ्गलवार साँझ सार्वजनिक विवरणअनुसार प्राधिकरणले करिब ५ हजार ३ सयलाई सम्पर्कविहीन बताएको छ भने प्रहरीले करिब ४ हजार १ सय जनालाई बेपत्ता रहेको जानकारी दिएको छ। प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतले भने, “हाल भनिएको सम्पर्कविहीनको वास्तविक संख्या यति नै नहुन सक्छ। तिनीहरू मृत वा उद्धार भएका पनि हुन सक्छन्।” उनले थपिन्, “पहिचान नभएको शवलाई कानुन अनुसार सम्पर्कविहीनको सूचिबाट हटाउन सकिँदैन।”
प्रहरी अधिकारीहरूले शव सङ्कलनमा “पहिले कहिल्यै नभएको समस्या” भोगिरहेको बताएका छन्। केन्द्रीय प्रवक्ता काफ्लेका अनुसार प्रहरीले चीनतर्फको सीमादेखि भारतसम्मका खोलाका दुवै किनारमा रहेका पुरिएका घर, ओडार लगायत संरचनाहरू खोज्न ठूलो अभियान थाल्ने तयारीमा रहेको छ। “ड्रोन, तालिमप्राप्त कुकुर, बाइनाकुलरको प्रयोग गरी ठूलो जनशक्ति लगाएर खोजी गरिरहेका छौँ,” काफ्लेले बताए। विपद् प्रभावित पहिलो स्थान रसुवागढी नाकाभन्दा तलपट्टि दुई सय किलोमिटरभन्दा बढी दूरीमा त्रिवेणीधाम नजिकै दुई हप्तादेखि शव सङ्कलनको काम चलिरहेको छ।
भारत सीमावर्ती नवलपरासी पश्चिमका प्रहरी प्रवक्ता मदन थापाले भने, “हामीले सग्लै भेटेका शवहरू पनि अनुहारका आधारमा पहिचान गर्न सक्ने अवस्था थिएन। बचतका रूपमा भेटिएका अवशेषहरूले झन् चुनौती थपेका छन्।” २०० भन्दा बढी शव सङ्कलन भएका भए तापनि थापाको टोलीले परिवारलाई ९ वटा शव मात्र हस्तान्तरण गर्न सफल भएको छ। “त्यो पनि शवलाई ट्याटुबाट चिनेर सम्भव भएको थियो,” थापाले बताए। उनले थपे, “एक व्यक्तिका धेरै अवशेषहरू हुन सक्ने सम्भावना पनि रहेको छ।”