इरानी गायिका परस्तु अहमदीलाई यूट्यूब कन्सर्ट आरोपमा ७४ कोरा हान्ने सजाय पुष्टि
१४ असोज, काठमाडौं । इरानको पुनरावेदन अदालतले प्रसिद्ध गायिका परस्तु अहमदीमाथि सुनाइएको ७४ कोरा हान्ने सजायलाई कायम राखेको छ। अहमदीका वकिलहरूले पुनरावेदन अदालतले तल्लो अदालतको फैसला बिना कुनै सुनुवाइ बदर गरेको बताएका छन्। २९ वर्षीया परस्तु अहमदीले डिसेम्बर २०२४ मा आफ्नो यूट्यूब च्यानलमार्फत ‘स्लिभलेस’ (आधा बाहुला) लुगा लगाएर र हिजाबविना लाइभस्ट्रिम कन्सर्ट प्रस्तुत गरेकी थिइन्। त्यो कन्सर्टको भिडियो भाइरल बनेपछि लाखौंले हेरे र इरानी न्यायपालिकाले उनलाई कानुनी कारबाहीको सामना गर्न बाध्य पार्यो। न्यायपालिकाले उक्त प्रस्तुतीलाई “देशको कानुनी र सांस्कृतिक नियमको उल्लङ्घन” ठहराएको थियो।
जुन महिनामा, कुमको एउटा फौजदारी अदालतले अहमदीसहित उनको ब्यान्ड र प्रोडक्सन टिमका आठ सदस्यलाई “अश्लील र आपत्तिजनक सामग्री” प्रकाशित गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गरेको थियो। सजायमा ७४ कोरा हानेर अलावा अहमदीलाई दुई वर्षसम्म कुनै पनि दृश्य वा श्रव्य गतिविधिमा भाग लिन र देश छोड्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ। अहमदीका एक वकिलले भने, “हाम्रा लागि यो कन्सर्ट आयोजना गर्नु अपराध होइन। तल्लो अदालतले यस मामलामा अन्य सजाय विकल्प उपलब्ध हुँदाहुँदै पनि सबैभन्दा कडा फैसला सुनायो। पुनरावेदन अदालतले सुनुवाइको अवसर हुँदाहुँदै पनि बिना सुनुवाइ निर्णयलाई मान्यता दियो। यो फैसला पुनरावृत्ति रोक्नकै लागि भएको देखिन्छ।”
सजाय सार्वजनिक हुनासाथ इरानी नागरिक र मानवअधिकार कार्यकर्ताहरूले तीव्र प्रतिक्रिया देखाएका छन्। निर्वासित गायिका गुगुशले सामाजिक सञ्जालमा लेखेकी थिइन्, “आशा छ यी अँध्यारा दिनहरू समाप्त हुनेछन्। महिलाहरूले बाँच्ने र आफैंले के लगाउने निर्णय गर्ने स्वतन्त्रता पाउनेछन् र हाम्रो मातृभूमिमा कला पुनः फस्टाउनेछ।” वरिष्ठ संगीतकार हुसेन अलिजादेहले परस्तु अहमदीको सट्टा आफू ७० कोरा हान्न तयार रहेको बताएका छन्। मानवअधिकार संस्था एमनेस्टी इन्टरनेसनलले कोरा हान्ने सजाय क्रूर, अमानवीय र अपमानजनक भन्दै यसको कडा निन्दा गरेको छ।
यसअघि जनवरी २०२४ मा कुर्द-इरानी अभियन्ता रोया हेशमतीलाई हिजाबबिना तस्बिर पोस्ट गरेको आरोपमा ७४ कोरा हानिएको थियो। इरानी कानुन शरिया सिद्धान्तमा आधारित छ जसले किशोर र बालबालिकालाई सार्वजनिक स्थानमा कपाल ढाक्ने हिजाब र शरीर नदेखिने लुगा लगाउन अनिवार्य गरेको छ। सन् २०२२ मा २२ वर्षीया कुर्द महिला महसा अमिनीको ‘नैतिक प्रहरी’ हिरासतमा मृत्यु भएपछि इरानभर ठूलो विरोध प्रदर्शन भएका थिए। त्यसपछि धेरै महिला सार्वजनिक स्थलमा हिजाब नलगाउने गरेर नियम उल्लङ्घन गर्दै आएका छन्। हालै हिजाबसम्बन्धी कानुनबारे रूढिवादी नेता गुलामअली हद्दाद-आदिलले भनेका छन् कि इरानले अमेरिका र इजरायलसँग युद्धरत अवस्थामा भएकाले अधिकारीहरू यस विषयमा पूर्ण ध्यान दिन सकिरहेका छैनन्।