साउन मासका लागि मिटर रिडिङ गर्दा भ्याट नलाग्ने विद्युत छुट्ट्याउने तरीका

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले साउन १ गतेदेखि सुरु भएको विद्युत उपभोगमा मात्र ५ प्रतिशत मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) लागू गर्ने निर्णय गरेको छ। असार महिनाको अन्त्यसम्मको विद्युत खपतमा भ्याट नलाग्ने तथा पहिले उठाएको भ्याट रकम भदौ महिनाको बिलमा समायोजन गरिने प्राधिकरणले जनाएको छ। मिटर रिडिङमा देखिएको प्राविधिक समस्याका कारण असार र साउन महिनाको विद्युत खपत अलग्गै छुट्याउने विषयमा प्राधिकरण आन्तरिक छलफल गरिरहेको छ। १२ साउन, काठमाडौं।

प्राधिकरणले साउन १ गतेपछि भएको विद्युत उपभोगमा मात्र ५ प्रतिशत भ्याट लाग्ने कुरा स्पष्ट पारेको छ। यसअनुसार, साउन महिनामा उपभोग भएको विद्युत महसुल तिर्दा उपभोक्ताले भदौ महिनामा मात्र भ्याट तिर्नुपर्नेछ। यसअघि प्राधिकरणले असारमा भएको विद्युत खपतका बिल साउन महिनामा जारी गर्दा भ्याट असुल गर्ने भएपछि व्यापक विरोध भई आएको थियो। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठको निर्देशनमा प्राधिकरणले आन्तरिक राजस्व विभागसँग कानुनी व्याख्या मागेको थियो।

राजस्व विभागले साउन १ गतेपछि भएको विद्युत उपभोगमा मात्र भ्याट लाग्ने स्पष्ट गरेपछि प्राधिकरणले पनि सोही अनुसार कार्यान्वयन गर्ने जनाएको छ। तर विभागको स्पष्टीकरणपछि अर्को व्यवहारिक समस्या उत्पन्न भएको छ। प्राधिकरणले प्रत्येक महिनाको विद्युत खपतको मिटर रिडिङ अर्को महिनाको पहिलो सातादेखि गर्ने भएकाले असार र साउनको खपत अलग्गै छुट्याउने आधार तत्काल उपलब्ध छैन। यसकारण, साउन महिनामा मिटर रिडिङ गर्दा असार अन्तिम दिनसम्मको खपत र साउन १ गतेपछिको मिटर रिडिङसम्मको खपत एकसाथ मिसिएको हुन्छ।

प्राधिकरणका एक अधिकारीका अनुसार, यो विषयमा हाल आन्तरिक छलफल जारी छ। उनले भने, “मिटर रिडिङको हिसाबले समस्या देखिएको छ। एउटै रिडिङमा असार र साउन दुवै महिनाको खपत समेटिन्छ। अहिलेको प्रणालीले असार र साउनको खपत अलग्गै देखाउने सुविधा प्रदान गर्दैन।” यसैले प्राधिकरणले असारको खपतमा भ्याट नलाग्ने कुरा स्पष्ट भइसकेको छ। अब साउन १ गतेपछि भएको वास्तविक विद्युत उपभोगमा मात्र भ्याट लाग्ने व्यवस्था मिलाइनेछ।