बेसारले मानव स्वास्थ्यमा के लाभ पुर्याउँछ? के सप्लिमेन्टबाट पनि त्यस्तै प्रभाव हुन्छ?
चाहे तपाईंले भारतीय शैलीको कुखुराको मासु तरकारी तयार गर्नुहोस् वा सुडानी क्यामल बिरयानी, मलेशियाली ल्याक्सा वा बाङ्लादेशी माछाको झोल, सबै सामग्रीमा एउटा अपरिहार्य वस्तु भनेको बेसार हो। तर स्वादिलो परिकार बनाउन मात्र होइन, विश्वकै सबैभन्दा प्राचीन र अत्यन्त मन पराइने बेसारका अन्य धेरै फाइदाहरू पनि छन्। “मेरो परिवार पन्जाबी हो र बेसारबिना बनाएको परिकार म सोच्न सक्दिनँ,” खाद्य अनुसन्धानकर्ता तथा दक्षिण एशियाली प्रवासी विषयक पोडकास्ट संचालक रागिनी कश्यपले ‘फुड चेन’सँग कुरा गर्दै भनिन्। विश्वभर करीब ३० प्रकारका बेसार पाइन्छन्, जुन एशिया, अफ्रिका र दक्षिण अमेरिकामा प्रचलित छन्। यसको विश्वव्यापी प्रसारको प्रमाण छ, किनभने दक्षिण एसियाली प्रवासी समुदायसँगै यो पूर्वी प्रशान्त महासागरका बाली र फिजी तटदेखि पश्चिमी क्यारिबियन टापुहरूसम्म फैलिएको छ।
कश्यपका अनुसार, २५०० वर्ष पुराना ग्रन्थहरूमा समेत बेसारको उल्लेख भेटिन्छ। दक्षिण एसियामा बेसार व्यापक प्रयोग हुन्छ र यसले जीवाणुनाशक र सुजन कम गर्ने गुण हुन्छ भन्ने विश्वास गहिरो छ। “जब म बिरामी हुन्छु, बेसार मेरो प्राथमिक सोच हुन्छ र यसले सहजता दिन्छ। यो आंशिक रूपमा मानसिक, आंशिक रूपमा औषधि र आंशिक अतीतको सम्झना हो,” दुबईमा बस्ने कश्यपले भनिन्। भारतमा विवाहअघि ‘हल्दी उत्सव’ आयोजना हुन्छ, जसमा सौन्दर्यका लागि अनुहारमा बेसारको लेप लगाइन्छ। प्राचीन दाबीका प्रभावले अहिले पश्चिमी देशहरूमा पनि बेसारको माग वृद्धि भएको छ। शरीरमा बेसारको आवश्यकतालाई पूर्ति गर्न थप खानेकुरा (‘सप्लिमेन्ट’) उत्पादन सुरु भइसकेको छ। यी सप्लिमेन्टहरूमा सामान्यतया ‘कर्क्युमिन’ नामक यौगिक हुन्छ, जुन बेसारका स्वास्थ्य लाभका मुख्य कारण मानिन्छ।
बेसारले हड्डी र जोर्नीलाई मजबुत पार्नदेखि प्रतिरक्षा प्रणालीलाई सशक्त बनाउन सहयोग पुर्याउने दावी गरिन्छ। कश्यपका अनुसार सामाजिक सञ्जालमा मानिसहरूले यसको सकारात्मक अनुभवहरू सेयर गरेको कारण यसको लोकप्रियता बढेको छ। “एक अर्ब मानिसमध्ये धेरैले बेसार राम्रो गर्छ भन्ने विश्वास गर्छन् र यसले विश्वव्यापी सन्देश फैलाउँछ,” उनले भनिन्। “साथै, पैरवीकर्ता र सप्लिमेन्ट कम्पनीहरूले यो सन्देश सुदृढ पार्न योगदान दिएका छन्।” तर केहीले यसको फाइदामाथि प्रश्न उठाएका छन्। अमेरिकाको मिनेसोटामा कार्यरत रसायन विज्ञ डा. केथ्रिन नेल्सनले बेसारमा पाइने कर्क्युमिनसम्बन्धी सयभन्दा बढी अध्ययनहरू समीक्षा गरेकी छन्। “बेसारले सबै समस्या समाधान गर्ने दाबी पाएको छ, तर वास्तविकतामा यसले धेरै प्रभाव देखाएको छैन,” उनले भनिन्।