मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरणमा प्यान नम्बरको अभाव देखियो

समाचार समीक्षा पश्चात प्रस्तुति। निवर्तमान अर्थमन्त्री रामेश्वर खनालले आय विवरण र कर चुक्ता रेकर्डलाई वित्तीय इमान्दारिता मूल्यांकनको विश्वसनीय आधार भनेका छन्। आधा दर्जन मन्त्रीहरूले सार्वजनिक गरेको सम्पत्ति विवरणमा स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) उल्लेख नगरेको देखिएको छ। मन्त्रीहरूले करोडौंको सम्पत्ति भएका भए पनि प्यान नम्बर नदिएकाले कर प्रणालीमा पारदर्शिता नआएको वरिष्ठ कर अधिकृतले बताएका छन्। ३० चैत, काठमाडौं। प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक भएपछि निवर्तमान अर्थमन्त्री रामेश्वर खनालले फेसबुकमा स्टाटस लेख्दै भने, ‘सम्पत्ति विवरण घोषणाहरू सामान्यतया विश्वासिला हुँदैनन्। त्यसको साटो कसैको वित्तीय इमान्दारिता मूल्यांकन गर्दा आन्तरिक राजस्व कार्यालयमा पेश गरिएको आय विवरण र कर चुक्ताका रेकर्डहरू विश्वसनीय, पारदर्शी र प्रमाणिक आधार प्रदान गर्दछन्।’
तर, आश्चर्यजनक कुरा के भने आइतबार सार्वजनिक भएका आधा दर्जन मन्त्रीहरूले स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) नै सार्वजनिक गरेका छैनन्। प्रत्येक औपचारिक वित्तीय कारोबार वा भुक्तानीमा प्यान अनिवार्य छ। यो नियम लागू भएको ७ वर्ष भइसकेको छ। तर, करोडौंको सम्पत्ति, घरजग्गा, सुन र सेयर स्वामित्व भएका मन्त्रीहरूका प्यान नम्बर नै नहुनु एक वरिष्ठ कर अधिकृतले बताएका अनुसार गम्भीर विषय हो।
प्यान नम्बरमार्फत मात्र व्यक्तिले कति कर तिरेको छ भन्ने स्पष्ट देखिन्छ। तर, मन्त्रीहरूले प्यान नम्बर भए पनि उल्लेख नगरेको हुन सक्ने बताएका छन्। ‘आफ्नो कर भुक्तानी र कारोबारलाई पारदर्शी नदेखाउन चाहने उद्देश्यले प्यान नम्बर सार्वजनिक नगरेको हुनसक्छ,’ उनी थप्छन्। भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री सुनिल लम्सालसँग नै स्थायी लेखा नम्बर नभएको देखिएको सम्पत्ति विवरण छ। उनले ३० तोला सुन, ५० तोला चाँदी र बैंक खातामा ९० लाख नगदसहितका विवरण दिएका छन्। संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री प्रतिभा रावलले बुझाएको सम्पत्ति विवरणमा पनि प्यान नम्बर छैन। काठमाडौं र बारामा उनको नाममा जग्गा रहेको देखिन्छ। उनले आम्दानीको स्रोत श्रीमान्को आय बताएका छन्।
उनको २५ तोला सुन र विभिन्न बैंक खातामा २४ लाख भन्दा बढी नगद रहेको देखिन्छ। साथै उनले विभिन्न कम्पनीहरूको आईपीओ पनि भरेकी छन्। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या तथा खानेपानी मन्त्री निशा मेहताले पनि प्यान नम्बर बिना कारोबार गरेको देखिन्छ। काठमाडौंमा आफ्नो नाममा जग्गा, ३० तोला सुन, ५० तोला चाँदी, विभिन्न बैंक खाता र नगद मौज्दात देखिन्छ। उनले सेयर पनि भरेकी छिन्। शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयकी सस्मित पोखरेलका पिता नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्वकर्मचारी हुन्। उनले २४ करोड रुपैयाँभन्दा बढी सम्पत्ति देखाएका छन्। अधिकांश स्रोत बुबाको आम्दानी हो। तर, सस्मितको प्यान नम्बर उल्लेख छैन। हाल हरेक बैंकिङ कारोबारमा प्यान नम्बर अनिवार्य रहेको अवस्थामा सस्मितको कारोबार पनि कर प्रणालीमा पर्दैन भन्ने उनका सम्पत्ति विवरणले देखाउँछ। उद्योग मन्त्री गौरीकुमारी यादवको कारोबार पनि कर प्रणालीमा नभएको देखिन्छ। काठमाडौंमा उनको नाममा घर र विभिन्न स्थानमा जग्गा रहेको छ। सुन १८० तोला, २ किलो चाँदी र हिरा भएको उल्लेख छ। तर, उनले प्यान नम्बर सार्वजनिक नगरेकी छन्। श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री रामजी यादवले पनि सम्पत्ति विवरणमा प्यान नम्बर उल्लेख गरेका छैनन्।
उनको विभिन्न स्थानमा जग्गा, ८० तोला सुन, १५० तोला चाँदी, र बैंक खातामा ७० लाख भन्दा बढी नगद रहेको देखिन्छ।