
अन्टार्कटिकामा जलवायु परिवर्तनले हिउँ छिटो पग्लिँदा सिलहरूको १० दिनको आमा–बच्चा सँगै बस्ने समय घटेको छ, जसले बच्चाहरूको मृत्यु जोखिम बढाएको छ। नेपालमा जलवायु परिवर्तनले हिमालयका हिमनदी छिटो पग्लिँदा बाढी, पहिरो र खडेरी बढाएको छ, जसले २०२४ मा २४९ जनाको मृत्यु र हजारौं विस्थापन गराएको छ। जलवायु परिवर्तनले नेपालमा डेंगु, मलेरिया र पानीजन्य रोगहरू फैलिनुका साथै कृषि उत्पादन र पशुपालनमा गम्भीर असर पुर्याएको छ। अन्टार्कटिकामा बस्ने सिलहरूको जीवनचक्र प्रकृतिको अत्यन्त संवेदनशील र कठोर उदाहरण हो। त्यहाँका धेरै प्रजातिका सिलहरूले हिउँमै बच्चा जन्माउँछन्। जन्मपछि आमा र बच्चाबीच केवल करिब १० दिनजति मात्र सँगै रहने समय हुन्छ। यही छोटो अवधिमा आमाले बच्चालाई दूध खुवाउने, तौल बढाउने, चिसो वातावरणमा बाँच्न सक्ने बनाउने र पानीमा पौडी खेल्न सिकाउने जस्ता अत्यावश्यक सीपहरू सिकाउनुपर्छ। तर, जलवायु परिवर्तन र ग्लोबल वार्मिङका कारण अन्टार्कटिकाको हिउँ पहिलेभन्दा छिटो पग्लिन थालेको छ, जसले गर्दा यो १० दिनको महत्वपूर्ण समय पनि छोटिँदै गएको छ।
अहिले जलवायु परिवर्तनका कारण अन्टार्कटिकामा सिलहरूको जीवनमा गम्भीर असर परेको छ। धेरै अवस्थामा आमा समयभन्दा चाँडै जान बाध्य हुन्छे र पूर्णरूपमा सक्षम नभएका बच्चाहरू हिउँ पग्लिएसँगै पानीमा खस्ने वा डुबेर मर्ने जोखिममा पर्छन्। यो समस्या केवल सिलहरूको जीवनसँग मात्र सम्बन्धित छैन, बरु सम्पूर्ण पृथ्वीको इकोसिस्टमसँग गाँसिएको गम्भीर संकेत हो। अन्टार्कटिकामा हुने साना परिवर्तनहरूले विश्वव्यापी मौसम प्रणालीमा प्रभाव पार्छन्, जस्तै वर्षा चक्रको अनियमितता, असमयमा पानी, हिउँ पर्ने, खडेरी पर्ने आदि। नेपालमा वार्षिक सयौं घटना यो कारणबाट हुने गर्छ। जलवायु परिवर्तनले नेपालमा देखिएका समस्याहरू विश्वका अति जलवायु–संवेदनशील देशहरू मध्ये एक हो। वातावरणविद् भुषण तुलाधरका अनुसार, हिमालय क्षेत्रमा तापक्रम वृद्धि द्रुत गतिमा भइरहेको छ, जसले हिउँ पग्लिने, बाढी, पहिरो, खडेरी र स्वास्थ्य समस्या निम्त्याइरहेको छ।






