सुदन किरातीसँग एकता पछि हर्क साम्पाङ थप सशक्त बने

समाचार परिचयात्मक समीक्षा पश्चात तयार। श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पाङ र पूर्वमन्त्री सुदन किरातिले २१ फागुनमा सम्पन्न निर्वाचनपश्चात पार्टी एकता गरेका छन्। सहमति अनुसार, सुदन किराती वरिष्ठ नेता हुनेछन् र उनीसँग आउने १५ जना केन्द्रीय सदस्यहरू पनि रहनेछन्। सुदन किरातीको पार्टी प्रवेशले श्रम संस्कृतिलाई देशव्यापी विस्तार गर्न मद्दत पुग्नेछ र उनी कोशी प्रदेशको भावी मुख्यमन्त्रीको रूपमा हेरिएको छ। २५ वैशाख, काठमाडौं। श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पाङ र पूर्वमन्त्री सुदन किरातिले गत २१ फागुनमा सम्पन्न निर्वाचनमा सहकार्यलाई पार्टी एकतामा परिणत गरेका छन्। अध्यक्ष साम्पाङले पूर्वमन्त्री किरातिलाई श्रम संस्कृति पार्टीमा सामेल गर्न सात बुँदे सहमति गरिसकेका छन्। यस अनुसार, सुदन किराती वरिष्ठ नेता हुनेछन् भने उनीसँग आउने टोलीमा एक उपाध्यक्ष, एक सचिवसहित १५ जना केन्द्रीय सदस्य रहन्छन्। ती सदस्यहरूको नाम टुंगो पर्न बाँकी छ। तर पार्टी एकता सहमति सार्वजनिक गरिएको छ। राजधानीको होटल हार्दिकमा आयोजित कार्यक्रममा साम्पाङले पूर्वमन्त्री किरातीलाई स्वागत गर्दै यो एकतालाई दुधकोशी र तमोर नदीहरूको संगमपछि बनेको सप्तकोशी नदीको उपमा दिएका थिए। ‘खुवालुङमा दुधकोशी र तमोर नदीहरू भेटिन्छन्, त्यसपछि एउटै नदी बन्छ, छुट्याउन सकिदैन,’ साम्पाङले भने, ‘हाम्रो एकतापनि त्यस्तै छ।’ हर्क र सुदन दुवैले लामो विमर्श पछि एकताको निर्णय गरेका छन् र शंका नगरौं भन्ने आग्रह पनि गरेका छन्। माओवादी पृष्ठभूमिका नेता किरातिले यो एकताको औचित्य स्पष्ट पारेका छन् र मुख्य रूपमा कम्युनिष्ट आदर्शबाट आएका व्यक्तिहरूले ‘हर्कवाद’ स्वीकार गर्नुपर्ने अवस्था व्याख्या गरेका छन्। उनका अनुसार—हर्कवादलाई स्थापित गर्ने प्रयास हुनेछ। श्रम संस्कृति पार्टी स्थापना गर्दा हर्क साम्पाङले अगुवाइ गरेको अभियान, अडान र कामको सराहना पनि किरातिले गरेका छन्। उनी भन्छन् कि राष्ट्रिय राजनीतिमा यो पार्टीको अडानले एकताको प्रेरणा दिएको छ। मुख रूपमा जनताको दबावकै कारण एकता सम्भव भएको किरातिको भनाइ छ। ‘जनताको आदेश पालना गरेका छौं,’ उनले बताएका छन्। नेताहरूका अनुसार गत निर्वाचनमा सहकार्यपछि एकताको दबाव दुबै पाटोमा थियो। ‘श्रम संस्कृति पार्टी बनाउन सहयोग गर्नेहरू मध्ये धेरैले सुदन किरातीलाई ल्याउनुपर्छ भन्ने चाहना राखेका थिए। सामाजिक सञ्जाल र भेटघाटमा पनि एकता गर्ने आग्रह चलिरहेको थियो,’ पार्टीका एक नेता भन्छन्। शुभेच्छुकहरूको चाहना बुझ्दै हर्कले पनि सुदनलाई पार्टी भित्र्याउन पहल बढाएका थिए। तर एकता तत्काल सम्भव थिएन। यसैबीच सुदन किरातिले कुलमान घिसिङ, सिके राउत, रेशम चौधरी लगायतसँग भेटघाट गरी सहकार्य वा एकताको छलफल गरेको तस्बिर सार्वजनिक भयो। यसपछि साम्पाङ दबाबमा परे। उनले सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै सुदनसँग कुरा मिलिसकेको र समर्थकहरूलाई आश्वस्त पारे। एकता गर्नुपर्ने दबाब सुदन किरातिले गत निर्वाचनमा श्रम संस्कृतिका उम्मेदवारहरूलाई सहयोग गरेको कारणबाट आएको हो। पूर्वमन्त्री किरातिले भोजपुर, खोटाङ, सुनसरीमा श्रम संस्कृतिलाई समर्थन गरेका थिए। संयोगवश ती तीन जिल्लामै श्रम संस्कृतिले पनि जित हासिल गर्यो। ‘मेरो जितमा सुदन किरातिको ठूलो भूमिका छ। उहाँको समर्थनले माहोल बनायो,’ भोजपुरबाट प्रतिनिधि सभा सदस्य जितेका ध्रुवराज राईले भने। भोजपुरबाट तीन पटक चुनाव जितिसकेका र माओवादीभित्र प्रभावशाली नेता भएका कारण किरातिको प्रभाव स्वाभाविक पनि थियो। यही तथ्यलाई बुझेर श्रम संस्कृतिका समर्थकहरूले सुदनलाई भित्र्याउन दबाब दिन थालेका थिए। पूर्वमाओवादीहरूका लागि सुदन किरातिको प्रवेशबाट अवसर देखिन्छ। सुदनलाई पार्टीमा स्वागत गर्दै हर्क साम्पाङले देश विकासको संकल्प अझ प्रगाढ हुने विश्लेषण गरे। किरातिले पनि प्रतिपक्षी शक्ति बलियो बनाउने अभियानकै रूपमा यस एकतालाई लिनुपर्ने बताए। ‘हामी सचेत प्रतिपक्षी शक्तिका रूपमा अझ बलियो हुँदै गइरहेका छौं,’ उनले भने। वरिष्ठ पत्रकार टीकाराम राईले यस एकताबाट दुई मुख्य निष्कर्ष निकाल्न सकिने बताए। ‘बालेन सरकारलाई चुनौती दिन हर्क साम्पाङ थप बलियो बने,’ उनी भन्छन्, ‘आगामी प्रदेश र स्थानीय निर्वाचनमा यस एकताको महŒव देखिनेछ।’ सिट संख्या कम भए पनि कडा विपक्षी देखिएका हर्कलाई किरातिको व्यक्तित्वले सहयोग गर्ने उनको बुझाइ छ। ‘सुदन किराती राष्ट्रिय राजनीतिमा स्थापित नाम हो। उहाँको शब्द सुन्नेहरू धेरै छन्। त्यसैले श्रम संस्कृतिमा यस प्रवेशले विपक्षलाई अझ बलियो बनाउँछ,’ पत्रकार राई भन्छन्। सुदन पनि कोशी प्रदेशकै भएकाले स्थानीय र प्रदेश सभा निर्वाचनमा बलियो हुनु स्वाभाविक छ। श्रम संस्कृति पार्टीका नेता ध्रुवराज राईले भने, सुदनसँग आउने नेताहरूलाई थप बलियो पक्ष मान्छन्। ‘ती नेताहरू राजनीतिक रूपमा दक्ष छन् र हाम्रो श्रमिक वर्गसँग मिस्दा पार्टी बलियो हुन्छ,’ उनले बताए। पूर्वमाओवादी प्रभावशाली नेता भएकाले सुदनको प्रवेशले पार्टीलाई देशव्यापी फैलाउन मद्दत पुग्ने नेताहरूको विश्वास छ। ‘श्रम संस्कृतिको प्रभाव पूर्वमा बढी छ, तर सुदनसँग राष्ट्रिय सञ्जाल छ, जसले पार्टीलाई फाइदा हुनेछ,’ किराती निकटका नेताले बताए। ‘पूर्वमाओवादी पृष्ठभूमिका मानिसहरूलाई पार्टीमा सहजै आउन सकिने अवस्था बन्यो।’ यस एकताको अर्को खुला रहस्य हो—सुदन किराती कोशी प्रदेशका भावी मुख्यमन्त्री। शनिवार भएको एकता सभामा यस विषयमा नेताहरूले कुनै टिप्पणी गरेनन् तर सुदन मुख्यमन्त्री बन्ने तयारीका साथ पार्टी प्रवेश गरेको तथ्य नेतृत्वले लगभग पुष्टि गरेको छ। ‘अहिले भन्न हतार हुन्छ तर मुख्यमन्त्री बन्ने विषयमा अनुमोदन भइसकेको छ भनेर भन्न सकिन्छ,’ एक नेताले भने।