नेपालमा डिजिटल युगको सुरुवातः नगद बोक्न नपर्ने स्मार्ट सार्वजनिक यातायात प्रणालीको आवश्यकता

नेपालको सार्वजनिक यातायात प्रणालीलाई आधुनिक, सुरक्षित र पारदर्शी बनाउन डिजिटल प्रणाली अपनाउनु अनिवार्य हुँदै गएको छ। स्मार्ट कार्ड, क्युआर कोड, जीपीएस ट्र्याकिङ र एटीएम मेसिनले यातायात व्यवस्थापन प्रविधिमैत्री बनाउनेछन्। यसले व्यवसायीलाई आम्दानीको स्पष्ट तथ्याङ्क उपलब्ध गराउने र यात्रु तथा श्रमिकलाई सुविधा र सम्मान प्रदान गर्नेछ। नेपालको सार्वजनिक यातायात केवल यात्रु ओसारपसारको माध्यम मात्र नभई देशको आर्थिक, सामाजिक, शैक्षिक र राष्ट्रिय विकासको मेरुदण्ड हो।

तर दशकौँदेखि सार्वजनिक यातायात प्रणाली विभिन्न समस्यामा फसेको छ। नगदमा आधारित भाडा प्रणाली, टिकटिङ व्यवस्थामा कमजोरी, सहचालक र यात्रुबीच दैनिक विवाद, आम्दानीमा अस्पष्टता, व्यवसायीहरूको आर्थिक असुरक्षा, चालक तथा सहचालकको अस्थिर श्रम वातावरण, यात्रु सुरक्षाको अभाव र प्रविधिमैत्री व्यवस्थापनको अभावले सार्वजनिक यातायातलाई आधुनिक युगमा पनि परम्परागत संरचनाभित्र सीमित बनाएको छ।

डिजिटल सार्वजनिक यातायात प्रणाली प्रभावकारी विकल्पको रूपमा अगाडि आएको छ। स्मार्ट कार्ड, नगद रहित भुक्तानी, क्युआर कोड, जीपीएस ट्र्याकिङ, एटीएम (इलेक्ट्रोनिक टिकट मेसिन) र रियल टाइम डेटा व्यवस्थापन प्रणालीले नेपाली यातायातलाई नयाँ युगमा लैजान सक्छ। यात्रुले स्मार्ट कार्ड वा मोबाइल वालेटबाट केही सेकेन्डमै भाडा तिर्न सक्नेछन् जसले यात्रु र सहचालकबीच विवाद घटाउने मात्र होइन, भाडा प्रणालीलाई पूर्ण पारदर्शी बनाउँछ।

डिजिटल प्रणाली लागू भएपछि पारदर्शी आम्दानीकै आधारमा व्यवस्थित तलब प्रणाली पनि लागू गर्न सकिन्छ। श्रमिकको सामाजिक सुरक्षा, बीमा र बैंकिङ पहुँच सहज हुनेछ। यात्रुको लागि डिजिटल सार्वजनिक यातायत अझ प्रभावकारी बन्नेछ। छिटो भाडा भुक्तानी, सुरक्षित टिकटिङ, पारदर्शी भाडा दर र डिजिटल सुविधा नै यात्रुको मुख्य लाभ हो। सरकार, निजी क्षेत्र, बैंकिङ संस्था, प्रविधि कम्पनी र यातायात व्यवसायीबीच सहकार्यले नेपाल छिट्टै सुरक्षित, पारदर्शी र पूर्ण डिजिटल सार्वजनिक यातायात प्रणाली स्थापना गर्न सक्नेछ।