सिक्कामा नेपालको नक्सा हटाउने प्रयासमा मन्त्रिपरिषद्की स्पष्ट असहमति
मन्त्रिपरिषद्ले एक रुपैयाँको सिक्काबाट नेपालको नक्सा हटाएर मुस्ताङको घार गुम्बाको तस्वीर राख्ने नेपाल राष्ट्र बैंकको प्रस्तावलाई संशोधनका लागि फिर्ता पठाएको छ। सरकारले नयाँ डिजाइनमा नेपालको नक्सा समावेश गरेर पुनः प्रस्ताव ल्याउन नेपाल राष्ट्र बैंकलाई निर्देशन दिइसकेको छ। राष्ट्र बैंकले टकमरी खर्च घटाउन र सिक्काको तौल कम गर्न एक रुपैयाँको सिक्का सेतो धातुमा बनाउन साथै १० रुपैयाँको सिक्कामा भूर्ति देवलको तस्वीर राख्ने प्रस्ताव गरेको थियो। ४ साउन, काठमाडौं।
नेपाल राष्ट्र बैंकले एक रुपैयाँको सिक्कामा नेपालको नक्सा हटाएर मुस्ताङको घार गुम्बाको तस्वीर राख्ने नयाँ डिजाइन मन्त्रिपरिषद्को स्वीकृतिका लागि पठाएको थियो, जुन मन्त्रिपरिषद्ले फिर्ता पठाएको छ। नोट तथा सिक्का डिजाइन समितिले एउटै रुपैयाँको सिक्कामा नेपालको सबैभन्दा पुरानो गुम्बा, मुस्ताङको घार गुम्बा राख्ने नयाँ डिजाइन तयार पारेको थियो। पद्मसम्भवले स्थापना गरेको १४०० वर्ष पुरानो यो घार गुम्बा नेपालको सबैभन्दा पुरानो गुम्बा मानिन्छ।
डिजाइन समितिले तयार पारेको यो डिजाइन राष्ट्र बैंकको सञ्चालक समितिले स्वीकृत गरी मन्त्रिपरिषद्मा पेश गरिएको थियो। नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन अन्तर्गत नोट वा सिक्काको डिजाइन परिवर्तन गर्दा मन्त्रिपरिषद्को स्वीकृति अनिवार्य हुन्छ। बैंकले एक रुपैयाँ र १० रुपैयाँको सिक्काको डिजाइन मात्र नभई टकमरीमा प्रयोग हुने धातु र तौलमा पनि परिमार्जन गर्न मन्त्रिपरिषद्मा सिफारिस गरेको छ।
नेपालले निशान छापमा लिम्पियाधुरा सहितको चुच्चे नक्सा राख्ने विधान २०७७ सालमा संशोधन गरेको थियो। नयाँ छापिएका एक, दुई रुपैयाँका सिक्का र एक सय रुपैयाँको नोटमा समेत चुच्चे नक्सा समावेश गरिएको छ। अहिलेसम्म पहेँलो धातुको बनेको एक रुपैयाँको सिक्का अब सेतो धातुबाट बनाइने तयारी छ।