एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई करिब ५० हजारको मतान्तरमा पराजित गरेपछि विजयी भएपछि बालेन्द्र शाह ‘बालेन’ शनिवार साँझ दमकस्थित निर्वाचन कार्याल पुग्नुअघि नै बाहिर सडकमा समर्थकहरूको भिड थामिनसक्नु थियो।
कडा सुरक्षाबीच बालेन त्यहाँ पुग्दा समर्थकहरूले उनको पक्षमा नारा लगाउँदै नाचगान गरिरहेका देखिन्थे। त्यहाँ युवा समर्थकहरू निकै हर्षित मुद्रामा घण्टी बजाउदै नाचगान गदै “अबकी बार, बालेन सरकार” भन्ने नारा घन्काउँदै थिए।
स्वदेशी र विदेशी सञ्चारकर्मीहरूको बाक्लो घेरा झल्दै उनी मतगणना कक्षमा प्रवेश गरेका थिए।
गत फागुन २१ गतेको चुनावमा सबैभन्दा चर्चामा रहेको थियो झापा क्षेत्र नम्बर ५। कारण थियो चार पटक प्रधानमन्त्री बनिसकेका एमाले ओली र काठमाण्डूका निवर्तमान मेअर शाहको चुनावी प्रतिष्पर्धा।
उम्मेदवारी दर्तादेखि शनिबार अपराह्नसम्म अन्तिम मतगणना सकिँदासम्म पनि उक्त क्षेत्र त्यतिकै चर्चामा रह्यो।
मौनता
तस्बिर स्रोत, BBC/Bikram Niraula
करिब ३० मिनेट उनी त्यहाँ बसेपछि निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले बालेन शाह निवाचित भएको औपचारिक घोषणा गर्यो। त्यसपछि मतगणना कक्षको बाहिर आँगनमा छोटो कार्यक्रम गरी निर्वाचन कार्यालयले उनलाई प्रमाणपत्र हस्तान्तरण गर्यो।
उनी त्यहाँ केही बोलेनन्। सञ्चारकर्मीको आग्रहमा तस्बिर खिच्न उनी केही बेर भने उभिए।
फेरि उही शैलीमा सुरक्षा घेरामा उनी फर्किँदा बाहिर समर्थकहरूले घेरेका थिए।
अन्तिम मतपरिणामअनुसार बालेनले ६८,३४८ मत ल्याएका छन् भने ओली १८,७३४ मतमा सीमित भएका छन्। उनीहरूबीच मतान्तर ४९,६१४ रहेको छ।
दुवैलाई आआफ्ना पार्टीले प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार घोषणा गर्दै चुनावी अभियान गरेका थिए।
समर्थक के भन्छन्
तस्बिर स्रोत, BBC/Bikram Niraula
बालेनको जितपछि उनका समर्थहरूले अब पुरानो शासन शैलीमा परिवर्तन आउने बताए। झापाको दमकका सरगम पौडेलले अब उनले सबैका लागि काम गर्नुपर्ने बताए। उनले भने, “हामी युवाका लागि मात्र होइन, सबै उमेरका मानिसका लागि काम गर्नुपर्छ।”
दमककै सरस्वती दाहालले युवायुवतीको विदेश पलायन रोक्नुपर्ने र स्वदेशमै रोजगारीका अवसर उपलब्ध गराउनुपर्ने सुझाव दिइन्।
उनले भनिन्, “अब भाषण मात्र होइन, काम गर्नुपर्छ, बाहरूले पनि आराम गर्नुपर्छ, युवाहरूलाई देश चलाउन दिनुपर्छ। बालेनले हाम्रो भावनाअनुसार काम गर्छन् भन्ने लागेको छ।”
तर कतिपयले भने बालेनको विगतको कार्यशैलीको स्मरण गर्दै भूमिहीन सुकुम्बासीहरूका पक्षमा उनले काम गर्नेमा शङ्का व्यक्त गरे।
एमालेको गढ मानिएको झापा ५ मा बालेनको जितले तरङ्ग उत्पन्न गराएको छ। विगतका चुनावमा पटकपटक ओलीलाई मत दिएर जिताएका झापा ५ का मतदाताले यसपटक मत परिवर्तन गर्दा बालेनले बाजी मारेको उनीहरू बताउँछन्।
बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।
भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले अघि सारेका वरिष्ठ नेता बालेन शाह झापा ५ बाट अत्यधिक मतसहित विजयी बनेका छन्।
उनले ६८,३४८ ल्याउँदा प्रतिस्पर्धी रहेका पूर्वप्रधानमन्त्री तथा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले १८,७३४ मत ल्याएका छन्।
योसँगै अहिलेसम्म सर्वाधिक मत ल्याउने उम्मेदवार पनि ३६ वर्षे शाह नै बनेका छन्।
यसअघिको स्थानीय तहको चुनावमा काठमाण्डूबाट स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा मेअर निर्वाचित भएका उनी गत पुसमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी प्रवेश गरेका थिए।
अहिलेसम्म निर्वाचन आयोगको पछिल्लो मतपरिणामअनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी दुई तिहाइ बहुमतनजिक पुग्ने देखिएको छ।
देशैभरि देखिएको रास्वपाको यो जितको लहरमा बलियो कारण ‘बालेन फ्याक्टर’ रहेको धेरै विज्ञहरू बताउँछन्।
बालेनको जितले जगाएको ‘आशा’
तस्बिर स्रोत, KRISHNAMANI BARAL
पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विगतमा पटकपटक जितेको झापा क्षेत्र नम्बर ५ मा उनको प्रतिस्पर्धीका रूपमा बालेन साहले प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवारी दिँदा त्यसले धेरैलाई चकित पारेको थियो।
ओलीको बलियो पकड रहेको क्षेत्रमा भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा अगाडि सारिएका बालेनको हार हुन सक्ने अनुमान गरिएका विवरणसमेत आएका थिए।
तर त्यही क्षेत्रमा उनले निकै फराकिलो मतान्तरले जित हासिल गरेसँगै त्यसले जनतामा आशा जगाएको र सँगै संशय पनि उब्जाउन सक्ने विश्लेषक तथा जेन जी प्रतिनिधिहरूले बताएका छन्।
भदौ २३ को जेन जी आन्दोलनकी एक अभियानकर्मी रक्षा बम अहिलेसम्मको मतले आफूहरूलाई आशावादी बनाएको बताएकी छन्। तर त्योसँगै संसद्मा बलियो उपस्थिति जनाउने उक्त दलले अल्पमतको कदर नगर्ने वा सडकका आवाज नसुन्ने गर्छ कि भन्ने संशय रहेको उनले बताएकी छन्।
“हामी त एकदमै आशावादी छौँ। अन्य दलहरूसँग जनता निराश छन् भन्ने त जेन जी आन्दोलनकै बेलामा देखिएको थियो। यो सरकारले अल्पमतमा रहेका र सडकमा उठ्ने आवाज सुनोस् भन्ने लाग्छ,” बमले भनिन्।
“हामीले उठाउँदै आएका भ्रष्टाचार अन्त्य र सुशासनका मुद्दालाई जनादेशले आमजनताका मुद्दा हुन् भन्ने देखाएको छ। यी मुद्दालाई उचित रूपमा उहाँहरूले सम्बोधन गर्नुहुन्छ भन्ने आशा जागेको छ।”
राजनीतिशास्त्री मीना वैद्य मल्लले अब बन्ने राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको सरकार र खास गरी बालेनबाट आफू आशावादी रहेको बताएकी छन्।
“उहाँको अरूको कुरा सुन्ने संस्कार छ। मेरो बुझाइमा उहाँ सुन्ने, सुनाउने र सिकाउने प्रवृत्तिको व्यक्ति हो जस्तो लाग्छ,” उनले भनिन्।
“कति मानिसको बोल्ने मात्रै, अरूको कुरा नसुन्ने हुन्छ। उहाँले ठाउँमा बोल्नु पनि पर्छ र सुधार्नु पनि पर्छ।”
तर सँगै बालेन र अब बन्ने उनको नेतृत्वको सरकारले दम्भ राख्न नहुने र बहुमतको दुरुपयोग गर्न नहुने उनी बताउँछिन्।
खबरदारीको खाँचो
बालेनले जसरी उत्साहजनक रूपमा मत ल्याएका छन्, त्यसअनुसार जिम्मेवारी निभाउन पनि त्यतिकै चुनौतीपूर्ण हुने उनी ठान्छिन्।
“सरकार चलाउने अनुभवको कुरा पनि हुन्छ। त्यसका लागि समय लाग्छ। अनुभव विकास गर्न कमीकमजोरी देखियो भने नीति कार्यान्वयनमा पनि ढिलो हुन्छ कि?” उनले अब बालेनका सामु देखिन सक्ने चुनौतीबारे बोल्दै भनिन्।
“त्यसैले प्रशासनसँग कसरी समन्वय गरेर अगाडि जाने त भन्ने पनि चुनौती रहेको देख्छु। अर्को, पार्टीभित्रबाट पनि दबाव आउन सक्छ। नेतृत्व सङ्घर्ष हुन सक्छ।”
तर सँगै अबको सरकारलाई खबरदारी गर्न आफूहरू पछि नपर्ने जेन जी प्रतिनिधि बमले बताएकी छन्।
आशासँगै अबको सरकारबाट कुनै किसिमको संशय पनि छ?
जवाफमा बम भन्छिन्, “तानाशाही नयाँ होस् वा पुरानो होस्, त्यो हामीलाई स्वीकार्य हुने छैन। डरलाग्दो दुईतिहाइको नजिक उहाँहरू पुग्नुभएको देखिन्छ। त्यो एक किसिमले राम्रो हो किनभने हामीले स्थायी सरकार पाउँछौँ। तर सँगै शक्तिले मानिसलाई भ्रष्ट बनाउँछ भन्ने छ, त्यो बाटोमा उहाँहरू नलाग्नुहोस् भन्ने हाम्रो अपेक्षा छ।”
मतपरिणामबाट प्रतिपक्ष कमजोर भयो भन्ने डर आफूहरूमा रहेको पनि उनले बताइन्।
“अन्धभक्त हुने होइन। भगवान् बनाउने होइन कसैलाई, आफ्ना मुद्दाको नायक मात्रै खोजिरहने होइन। प्रश्न पनि गर्ने हो। राम्रा काम गरे समर्थन गर्ने हो र आफूले जिताएर पठाएको व्यक्ति भड्किँदा वा बाटो बिराउँदा पनि चुप लाग्ने प्रवृत्ति हामी (नेपाली जनता)ले पनि सच्च्याउनुपर्छ भन्ने लाग्छ,” उनले भनिन्।
“सदनमा रहँदा पनि अल्पमतलाई सम्मान गर्नुहुन्न भने उहाँहरू इतिहास रच्ने बाटोमा होइन कि इतिहासबाट खस्ने बाटोमा जान सक्ने सम्भावना रहन्छ। त्यसैले उहाँहरू इतिहास रच्ने बाटोमा जानुपर्छ भन्ने लाग्छ।”
मतपरिणामले देखाएको संशय
तस्बिर स्रोत, Keshav Jha
त्यस्तै विश्लेषक सीके लालले यसरी व्यक्तिलाई हेरेर आएको मतले सर्वसत्तावाद र अधिनायकवादको जोखिम देखाएको बताएका छन्।
उनले अहिले धेरै शङ्का गर्नु उपयुक्त नभए पनि सावधानी अपनाउनुपर्ने बताए।
“भन्ने बेलामा त बालेनले जनकपुरमा गएर सङ्घीयता बलियो बनाउने कुरा गरे। तर त्यो बलियो बनाउने भन्दा कमजोर गराउन सक्ने एउटा सम्भावना हुन सक्छ। मधेश-पहाड जोड्ने बालेन भनेर त्यसको नाममा समावेशितालाई कमजोर पार्ने प्रयास हुन सक्छ,” लालले भने।
“त्यस्तै कठिन भूराजनीतिक अवस्थाका बाबजुद जसरी केपी ओलीले [नेपाली सत्तालाई] उत्तरतिर पुर्याउनुभएको थियो, यसअघि जसरी दुईतिहाइले बेइजिङ पुर्याइदिएका थिए, अर्को दुईतिहाईले वाशिङ्टन वा दिल्ली पुर्याइदेलान् कि भन्ने पनि त डर रहन्छ।”
अन्तिम मतपरिणाम सार्वजनिक भएपछि कसरी सरकार बन्छ?
तस्बिर स्रोत, EPA
निर्वाचन आयोगले अन्तिम मतपरिणाम सार्वजनिक गरेपछि कुन दलले कति सीट ल्याउँछ, त्यसमै सरकार निर्माणका लागि कति समय लाग्छ भन्ने कुरा निर्भर रहने विज्ञहरू बताउँछन्।
अहिलेसम्मको परिस्थितिले समानुपातिकको समेत मतपरिणाम आइसक्दा रास्वपालाई सदनमा कुनै दलसँग मिलेर भए पनि दुईतिहाइ सुरक्षित गर्न कठिन नदेखिएको विश्लेषक लाल बताउँछन्।
कुल २७५ सांसदहरू रहने प्रतिनिधिसभामा प्रत्यक्ष प्रणालीतर्फबाट १६५ जना र समानुपातिकतर्फबाट ११० जना रहने छन्। कुनै एउटा दलको दुईतिहाइ बहुमत ल्याउन १८४ सीट जित्नुपर्ने हुन्छ।
सबै परिणाम आएपछि आयोगले राष्ट्रपतिलाई बुझाएपछि उनले सरकार गठनका लागि आह्वान गर्ने व्यवस्था छ।
संवैधानिक व्यवस्थाअनुसार निर्वाचनको परिणाम आएपछि राष्ट्रपतिले नयाँ प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने प्रक्रिया सुरु गर्ने छन्।
संविधानको धारा ७६(१) अनुसार राष्ट्रपतिले प्रतिनिधिसभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने छन्।
सांसदहरू बस्ने भवनको अवस्था के छ?
तस्बिर स्रोत, Ministry of Urban Development
गत भदौ २४ गते बानेश्वरस्थित संसद् भवनमा तोडफोड र आगजनी भएपछि नयाँ प्रतिनिधिसभा कक्ष सिंहदरबारभित्र निर्माणाधीन रहेको छ।
चैत १ गते आफूहरूलाई प्रतिनिधिसभा बैठक बस्न मिल्ने गरी उक्त भवन दिने सरकारले बताएको सङ्घीय संसद् सचिवालयका प्रवक्ता एकराम गिरिले बताएका छन्।
“अब अहिले भवन निर्माणाधीन नै हो। यद्यपि निर्माणका थुप्रै कामहरू बाँकी रहेको देखिन्छ। तर सरकारले दिन्छु भनेपछि हामीले विश्वास गरेका छौँ र विकल्प खोजेका छैनौँ,” प्रवक्ता गिरिले भने।
बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।
तस्बिरको क्याप्शन, भारतका सञ्जु सामसनले जारी विश्वकपमा विस्फोटक ब्याटिङ् गर्दै आएका छन्Article Information
Author, निरञ्जन राजवंशी
Role, बीबीसी न्यूज नेपाली
पढ्ने समय: ४ मिनेट
भारतको लागि जारी टी-२० विश्वकपको फाइनल सम्मको यात्रा कागजमा कोरिएको योजना सर्लक्क मैदानमा उतारिए जस्तै सफल बनिरहेको देखिएको छ।
आफ्नै घरमा प्रतियोगिताको आयोजना गर्दा भारत सामु दुई प्रमुख चुनौती थिए। पहिलो डिफेन्डिङ च्याम्पियनको हैसियतमा उपाधि जोगाउने र अर्को घरेलु दर्शकलाई सन्तुष्ट पार्दै टी-२० शैलीको खेल पस्किने।
साथै, रोहित शर्मा र विराट कोहलीको युग समाप्त भएर नयाँ स्वरूप लिएको टोलीलाई स्थापित गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर पनि घरमै भइरहेको विश्वकप प्रतियोगिताले दिएको थियो।
यो योजना टोली फाइनलसम्म पुग्दा सफल देखिएको छ।
अब आइतवार हुने उपाधि भिडन्तमा भारतले न्यूजील्यान्ड विरुद्धको अन्तिम खड्गो पार गर्नुपर्ने छ।
अहमदाबादको नरेन्द्र मोदी रङ्गशालामा हुने फाइनल कस्तो होला? आत्मविश्वासी देखिएको भारत वा दरिलो मानसिकताका साथ फाइनल पुगेको न्यूजील्यान्डबीच को बलियो होला?
के भन्छन् नेपाली खेलाडीहरू?
जारी विश्वकपमा नेपाली टोली पहिलो चरणबाटै बाहिरियो। इङ्ग्ल्यान्ड, इटली र वेस्ट इन्डिजसँग हारेको नेपाली टोलीले स्कटल्यान्डलाई पराजित गरेको थियो।
सो नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीमा सहभागी भएर मुम्बईबाट फर्किएका खेलाडी ललितनारायण राजवंशी भन्छन्, “घरेलु मैदान र उत्साहित दर्शकहरूको समेत साथ पाउने भएकोले भारतलाई मौका धेरै छ। तर न्यूजील्यान्डलाई पनि कमजोर आँक्न मिल्दैन।”
भारतको ब्याटिङ सुदृढ बनेको छ। सञ्जु सामसनको धमाकेदार प्रस्तुति भरपर्दो बन्दा इशान किशन, अनुभवी बलर जसप्रित बुमराह र हार्दिक पान्ड्याले राम्रो साथ दिइरहेका छन्।
ललित राजवंशी थप्छन्, “खेल नियाल्ने हो भने भारतको बलिङ त्यति बलियो देखिएको छैन। जसप्रित बुमराहले डेथ ओभरमा राम्रो गरेर म्याचहरू जोगाएका छन्। इङ्ग्ल्यान्डले अढाइ सय रन पछ्याउने आँट गर्नु भनेको भारतको बलिङको कमजोरी पनि त हो नि।”
सेमिफाइनलमा दक्षिण अफ्रिकालाई हराएको शैली निरन्तर राख्न सके न्यूजील्यान्ड खतरनाक हुने राजवंशीको तर्क छ।
तस्बिर स्रोत, Reuters
तस्बिरको क्याप्शन, न्यूजील्यान्डका ओपनर ब्याटर फिन एलेनले विश्वकपमा राम्रो प्रदर्शन गरिरहेका छन्
सेमिफाइनलमा फिन एलेनले ३३ बलमा शतक प्रहार गरेको जादुगरी इनिङका साथमा न्यूजील्यान्डका खेलाडीहरूले बहन गरेको भूमिका निकै सफल देखिएको थियो।
नेपाल प्रिमिअर लीग एनपीएलको पहिलो सिजनमा ललित राजवंशी र न्यूजील्यान्डका जिम्मी निशम जनकपुर बोल्ट्सबाट सँगै खेलेर उपाधि जितेका थिए। निशम अहिले न्यूजील्यान्डको टोलीमा समावेश छन्। त्यसकारण पनि ललितले न्यूजील्यान्डको खेललाई धेरै ध्यान दिएको बताउँछन्।
कीर्तिपुरमा एनपीएलका दुवै संस्करणमा – पहिलोमा जनकपुर बोल्ट्सका तर्फबाट अनि दोस्रोमा पोखरा एभेन्जर्सका तर्फबाट – जिम्मी निशमले गरेको प्रदर्शन र नेपाली क्रिकेटलाई उचाइ दिन भूमिका खेलेकोले कतिपय नेपाली समर्थकहरूले न्यूजील्यान्डको सपोर्ट गर्न सक्ने उनको अनुमान छ।
यद्यपि छिमेकी भारतको क्रिकेट मन पराउने नेपाली समर्थकहरूको सङ्ख्या पनि धेरै नै देखिँदै आएको छ। पछिल्लो समय भारतीय फ्रेञ्चाइज लीग आइपीएल हेर्ने बानी परेका कारण पनि कतिपय नेपाली क्रिकेट प्रेमीहरूले भारतको समर्थन गर्ने गरेको देखिन्छ।
ललितका अनुसार न्यूजील्यान्डका निम्ति फिन एलेन मात्र होइनन्, रचिन रविन्द्रको बलिङ र ब्याटिङ अनि मध्यक्रमका ब्याटर तथा विकेटकिपर टिम सिफर्ट पनि बलियो हतियार हुन सक्नेछन्।
तस्बिर स्रोत, CAN
तस्बिरको क्याप्शन, बलर ललितनारायण राजवंशी यसपालि विश्वकप खेलेको नेपाली टोलीमा समावेश थिए
राष्ट्रिय महिला टोलीकी अलराउन्डर कविता कुँवर भन्छिन्, “आइपीएल र महिलाको फ्रेञ्चाइज लीग डब्ल्यूपीएल हेर्ने भएकोले भारतको समर्थन गर्ने धेरै देखिन्छ।”
कविता फाइनल खेलमा चर्को टक्कर हुने बताउँछिन्।
न्यूजील्यान्डका फिन एलेन लामो समय क्रिजमा टिकेमा ठूलो स्कोर बन्न सक्छ। फाइनलमा फिन एलेन र भारतीय बलर अर्शदिप सिंह बीचको भिडन्त रोचक हुने कविता बताउँछिन्।
कवितालाई मन पर्ने टोली अस्ट्रेलिया शुरुआती चरणमै प्रतियोगिताबाट बाहिरियो। अर्को मन पर्ने टोली इङ्ग्ल्यान्ड पनि सेमिफाइनलबाट बाहिरिएकोमा उनी दु:खी छन्।
तस्बिर स्रोत, Kabita Kunwar/Facebook
तस्बिरको क्याप्शन, राष्ट्रिय महिला टोलीकी अलराउन्डर कविता कुँवर फाइनल खेलमा कडा टक्कर हुने बताउँछिन्
फाइनलमा दुवै टोलीको मौका ५०/५० प्रतिशत रहेको उनी बताउँछिन्। उनी भन्छिन्, ” न्यूजील्यान्डको पनि सम्भावना छ। तर भारतलाई हराउन गाह्रो नै होला।”
भारतको पल्ला भारी?
भारतका इशान किशन प्रतियोगिताका उत्कृष्ट ब्याटरमध्ये एक हुन्। पावर प्लेमा आक्रामक सुरुआत गर्ने उनको क्षमता भारतका लागि निर्णायक हुन सक्छ।
पछिल्लो फर्म हेर्ने हो भने सञ्जु सामसनको भूमिका पनि निर्णायक हुन सक्छ। कप्तान सूर्यकुमार यादवले ३१३ रन बनाएका छन्। उनको ब्याटिङ र दबावमा राम्रो खेल्ने क्षमता भारतको मध्य क्रमको मुख्य आधार बन्न सक्छ।
त्यसैले नेपाली अम्पायर रवीन्द्र गुप्ता भारतको घरमा खेल भइरहेको हुनाले भारतको स्थिति राम्रो देख्छन्।
तर भारतीय खेलाडीले ब्याटिङ सुधार्नुपर्ने उनको तर्क छ। पछिल्लो समय सामसन एक्लैले ब्याटिङको जिम्मेवारी सम्हालिरहेको बताउँदै रवीन्द्र भन्छन्, “भारतले फाइनलमा २०० रन बनाएर मात्र पुग्दैन। २२५ भन्दा माथिको रन बनाउनुपर्छ। किनकि न्यूजील्यान्डका ब्याटरहरू रन पछ्याउन माहिर छन्।”
साथै, भारतका बलरहरूले पनि राम्रो खेल देखाउनु पर्ने चुनौती रहेको उनी बताउँछन्। हार्दिक पान्ड्या र बुमराह त छँदै छन्, उनीहरूलाई १६ विकेट लिइसकेका अर्शदिप सिंह र वरुण चक्रवर्तीले दिने साथ महत्त्वपूर्ण हुने उनी बताउँछन्।
न्यूजील्यान्डका रचिन रवीन्द्र खतरनाक हुने अम्पायर रवीन्द्र बताउँछन्।
उनी भन्छन्, “रवीन्द्रले विकेट लिने मात्र होइन, बायाँ हाते ब्याटिङमा पनि राम्रो गरिरहेका छन्। यदि न्यूजील्यान्डले फाइनल जित्ने हो भने गतिलो फिल्डिङ गर्दै क्याच छुटाउनु भएन।”
उनको अनुमानमा फाइनल खेलमा भारत र न्यूजील्यान्डले जित्ने सम्भावना ६०-४० प्रतिशत देखिन्छ।
कतिपय दर्शकले भने भारतको लागि विपक्षी न्यूजील्यान्डभन्दा पनि १ लाख ३० हजार दर्शक अटाउने क्षमता भएको अहमदाबादस्थित नरेन्द्र मोदी रङ्गशालाको ‘पुरानो डर’ रहेको बताइरहेका छन्।
किनकि भारतले पछिल्लो दुई महत्त्वपूर्ण खेल यसै रङ्गशालामा हारेको थियो।
२०२४ को एकदिवसिय विश्वकपको फाइनलमा यसै रङ्गशालामा अस्ट्रेलियाले भारतलाई पराजित गरेको थियो भने जारी टी २० विश्वकपको सुपर ८ को खेलमा दक्षिण अफ्रिकाले यही रङ्गशालामा टोलीलाई स्तब्ध पारेको थियो।
बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।
झापामा आफ्ना परम्परागत उम्मेदवार केपी ओलीका विरुद्ध रास्वपाका बालेनलाई अत्यधिक मतले जिताएकै दिन त्यहाँका मतदाताले भ्रष्टाचार नियन्त्रण र स्वदेशमै बस्ने वातावरण बनाइदिन माग गरेका छन्।
गत भदौमा भएको जेन जी आन्दोलनमा भएका घटनाक्रम र सरकारी पक्षबाट भएको भनिएको दमनबारे छानबिन गर्न पूर्वन्यायाधीश गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वमा गठित जाँचबुझ आयोगले आइतवार प्रधानमन्त्रीलाई आफ्नो प्रतिवेदन बुझाएको छ।
आयोगका पदाधिकारीहरूले सिंहदरबारमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई भेट्दै उक्त प्रतिवेदन बुझाएका हुन्।
९०० भन्दा बढी पृष्ठको प्रतिवेदन बुझाएको बताउँदै पत्रकारहरूसँग बोल्ने क्रममा आयोगका प्रवक्ता विज्ञानराज शर्माले “जसले गल्ती गरेको छ, त्यसलाई कारबाहीको सिफारिस गरेको” भनेर प्रतिक्रिया दिएका छन्।
उनले सुरुबाटै “केही सुरक्षा कमजोरी” भएको कुरा प्रतिवेदनमा उल्लेख रहेको समेत बताए।
प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले आयोगको प्रतिवेदन बुझेपछि त्यसको “निचोड आफ्नै सरकारले सार्वजनिक गर्ने” बताएको उनका प्रेस सल्लाहकार रामबहादुर रावलले बीबीसीलाई बताए।
प्रतिवेदन बुझाउने क्रममा आयोगका अध्यक्ष गौरीबहादुर कार्कीले “आफूहरूले इमानदारीसाथ काम गरेको र बिनाकुनै पूर्वाग्रह जे देख्यो त्यही कुरा प्रतिवेदनमा राखेको” जनाएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जनाएको छ।
“भविष्यमा यस्तो घटना नहोऊन् भनेर सुझाव पनि प्रतिवेदनमा राखेको” अध्यक्ष कार्कीले जनाएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले उल्लेख गरेको छ।
निचोड सार्वजनिक गर्छौँ: प्रधानमन्त्री
आइतवार मध्याह्न आफ्नै कार्यालयमा प्रतिवेदन बुझेपछि प्रधानमन्त्री कार्कीले आयोगलाई धन्यवाद दिँदै “निष्पक्ष छानबिन गरेकोमा आफू विश्वस्त रहेको” उल्लेख गरेको प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार रामबहादुर रावलले बीबीसीलाई बताए।
“न्याय र कानुनका दिग्गज व्यक्तिहरू भएको आयोगले दूधको दूध, पानीको पानी हुने हुनेगरी छानबिन गरेकोमा म विश्वस्त छु,” प्रधानमन्त्रीलाई उद्धृत गर्दै रावलले भने।
“सुरक्षाका हिसाबले सबै विवरण सार्वजनिक गर्न नसके पनि त्यसको निचोड हाम्रै सरकारले सार्वजनिक गर्ने छ।”
तस्बिर स्रोत, PMO
प्रधानमन्त्री कार्कीले आयोगको भूमिकाका कारण “देशले महत्त्वपूर्ण दस्ताबेज पाएको” बताउँदै “सीमित स्रोतसाधनबीच” आयोगले गरेको कामको प्रशंसा गरेको रावलले बताए।
प्रतिवेदन बुझेलगत्तै प्रधानमन्त्री कार्कीले यसलाई अब आफू र गृहमन्त्रीले अध्ययन गरी मन्त्रिपरिषद्मा पेस गर्ने बताएको उनको सचिवालयले जनाएको छ।
तीन पटक म्याद थपेर प्रतिवेदन
तस्बिर स्रोत, RSS
त्यहाँ आयोगका सदस्य विज्ञानराज शर्माले उक्त प्रतिवेदन “जाँचबुझ मात्र भएकाले अब कारबाही गर्ने निकायले अनुसन्धान गर्नुपर्ने र यसमा अनुसन्धानका लागि आधार तयार गरिदिएको” बताएको सचिवालयले उल्लेख गरेको छ।
गत भदौ २३ र २४ गतेका घटनाको मानवीय र भौतिक क्षतिको छानबिनका लागि बनाइएको सो आयोगलाई मन्त्रिपरिषद्ले यसअघि सुरुमा तीन महिना समय दिए तापनि त्यसपछि पहिलो पटक एक महिना, दोस्रो पटक २० दिन गर्दै तेस्रो पटक २५ दिन म्याद थपेको थियो।
अन्तिमपटक थपिएको म्याद सकिने एक दिनअघि आयोगले प्रधानमन्त्रीलाई प्रतिवेदन बुझाएको हो।
अन्तरिम सरकार बनेसँगै असोज ५ मा जेनजी आन्दोलनबारे छानबिन गरी सत्यतथ्य पत्ता लगाउन तीनसदस्यीय जाँचबुझ आयोग गठन गरिएको थियो।
विशेष अदालतका पूर्वअध्यक्ष गौरीबहादुर कार्कीको नेतृत्वमा गठित उच्चस्तरीय आयोगका सदस्यमा पूर्वएआईजी विज्ञानराज शर्मा र कानुनविद् विश्वेश्वर भण्डारी सदस्य छन्।
भदौ २३ र २४ को छानबीन
तस्बिर स्रोत, Skanda Gautam/SOPA Images/LightRocket via Getty Images
भदौ अन्तिम साताका ती दुई दिनका ती घटनामा ७६ जनाको मृत्यु एवं सयौँको सङ्ख्यामा मानिसहरू घाइते भएको नेपाल प्रहरीको विवरण छ।
एक सरकारी प्रतिवेदनकै अनुमान अनुसार ८४ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी मूल्य बराबरको भौतिक क्षति पुगेको यसअघि बताइएको थियो।
अघिल्लो दिन सुरक्षाकर्मीहरूको कारबाहीमा परी युवा प्रदर्शनकारीहरूको मृत्यु भएपछि भदौ २४ गते आन्दोलनले उग्र रूप लिएको थियो।
त्यस क्रममा कैयौँ सरकारी कार्यालय, व्यापारिक प्रतिष्ठान तथा निजी घर र सम्पत्तिमा आक्रमण, लुटपाट र आगजनीका घटनाहरू भएका थिए।
बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दलले बेहोरेको हारलाई ‘गम्भीर धक्का’ भन्दै नेकपा एमालेका नेताहरूले मतपरिणाम समीक्षाका क्रममा समग्र पार्टीको पुनर्गठनबारे छलफल हुने र आवश्यक परे नेतृत्व परिवर्तनबारे पनि विचार गरिने बताएका छन्।
प्रत्यक्ष प्रणालीतर्फको अहिलेसम्मको परिणाम र समानुपातिक मततर्फ प्राप्त अनुपातले एमाले तेस्रो स्थानमा खुम्चिने निश्चित देखिन्छ। जेन जी आन्दोलनपछि विकसित घटनाक्रममाझ पनि पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा अगाडि सारेर निर्वाचनमा सहभागी भएको एमालेले प्रत्यक्षतर्फका १६५ क्षेत्रमध्ये सात वटामा जितेको छ भने तीन स्थानमा अग्रता कायम गरेको छ।
झापा ५ मा ओली काठमाण्डूका पूर्वमेअर एवं राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह बालेनबाट ५०,००० भन्दा बढीको फराकिलो मतान्तरले पराजित भएका छन्।
प्रत्यक्ष प्रणालीतर्फ झन्डै १२५ सीटमा विजयी भएको रास्वपा दुईतिहाइ बहुमतको निकट पुग्न सक्ने आकलन कतिपय विज्ञहरूले गरेका छन्। यद्यपि समानुपातिक मतको प्रतिशतले त्यसको छिनोफानो गर्ने छ।
एमालेका कैयौँ शीर्ष नेताहरू पनि फाल्गुन २१ गते भएको निर्वाचनमा नराम्रोसँग पराजित भएका छन्। अहिले एमालेभित्र निर्वाचनको परिणामबारे “निर्मम समीक्षा” गर्नुपर्ने आवाज उठ्न थालेको छ।
‘अध्यक्ष स्वयंले निर्णय गर्ने कुरा हो’
तस्बिर स्रोत, K P Sharma Oli/Facebook
तस्बिरको क्याप्शन, आफूलाई पराजित गरेका बालेन्द्र शाहलाई सामाजिक सञ्जाल फेसबुकबाट बधाई दिने क्रममा ओलीले यो तस्बिर पोस्ट गरेका छन्
एमालेका उपाध्यक्ष रघुजी पन्त मतपरिणामबाट नागरिकहरू नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेसँग धेरै चिढिएको देखिएको भन्दै यसबाट पाठ सिकेर अघि बढ्नुपर्ने ठान्छन्।
उनले बीबीसीसँग भने, “हामीलाई नयाँ ढङ्गले अघि जान, परम्परागत तौरतरिकाबाट मुक्त हुन र विगतका गल्तीहरूबाट आत्मआलोचित हुँदै नम्र भएर जनताका बीचमा गएर हामी विगतका गल्ती कमजोरीबाट मुक्त हुन्छौँ, हामी जनताको बीचमा आएका छौँ भनेर अघि बढ्नुपर्ने अवस्था छ।”
पन्तले जनता र मतदाताले नेतृत्वले गम्भीर प्रश्न उठाएको भन्दै थपे, “गम्भीर प्रश्नचिह्न त हाम्रा अगाडि लागि नै सक्यो। हामीले भन्दा पनि अध्यक्ष स्वयंले आफ्नो भूमिका के हुने भन्नेबारे सोच्नु निर्णय लिनु र सबै साथीहरूसँग सल्लाह लिएर त्यही सरसल्लाह अनुसार अघि बढ्नु उपयुक्त हुन्छ भन्ने मलाई लाग्छ।”
“संसदीय परिपाटि भएका देशहरूमा संसदीय निर्वाचनमा विजय हासिल नगर्दाखेरि पनि बहुमत नआउँदा पनि प्रधानमन्त्रीको दाबेदार भएर चुनावमा जसले नेतृत्व गरेको हुन्छ, उसले राजीनामा गरेका उदाहरणहरू छन्।”
“हाम्रोमा माधवकुमार नेपालले २०६४ सालको निर्वाचनमा, अहिलेको जस्तो पराजय पनि थिएन त्यो बेला, सोचेको परिणाम नआएपछि, राजीनामा दिनुभएको थियो। अब के गर्ने भन्नेमा हामीहरूले भन्दा पनि यो त स्वयं अध्यक्षले निर्णय गर्ने कुरा हो। आफ्नो भूमिकाको बारेमा अब उहाँले नै निर्णय गर्नु उपयुक्त हुन्छ,” पन्तले भने।
चुनावमा पराजय बेहोरेपछि प्रतिक्रिया व्यक्त गरेका एमालेका कतिपय वरिष्ठ नेताहरूले विगतमा पार्टीका तर्फबाट भएका गल्ती कमजोरीहरूको गम्भीर समीक्षा गरिने बताइरहेका छन्।
एमालेका अर्का उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलले नेकपा एमालेको ‘नीति, नेतृत्व, सङ्गठन र कार्यशैलीलाई जनअपेक्षा अनुरूप पुनर्गठन गर्न अग्रसरता लिने’ धारणा राखेका छन्।
‘विकल्पको माग’ भए त्यसमा पनि छलफल
तस्बिर स्रोत, BBC/Getty/RSS/FB
तस्बिरको क्याप्शन, पाँच पूर्वप्रधानमन्त्रीहरू आगामी संसद्मा हुने छैनन्। यसपालि निर्वाचनमा उठेका ओली र माधव नेपाल पराजित भएका छन् भने बाबुराम भट्टराई, झलनाथ खनाल र शेरबहादुर देउवाले प्रतिस्पर्धा नै गरेनन्
एमालेका अध्यक्ष ओलीले आफ्ना प्रतिस्पर्धी बालेन्द्र शाहलाई बधाई दिनेबाहेक औपचारिक प्रतिक्रिया जनाइसकेका छैन। पार्टीका महासचिव शङ्कर पोखरेलले ‘परिवर्तनको लहरका सामु’ आफूहरूको प्रयास सफल हुन नसकेको उल्लेख गर्दै सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा एउटा पोस्ट राखेका छन्।
त्यसमा उनले हारजितलाई स्वाभाविक लोकतान्त्रिक प्रक्रियाका रूपमा लिनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।
एमालेका नेता प्रदीप ज्ञवालीले मतपरिणामलाई आफूले “गम्भीर धक्काका रूपमा” भन्दै दलहरूले बोक्ने मुद्दाको सान्दर्भिकता अझै पनि रहेको र ती मुद्दाहरूको पक्षमा उभिन एमालेको “संरचनामा ठूलो सुधारको खाँचो” यो निर्वाचनले देखाएको बताए।
“यसका केही आन्तरिक कारणहरू, केही बाह्य कारणहरूको हामी समीक्षा गर्छौँ। हाम्रो जस्तो समाजमा विभिन्न खालका लोकप्रिय लहरहरू चल्छन्। ती कति दिगो हुन्छन्, कति दिगो हुँदैनन् भन्ने हामीले देखेकै छौँ। एउटा घटनाले एउटा राजनीतिक पार्टीको समग्र भविष्य निर्धारित हुन्छ भन्ने म ठान्दिनँ। तर यो निक्कै गम्भीर धक्का हो।”
“त्यसमा कुनै सन्देह छैन। त्यसो हुँदा जहाँजहाँ नीति परिवर्तन गर्नु जरुरी छ, त्यहाँ हामी नीति परिवर्तन गर्छौँ। यदि व्यक्ति विशेषको भूमिकाको पनि माग हुन्छ भने हामी त्यो गर्छौँ र यदि त्यसले विकल्पको माग गर्छ भने त्यसमा पनि हामी छलफल गर्छौ।”
गत भदौ महिनामा सुशासन स्थापना हुनुपर्ने र भ्रष्टाचारको अन्त्य हुनुपर्ने माग गर्दै जेन जी पुस्ताका नवयुवाहरू सडकमा आएपछि भएको विरोधप्रदर्शनका क्रममा सुरक्षाकर्मीले गोली चलाउँदा कम्तीमा १९ जनाको ज्यान गएको थियो।
प्रदर्शनको भोलिपल्ट स्थितिले उग्र रूप लिएपछि एमाले अध्यक्ष एवं तात्कालिक प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पदबाट राजीनामा दिएका थिए।
त्यसपछि पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की नेतृत्वको गठित सरकारले प्रतिनिधिसभा विघटन गर्दै ६ महिनाभित्र चुनाव गराएको हो। जेन जी आन्दोलनपछि सम्पन्न नेकपा एमालेको महाधिवेशनबाट ओली दलको अध्यक्षमा तेस्रो पटक निर्वाचित भएका थिए।
यस पटकको चुनावमा एमालेले ओलीलाई प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रूपमा अघि सारेको थियो भने ओलीले यो निर्वाचनलाई “देश जलाउने र देश बनाउनेबीचको जनमतसङ्ग्रह”का रूपमा चित्रण गरेका थिए।
‘भूराजनीति’ देखि जनताको आक्रोशसम्मको चर्चा
तस्बिर स्रोत, RSS
तस्बिरको क्याप्शन, जेन जी आन्दोलनपछि केपी शर्मा ओली पार्टीको महाधिवेशनबाट तेस्रो पटक अध्यक्ष चुनिएका थिए
एमालेका उपाध्यक्ष पन्तले यसपालिको निर्वाचन अघि मतदाताहरू आलोचनात्मक रहेको आफूले पाएको र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले बहुमतसम्म ल्याउन सक्ने आकलन आफूले गरेको बीबीसीलाई सुनाए।
“तर जुन प्रकारले जनताले उनीहरूलाई भोट खन्याइदिए त्यो हेर्दाखेरि हामी नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेसँग जनताहरू धेरै नै चिढिएको रहेछन् भन्ने देखिएको छ। अबको संसद्मा हाम्रा साथीहरूले रचनात्मक प्रतिपक्षीको भूमिका खेल्नुहुन्छ।”
जनताको जनादेश लिएर आएको शक्तिलाई काम गर्न दिइनुपर्ने उल्लेख गर्दै उनले थपे, “फेरि संसदीय प्रणालीमा तीन महिना त एक प्रकारले ‘हनिमून’ अवधि नै हुन्छ। म भन्छु हामीले ५-६ महिना उहाँहरूलाई पर्खेर हेर्नुपर्छ। राम्रो काम गर्नुभयो भने स्वतः उहाँहरूले हाम्रो पनि समर्थन पाउनुहुन्छ। भएन भने संसद्मा क्रमशः जनताको पक्षमा रचनात्मक ढङ्गले भूमिका खेल्ने काम हाम्रो हुन्छ।”
भूतपूर्व परराष्ट्रमन्त्री पनि रहेका ज्ञवाली आफूहरूले चुनावी परिणामलाई स्वीकार गरेको उल्लेख गर्दै “कतिपय गलत भाष्य” निर्माण गरिएका कारण आफूहरूले हार बेहोर्नुपरेको उल्लेख गर्छन्।
उनी भन्छन्, “यस्तो हुनुमा बहुआयामिक कारणहरू छन्। स्थापित दलहरू प्रति जनताका गुनासाहरू पनि छन्। परिवर्तनको कुराले मानिसहरूलाई छोएको पनि देखिन्छ। सामाजिक सञ्जाल र सूचना प्रविधिको अत्यधिक प्रयोग भएको छ, सकारात्मक र नकारात्मक दुवै रूपमा। कहीँ न कहीँ युवा पुस्तासँग स्थापित राजनीतिक दलको नेतृत्वको संवाद टुटेको देखिन्छ।”
ज्ञवालीले पुराना राजनीतिक दलहरूले बिगारे मात्रै भन्ने भाष्य तलसम्म गएको उल्लेख गर्दै कैयौँ ठाउँहरूमा क्षेत्र र भूगोलको बारेमा खासै जानकारी नभएका उम्मेदवारहरूले जितेको दाबी गरे।
“देश बरबाद भइरहेको छ भन्ने भाष्य यसरी तल गयो कि त्यसलाई चिर्ने हाम्रा कमिटीका प्रयासहरू पर्याप्त देखिएनन्। कतिपय भूराजनीतिक पक्षहरू पनि छन्, कस्तो राजनीतिक शक्तिलाई स्थापित गर्ने कस्तोलाई विस्थापित गर्ने भन्ने सन्दर्भमा भूराजनीतिले पनि धेरै ठाउँका चुनावमा प्रभाव पार्ने गरेको छ। हाम्रा आन्तरिक कमजोरीहरू जहाँजहाँ छन्, त्यसको गहिरो, वस्तुनिष्ठ र निर्मम समीक्षा हामी गर्ने छौँ।”
रास्वपाले सत्ता सञ्चालन गर्दा रचनात्मक प्रतिपक्षको भूमिका खेल्ने बताएका ज्ञवालीले थपे, “राष्ट्रिय स्वाभिमानको रक्षा, लोकतन्त्रको संरक्षण, जनताका अपेक्षाहरूको सम्बोधन र स्थिरता हाम्रा सरोकारका विषयहरू हुन्। ती कुराहरूमा काम होस् भन्ने हाम्रो शुभेच्छा छ।”
तस्बिर स्रोत, Reuters
तस्बिरको क्याप्शन, जेन जी आन्दोलनपछि प्रतिनिधिसभा विघटन भएकाले अहिले निर्वाचन भएको हो
विश्लेषकले देखेको ओलीको ‘हठ’
विश्लेषकहरूले ओलीलाई पार्टीभित्र चुनौती दिने अवस्थामा कुनै पनि नेता नरहेको उल्लेख गर्दै एमालेले आगामी दिनमा लिने नीति ओलीकै कदममा भर पर्ने टिप्पणी गरेका छन्।
विश्लेषक राजेन्द्र महर्जनले बीबीसीलाई भने, “मेरो विचारमा अहिले हेर्दा जुवामा हारेकै स्थिति हो। त्यहाँबाट उभ्रिन धेरै गाह्रो हुन सक्छ। उनीप्रति काफी अविश्वास र आक्रोश छ। प्रश्नहरू केही उठेका छन् तर पार्टीमा उनको विरुद्ध वा विपक्षमा अर्को नेतृत्व तत्कालै देखिएको छैन।”
ओलीलाई “हठी स्वभाव” का नेताका रूपमा चित्रण गर्ने महर्जन उनले नैतिकताका आधारमा राजीनामा दिने कुरामा आफूलाई विश्वास नभएको बताउँछन्।
उनले भने, “आफूलाई पुनर्स्थापित गर्ने हो भने एमालेभित्र पनि पुनर्गठन जरुरी हुन्छ। त्यस्तो नगरी सुख नै छैन। नभए पश्चिम बङ्गालका कम्युनिस्ट पार्टीहरूको जुन अवस्था छ, यहाँ पनि त्यस्तै हुन सक्छ।”
“नेतृत्वको हठ र एक खालको अदूरदर्शिता र केही हदसम्म तानाशाही प्रवृत्तिको कारण कम्युनिस्ट पार्टीहरूको यसरी नै स्खलन भएको छ। यिनले पाठ सिक्छन् भन्ने मलाई पटक्कै लागेको छैन।”
चौहत्तर वर्षे ओली चार पटक प्रधानमन्त्री बने। उनी झन्डै छ दशकदेखि राजनीतिमा छन्।
यो चुनावले कैयौँ पाका पुस्ताका नेताहरूलाई राजनीतिबाट बिदाइ गर्ने मतपरिणामले देखाएका बेला अझै दुई दशक राजनीतिमा सक्रिय रहने बताउने गरेका ओलीको भविष्यलाई लिएर चासोहरू प्रकट भइरहेका छन्।
बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।
कर्णालीवासीले यस पटकको निर्वाचनमा यस अघि राष्ट्रिय
राजनीतिमा प्रभाव राख्दै आएका सबै दललाई प्रतिनिधिसभामा
प्रतिनिधित्व गराएर पठाएका छन्।
नेपाली कांग्रेस, नेकपा
एमाले, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी,
राष्ट्रिय
स्वतन्त्र पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीलाई जिताएर प्रतिनिधिसभामा पठाएका
हुन्।
कर्णालीका १० जिल्लाका १२ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये सबैभन्दा बढी पाँच सीट जित्नै नेपाली कांग्रेस पहिलो दल भएको छ।
देशैभरि नराम्रो पराजय भोगेको कांग्रेसलाई कर्णालीवासीले ठूलो दल बनाएर प्रतिनिधिसभामा पठाएका छन्।
देशैभरि राम्रो नतिजा ल्याउन नसकिरहेको नेकपा ४ सीट
जितेर दोस्रो भएको छ भने एमाले, रास्वपा र राप्रपाले एक/एक सीटमा पाएका छन्।
अघिल्लो चुनावमा कर्णालीमा खाली हात रहेको एमालेले
दैलेख क्षेत्र नं २ र रास्वपाले सुर्खेत क्षेत्र नं २ कांग्रेसबाट खोसेका छन्।
कांग्रेसले सुर्खेत क्षेत्र नं २ र दैलेख क्षेत्र
नं २ गुमाए पनि सुर्खेत क्षेत्र नं १ र मुगुमा जित कायम राख्दै दैलेख क्षेत्र नं १, हुम्ला, जाजरकोटमा जित हासिल गर्न सफल भएको छ।
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले जाजरकोट गुमाए पनि
रुकुम पश्चिम, कालिकोट, सल्यान
र डोल्पामा भने जित कायमै राखेको छ।
राप्रपाले जुम्लामा जित दोहोर्याएर आफ्नो
इतिहास कायम राखेको छ। संसदीय इतिहासमा यसअघि कुनै पनि व्यक्तिले जुम्लामा दोहोर्याएर चुनाव
जितेको रेकर्ड थिएन उक्त कीर्तिमान यसपालि तोडिएको स्थानीय जानकारहरूले बताएका छन्।
कहाँ कसले जिते
कांग्रेसः सुर्खेत क्षेत्र नं १ – विष्णुबहादुर खड्का
“यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः।
यत्रैतास्तु न पूज्यन्ते सर्वास्तत्राफलाः क्रियाः॥”
नारी जननी, अभिभावक अनि साथी।
समुन्नत समाज निर्माणको जग नारीको सम्मान, समानता र सशक्तीकरणमा उभिएको हुन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवसको अवसरमा सम्पूर्ण नारीहरूको अधिकार, आत्मसम्मान र उज्ज्वल भविष्यको कामना गर्दछु।
निर्वाचन आयोगले करिब एक दर्जन निर्वाचन क्षेत्रको मात्रै मतगणना सुरु हुन
बाँकी रहेको जनाएको छ।
त्यसमध्ये केही जिल्लाको सुरु हुने क्रममा रहेको तथा सङ्खुवासभा र गोरखाका एकएक वटा मतदान केन्द्रबाट मतपत्र ल्याउन बाँकी रहेको
आयोगका सहायक प्रवक्ता कुलबहादुर जिसीले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई जानकारी दिए।
आज अबेरसम्म पनि सङ्खुवासभाको दूधपोखरी केन्द्र र गोरखाको एउटा हिमाली
गाउँबाट हेलिकप्टरमार्फत् मतपत्र ल्याउने प्रयास खराब मौसमका कारण सफल हुन सकेको
थिएन।
“भोलि शनिवार बिहान गोरखा र सङ्खुवासभाको मौसम अनुकूल भयो र ढुवानी सकियो भने
दिउँसोबाट बाँकी रहेको क्षेत्रको पनि गणना चालु हुन्छ,” जिसीले भने।
विवादका कारण बिहान मतगणना सुरु हुन नसकेका केही स्थानमा पनि अहिले मतगणना
सुरु भएको उनले बताएका छन्।
“ढुवानीका कारण केही क्षेत्रको भोली वा पर्सीसम्म जान्छ होला। आज गणना सुरु
भएका क्षेत्रको भोलिसम्म आइसक्छ होला। समानुपातिकको बाँकी दुईतीन दिन लाग्छ होला,” उनले भने।
बेलुका ९ बजेसम्म रास्वपाले तीन स्थानमा, कांग्रेसले दुई र नेकपाले एक स्थानमा जित हासिल गरेको निर्वाचन आयोगले
आधिकारिक घोषणा गरेको छ।
रास्वपाबाट काठमाण्डू १ मा रञ्जु दर्शना न्यौपाने, काठमाण्डू ८ मा विराजभक्त श्रेष्ठ र काठमाण्डू ३ मा
राजुनाथ पाण्डे निर्वाचित भएका छन्। पाण्डेले उज्यालो नेपाल पार्टीका कुलमान घिसिङलाई
पराजित गरेका छन्।
त्यसै गरी कांग्रेसबाट मनाङमा टेकबहादुर गुरुङ र मुस्ताङमा योगेश गौचन थकाली
निर्वाचित भएका छन्।
नेकपाबाट रुकुमपूर्वमा पार्टी संयोजक पुष्पकमल दाहाल निर्वाचित भएका छन्।
प्रमुख दलका नेताहरूमध्येमा नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल
दाहाल ‘प्रचण्ड’ मात्रै हालसम्म निर्वाचित भएका छन्।
प्रत्यक्षतर्फ कुल १६५ सिटका लागि भएको मतदानमा बेलुका ९ बजेसम्म १०० भन्दा
धेरै स्थानमा रास्वपाका उम्मेदवारको अग्रता देखिन्छ।
एउटै दलको बहुमत आएको अवस्थामा राष्ट्रपतिले उक्त पार्टीको संसदीय दलका
नेतालाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ। रास्वपाले चुनावअघि
नै आफ्ना वरिष्ठ नेता बालेन शाहलाई प्रधानमन्त्री बनाउने बताएको थियो।
रुकुम पश्चिममा माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वको समयका ‘गुरु र चेला’ बीचको चुनावी प्रतिस्पर्धामा हालसम्मको मतपरिणाममा गुरुभन्दा चेला अघि देखिएका छन्।
एउटै मोर्चामा रहेर सशस्त्र द्वन्द्वमा सहभागी भएका नेता जनार्दन शर्मा र गोपाल शर्माबीच यहाँ रोचक प्रतिस्पर्धा छ।
सुरुदेखि नै अग्रता हासिल गर्दै आइरहेका जनार्दन शर्मालाई गोपाल शर्माले पछिल्ला मतपरिणाममा पछाडि पारेका छन्।
पछिल्लो मत गणनाको परिणाममा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका गोपाल शर्माले ९,०६५ र प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीबाट चुनाव लडेका जनार्दनले ६,७५३ मत पाएका छन् ।
शर्मा केही समयअघि मात्रै पुरानो पार्टी नेकपा माओवादी केन्द्रबाट अलग भएर प्रलोपा गएका थिए।
यस्तै कांग्रेसका राजु केसीले ६,०७५ र रास्वपाका मानबहादुर शाहीले १,४९२ मत ल्याएको निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ।
एउटै पार्टीमा हुँदा योजना बनाउने जनार्दन र जिल्लामा कार्यान्वयन गर्ने गोपालबीचको चुनावी प्रतिस्पर्धामा कसले बाजी मार्ला भनेर धेरैलाई कौतुहलता बढाएको छ।
नयाँ दल खोलेर चुनावमा होमिएका जनार्दनलाई आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता गरेर नेकपा एमालेले समेत समर्थन गरे पनि कांग्रेस र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवारसँग उनको कडा प्रतिस्पर्धा भइरहेको छ।
विसं २०६४ सालबाट लगातार चुनाव जित्दै आएका जनार्दन पटक पटक मन्त्री भएका व्यक्ति हुन् भने गोपालले २०७४ मा प्रदेश सभा सदस्य जितेर एक पटक प्रदेश मन्त्री भएका छन्।
आज काठमाडौं उपत्यका सहित पहाडी भेगमा फागु पूर्णिमा
भोलि र पर्सी तराईमा होली।
सबैको जीवनमा बहार लिएर आओस्
रंगहरूको यो पर्व
सम्पूर्ण नेपालीलाई हेप्पी होली।
मध्य पुर्वी एसियका विभिन्न देशमा बसोबास गर्नुहुने सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा विशेष अनुरोध!
त्यहा स्थित राजदूतावासले हालको असामान्य परिस्थितिलाई मध्यनजर गर्दै सबैलाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। कृपया सकेसम्म घरभित्रै सुरक्षित रहनुहुन, स्थानीय सुरक्षा निकायका निर्देशनहरू पूर्ण रूपमा पालना गर्नुहुन, अत्यावश्यक अवस्थामा बाहेक यात्रा नगर्नुहुन र नजिकैको सुरक्षित आश्रयस्थलको जानकारी राख्नुहुन अनुरोध गर्दछु।
साथै, आधिकारिक सूचना, समाचार र राजदूतावाससँग नियमित सम्पर्कमा रहनुहुन समेत अनुरोध छ।
