समाचार सारांश अनुसार, बन्दीपुरले प्राचीन व्यापारिक नाकाबाट पर्यटकीय गन्तव्यमा रूपान्तरण हुँदै वैशाख १८ र १९ गते गाउँ पर्यटन मेला आयोजना गर्न लागेको छ। नेपाल पर्यटन बोर्ड, गण्डकी प्रदेश कार्यालय र बन्दीपुर गाउँपालिकाले संयुक्त रूपमा पहिलो प्रदेशस्तरीय गाउँ पर्यटन मेला आयोजना गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। बन्दीपुरमा २०८५ मा ६ लाख २५ हजार पर्यटक भित्रिएका थिए भने २०८६ मा ७ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखिएको छ। ८ वैशाख, गण्डकी। प्राचीन समयमा व्यापारिक नाकाका रूपमा परिचित बन्दीपुर अहिले पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास भइरहेको छ।
बन्दीपुर विगतमा मोटरबाटोको सुविधा नभएकाले पश्चिम पहाडका तनहुँ, कास्की, लमजुङ, गोरखा र मनाङबाट सामान ल्याएर बिक्री गर्ने प्रमुख व्यापारिक नाकाको रूपमा स्थापित थियो। तनहुँको सदरमुकाम समेत रहेको यस स्थानबाट २०२५ सालमा दमौलीमा सदरमुकाम सारिएसँगै यसको व्यापारिक नाकाको पहिचान परिवर्तन भई पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा परिणत भएको हो। यहाँको सांस्कृतिक सम्पदा र प्राकृतिक सौन्दर्यले पर्यटकीय महत्त्व झन बढाएको छ।
बन्दीपुरको भूदृश्यले तत्कालीन राजा महेन्द्रलाई पनि आकर्षित गरेको थियो। उनले त्यतिबेला नै बन्दीपुरलाई ‘पहाडकी रानी’ उपमा दिएका थिए। यहाँ रहेका प्राचीन शैलीका घरहरू र वरपरका रमणीय दृश्यहरू, खड्गदेवी माई, टुँडिखेल आदिले बन्दीपुरको आकर्षण बढाएका छन्। मर्स्याङ्दी नदी तरेर बन्दीपुर जाने उकालो बाटोलाई लिएर मबिबि शाहको लेखन र तारादेवीद्वारा गाइएको ‘बन्दीपुरे उकाली लामो, मर्स्याङ्दी डुङ्गाले तरेर…’ गीत हालसम्म पनि चर्चित छ।
बन्दीपुरको महिमा र गरिमालाई प्रवर्द्धन गर्न पछिल्लो समय विभिन्न पहलहरू चलिरहेको छन्। गाउँ पर्यटनको नमूना गन्तव्यजस्तै रहेको बन्दीपुरमा नेपाल पर्यटन बोर्ड, गण्डकी प्रदेश कार्यालय र बन्दीपुर गाउँपालिकाको संयुक्त आयोजना तथा गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च नेपाल (भिटोफ) गण्डकीको सहआयोजनामा यही वैशाख १८ र १९ गते गाउँ पर्यटन मेला आयोजना गर्न लागिएको छ। यो बन्दीपुरमा पहिलोपटक हुने प्रदेशस्तरीय ‘गाउँ पर्यटन मेला २०८३’ हो, जसको जानकारी नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकी प्रदेशका प्रमुख मणिराज लामिछानेले दिएका छन्।
बन्दीपुर गाउँपालिकाले ‘बन्दीपुर गाउँ पर्यटन भ्रमण वर्ष’ घोषणा गरेको सन्दर्भमा पनि मेलाको आयोजना गरिएको हो। ‘मेलाको मुख्य उद्देश्य गाउँका साना पर्यटन व्यवसायी र सामुदायिक घरवास (होमस्टे) लाई सिधै शहरी बजार र ठूला एजेन्सीहरूसँग जोड्ने प्लेटफर्मको रूपमा विकास गर्नु हो’, उनले भने, ‘मेलामार्फत होमस्टे र त्यहाँबाट प्रदान गरिने सेवालाई बजारसँग जोड्ने, गाउँ पर्यटनमा निजी तथा सरकारी लगानी अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।’
मेलामा प्रदेशका ११ जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व गराउने पहल भइरहेको छ। पर्यटन लक्षित कार्यक्रमहरु पोखरामा मात्रै नसिमेर प्रदेशका अन्य स्थानमा पनि पु-याउने योजना रहेको उनले बताए। मेलामा बन्दीपुरको पर्यटन विषयमा सामूहिक छलफल गरिनेछ भनी बन्दीपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष सुरेन्द्रबहादुर थापाले जानकारी दिए। ‘गाउँ पर्यटनबाट समृद्धि यात्रा, विभिन्न जातजातिको सांस्कृतिक प्रस्तुति र प्रवर्द्धन, सामुदायिक घरवास तथा पर्यटन व्यवसायीका प्रवर्द्धनात्मक कक्षहरू मेलामा स्थापना गरिनेछन्’, उनले भने, ‘यस क्रममा स्थानीय पर्यटन लक्षित सूचना तथा प्रचार सामग्री वितरणसँगै पर्यटकीय आकर्षणका विविध पक्षहरूलाई उजागर गरिनेछ।’
बन्दीपुर र व्यास नगरपालिकालाई जोडेर ‘होमस्टे सर्किट निर्माण’ प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ। अध्यक्ष थापाका अनुसार यस सर्किटमा बन्दीपुर–२ को मोहोरिया, रामकोट, व्यास–१४ कुलुङ, केशवटार, रुम्सी, बन्दीपुर–६ धरमपानी, व्यास–१२ कमलाबारी, बन्दीपुर–५ कोरिखा, बन्दीपुर सामुदायिक होमस्टे, धरमपानी होमस्टे, ऐतिहासिक हुस्लाङकोट गढी, कमलाबारी, कोरिखा र सामुदायिक होमस्टेलगायत स्थानहरू समेटिएका छन्।
बन्दीपुरको पर्यटन क्षेत्रमा ८ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको लगानी रहेको बताउँदै अध्यक्ष थापाले भ्रमण वर्ष २०८५ मा यहाँ स्वदेशी तथा विदेशी गरी ६ लाख २५ हजार पर्यटक आएको जानकारी दिए। यस वर्ष ग्रामीण पर्यटन बन्दीपुर भ्रमण वर्ष २०८६ मा ७ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखिएको छ। रामकोट, धरमपानी र कोरिखा होमस्टेहरूलाई नमूना पर्यटकीय गाउँका रूपमा विकास गर्ने तयारी रहेको अध्यक्ष थापाले बताए।
बन्दीपुर क्षेत्रमा मात्र सातवटा व्यावसायिक घरवास सञ्चालनमा छन्। मेलासँगै यहाँको अर्गानिक खाना, रैथाने अन्नबाली, परम्परागत कला-संस्कृति समेत प्रवर्द्धन र संरक्षण हुनेछ भन्ने स्थानीयवासीको विश्वास छ। मेलामार्फत समग्र गण्डकी प्रदेशको गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन तथा विकासको लक्ष्य राखिएको छ भनी गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) गण्डकी प्रदेशका अध्यक्ष शोभा सापकोटाले जानकारी गराइन्। गण्डकी प्रदेशमा ५० भन्दा बढी होमस्टे सञ्चालनमा छन्। यस्ता कार्यक्रममार्फत होमस्टेहरूबीच पर्यटन साझेदारीमा लाभ पुग्ने विश्वास लिइएको छ।
‘कार्यक्रममार्फत होमस्टेहरूबीच अनुभव आदानप्रदान तथा व्यवसायिक साझेदारीमा पनि महत्त्वपूर्ण सहयोग पुग्ने आशा गरिन्छ’, उनले भनिन्, ‘सरकारले हप्तामा दुई दिन बिदा दिने व्यवस्था गरेकाले गाउँ पर्यटनमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा छ।’ गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) गण्डकी प्रदेशले लामो समयदेखि यहाँका सम्भावना युक्त घरवासहरूको प्रवर्द्धन गरिरहेको छ भनी भिटोफ गण्डकीका संस्थापक अध्यक्ष तथा पोखरा पर्यटन परिषद्का अध्यक्ष तारानाथ पहारीले बताए। गण्डकी प्रदेशका हरेक गाउँलाई पर्यटकीय गन्तव्य बनाएर विकास गर्न आवश्यक रहेको उनले औँल्याए।
