नाइजेरियाको आयटोरोमा समुद्री सतहको वृद्धिसँगै तटीय बस्तीको अस्तित्व संकटमा परेको छ र वर्षौंदेखि स्थानीय बासिन्दाहरू पटक-पटक विस्थापित हुन बाध्य भइरहेका छन्। सन् १९८७ देखि २०२२ सम्मको अध्ययनले देखाएको छ कि आयटोरोको तटरेखा वार्षिक औसत १५ मिटरको दरले पछाडि सरेको छ, जसले गर्दा भौतिक पूर्वाधारहरू नष्ट भइरहेका छन्। समुद्री पानीको अतिक्रमणका कारण खानेपानी प्रदूषित हुँदा स्वास्थ्य र शिक्षा क्षेत्रमा गम्भीर प्रभाव परेको छ र बालबालिकामा नकारात्मक मनोवैज्ञानिक परिणाम देखिएको छ।
दक्षिणी नाइजेरियाको आयटोरोमा समुद्रको सतह बढेसँगै तटीय बस्तीको अस्तित्व नै संकटमा परेको छ। प्रत्येक वर्ष समुद्रतट साँघुरिंदै गएकाले समुद्रले बगाएका घरका भग्नावशेषहरू हाल बाँकी रहेको जमिनमा फैलिएका छन्। घर गुमाएका परिवारहरू भित्री भूभागमा पुनःनिर्माण गरेर बस्न थालेका भए पनि केही समयमै समुद्रले पुनः उनीहरूको बस्तीलाई चपेटामा पार्ने गरेको छ।
आयटोरोका परम्परागत राजा ओलुवाम्बे ओजाग्बोहुन्मीले १४ वर्षअघि खिचिएको तस्वीर देखाउँदै भने, ‘त्यतिबेला यहाँ भवनहरू थिए। अहिले तीमध्ये कुनै पनि बाँकी छैनन्।’ उनका अनुसार दरबारमा पहिले करिब १०० कोठा थिए, जुन अहिले करिब एक दर्जन मात्र बाँकी छ। समुद्र नजिकिएको उनको शयनकक्षमा राति छाल पर्खालमा ठोक्किएको आवाज सुनिन्छ।
समुद्री पानीको अतिक्रमणले आयटोरोको स्वास्थ्य र शिक्षा क्षेत्रमा समेत असर गरेको छ। बस्तीको एकमात्र स्वास्थ्य केन्द्र पानीले चपेटामा परेको छ। स्वास्थ्यकर्मी ओमोमी ओलुवासेनले बताएअनुसार पानी कहिलेकाहीँ झ्यालसम्म पुग्ने गरेको छ। समुद्री पानीका कारण खानेपानी प्रदूषित हुनुका कारण टाइफाइड र झाडापखालाजस्ता पानीजन्य रोगहरूको जोखिम बढेको उनले जानकारी दिए। जलवायु परिवर्तनसँगै समुद्री सतह बढ्नुका कारण आयटोरो जस्ता नाइजेरियाली तटीय बस्तीहरूमा घर, स्वास्थ्य, शिक्षा र जीविकोपार्जनका संकटहरू अझ गहिरिँदै गएका छन्।
