Skip to main content

क्रिस्टा पाइकः मृत्युदण्ड कार्यान्वयनमा समस्या र अमेरिकामा उठेका प्रश्नहरू

संयुक्त राज्य अमेरिकाको टेनेसी राज्यमा मृत्युदण्ड सजाय कार्यान्वयन गर्दा घातक सुईले ज्यान लिने प्रयास असफल भएपछि विवादमा परेकी क्रिस्टा पाइकलाई एक अस्पतालमा लगिएको वकिलहरूले बताएका छन्। उनका एक वकिलका अनुसार क्रिस्टा पाइकलाई दुईवटा पेन्टोबार्ब्रिटोल सुई दिइएको थियो र उनलाई अस्पतालमा जीवन रक्षा गर्ने उपायहरू अपनाएर उपचार गरिएको छ। मृत्युदण्ड कार्यान्वयनमा के गल्ती भयो भन्ने विषयमा विवरणहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्। पाइकलाई सन् १९९६ मा १९ वर्षीया कलिन स्लिमरको हत्याको लागि मृत्युदण्ड सुनाइएको थियो र यो सजाय अन्तिम क्षणसम्म कानुनी विवादको विषय बनेको थियो।

टेनेसीमा यसै वर्ष मृत्युदण्ड कार्यान्वयन असफल भएको यो दोस्रो घटना बनेको छ। गत मे महिनामा, सन् १९९४ मा अपहरण र तीन जनाको हत्या अपराधमा दोषी ठहर भएका टोनी करदर्सलाई घातक औषधि दिने नसा फेला नपरेपछि त्यहाँका अधिकारीहरूले मृत्युदण्डको लागि सुई दिने प्रक्रिया पछि सारेका थिए। सन् १९७६ मा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले मृत्युदण्डमाथिको प्रतिबन्ध हटाएपछि अमेरिकामा १,६८३ जना व्यक्तिलाई मृत्युदण्ड दिइएको छ, डेड पेनाल्टी इन्फोर्मेसन सेन्टर (DPIC) का अनुसार।

अमेरिकामा मृत्युदण्डका लागि जनसमर्थन पछिल्लो समयमा घट्दै गएको छ र हाल ५० वर्षयताकै न्यून स्तरमा रहेको छ। नजिकै गरिएको ग्यालप सर्वेक्षणमा सन् २०२५ मा ५२ प्रतिशत अमेरिकीहरूले मृत्युदण्डलाई समर्थन गरेको देखिएको छ। यसै बीच, सन् २०१४ मा ओक्लाहोमामा मृत्युदण्ड दिन प्रयोग हुने घातक सुईमा गम्भीर त्रुटि देखिएपछि त्यो विधि छोटो समयका लागि स्थगित भएको थियो।

आलोचकहरूले घातक सुईमा प्रयोग हुने औषधिको आपूर्ति समस्या र केही विवादास्पद मृत्युदण्ड कार्यान्वयनले गम्भीर मानवीय प्रश्न उठाएको बताएका छन्। कानुनी चुनौतीहरू प्रायः विभिन्न औषधि प्रयोगको मापदण्डले अनावश्यक पीडा र कष्ट निम्त्याउनेमा केन्द्रित छन्। उनीहरू भन्छन्, यी प्रक्रिया अमेरिकी संविधानले निषेध गरेको ‘क्रूर र असाधारण सजाय’ नियम उल्लङ्घन गर्ने खतरा राख्छ।