नेपाली कांग्रेसका संस्थापक पक्षले सञ्चालन गरेको हालको महाधिवेशनमा नयाँ नेतृत्वका लागि उम्मेदवारी आह्वान भएसँगै देशकै सबैभन्दा पुरानो दल फुटको अवस्थामा पुगेको नेताहरूले बताएका छन्। विशेष महाधिवेशनमार्फत नयाँ नेतृत्व तोकेको गगन थापा पक्षले पार्टीको १५औँ महाधिवेशनबाट नयाँ नेतृत्व चयनका लागि मङ्गलवार उम्मेदवारी दर्ताको तालिका सार्वजनिक गरेको छ। कांग्रेस महामन्त्री गुरु घिमिरेले बन्दसत्रमा प्रस्तावहरू पेस गरी विधान पास गरेपछि मङ्गलवारदेखि उनीहरू नयाँ नेतृत्वका लागि चुनाव प्रक्रियामा जाने बताएका छन्। “निर्वाचन प्रक्रियामा पुगेपछि मतगणना प्रक्रिया सुरु हुन्छ। सभापतिमा कति जना उम्मेदवार हुन्छन्? यदि सर्वसम्मत भएछ भने नतिजा छिट्टै आउने छ, अन्यथा प्रतिस्पर्धा भए अलिकति समय लाग्न सक्छ,” घिमिरेले भने।
विशेष महाधिवेशनलाई अवैध भनेका निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा समर्थित समूहले मङ्सिरमा अलग्गै महाधिवेशन घोषणा गरी समानान्तर वडा र नगरपालिका अधिवेशन गराइसकेको छ। “उनीहरू महाधिवेशनमा पुगिसकेका छन्, हाम्रो क्षेत्रीय महाधिवेशन पनि सुरु भइसकेको छ। अहिले नै त्यस्तो समझदारी वा एकताको सम्भावना मलाई देखिँदैन,” देउवा पक्षका एक नेता प्रकाशशरण महतले भने। देउवा पक्षले पनि कांग्रेसको आधिकारिकता दाबी छोडेको छैन। थापा पक्षलाई मान्यता दिने सर्वोच्च अदालतको आदेशलाई पुनरावलोकनका लागि अनुमति पाएपछि पार्टीको आधिकारिक विवाद अदालतबाटै समाधान हुने नेताहरू बताउँछन्।
कांग्रेस राजनीतिक विश्लेषक जगत नेपालले समानान्तर महाधिवेशनसँगै पार्टी राजनीतिक रूपमा विभाजित भएको बताएका छन्। “राजनीतिक रूपमा दुई फरक पार्टी देखिन्छन्। प्राविधिक रूपमा अदालतको फैसला बाँकी छ,” त्रिभुवन विश्वविद्यालय पत्रकारिता विभागका उपप्राध्यापक नेपालले भने। संस्थापन पक्षका नेता घिमिरेले महाधिवेशनपछि कांग्रेस नामको दल एकै वटा रहने र आधिकारिकताबारे बहस सकिने दाबी गरे। “नेपाली कांग्रेसले १५औँ महाधिवेशन गरेर विधिसम्मत रूपमा निर्वाचन आयोगमा संशोधनका लागि जानेछ। त्यसपछि नेपाली कांग्रेस नामक दल एकै हुनेछ,” उनले भने।
देउवा पक्षका नेता कुन्दन काफ्लेले नेतृत्वले विवाद समाधान नगरेका कारण पार्टी विभाजनको स्थितिमा पुगेको बताएका छन्। “दुई संरचना भएपछि पार्टीहरू दुई हिस्सा भए जस्ता छन्। अब चिन्ह र झन्डा एउटा पक्षलाई मात्रै प्राप्त हुने बाँकी छ,” उनले भने। पहिला देउवा र अर्का नेता शेखर कोइराला समूह निकट मानिने केही नेताहरू पनि अहिले संस्थापन पक्षमा रहेका छन्। देउवा निकटका नेताहरू बालकृष्ण खाँड, ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, मीन विश्वकर्मा, महालक्ष्मी उपाध्याय, महेन्द्र यादव, सिता गुरुङ लगायतका नेता महाधिवेशनमा सहभागी भएका छन्।
