रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेको पाँच वर्ष पुग्नलाग्दा युद्ध अन्त्य गर्न रुस, युक्रेन र अमेरिकी अधिकारीबीच यूएईको राजधानी अबुधाबीमा उच्चस्तरीय त्रिपक्षीय वार्ता आयोजना हुँदैछ। यसै वर्षको फेब्रुअरीपछि यी तीन देशबीच हुन लागेको यो पहिलो प्रत्यक्ष कूटनीतिक वार्ता हो। वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा अमेरिकी अधिकारीहरूले युक्रेनको पूर्वी भूभाग डोनेत्स्क क्षेत्रको नियन्त्रण कसको हातमा रहने भन्ने विषयमा रुस र युक्रेन दुवैले लचकता देखाएको दाबी गरेका छन्। सार्वजनिक रूपमा दुवै पक्षले आ–आफ्नो अडानमा कायम राखेपनि ‘गोप्य रूपमा केही लचकता’ देखाएको अमेरिकी अधिकारीको दाबी छ।
अहिलेसम्म युद्ध अन्त्यका लागि दुवै पक्षबीचको मुख्य असहमति डोनेत्स्क क्षेत्रलाई लिएर छ। रुसले आफ्नो कब्जामा आउन बाँकी डोनेत्स्क क्षेत्रका भूभागहरू युक्रेनले छाड्नुपर्ने अडान राख्ने गरेको छ भने, युक्रेनले आफ्नो भविष्यको सुरक्षाका लागि ती क्षेत्रहरू अत्यावश्यक रहेको भन्दै त्यसलाई ‘कन्ट्याक्ट लाइन’का रूपमा रोकेर राख्ने अडान लिएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार डोनेत्स्क र क्षेत्रीय विवादको समाधान युद्धपछिको नयाँ ‘सेक्युरिटी आर्किटेक्चर’ स्पष्ट नभएसम्म असम्भव छ। युक्रेनका लागि यो सुरक्षा ढाँचामा भविष्यमा आक्रमण भएमा मित्रराष्ट्रहरूले रक्षा गर्ने ग्यारेन्टी समावेश हुनसक्छ।
रुसका लागि पूर्वी युरोपबाट नेटोको उपस्थिति हटाउनु मुख्य प्राथमिकता हुनसक्ने बताइएको छ। अमेरिका र युरोपको चिन्ता अबुधाबीको वार्तामा ट्रम्पका ज्वाइँ ज्यारेड कुसनर र अमेरिकी शान्ति दूत स्टिभ विटकफको नेतृत्वमा अमेरिकी टोली वार्तामा सहभागी हुँदैछ। कुसनरले एक्समा लेख्दै यो वार्ता दुवै देशको युद्धपछिको सुरक्षा चिन्ता सम्बोधन गर्न केन्द्रित हुने बताएका छन्। युरोपेली संघ र नेटोसम्बद्ध देशहरूलाई यो वार्ता प्रक्रियाबाट बाहिर राखिएकामा युरोपभर चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले युरोपको सुरक्षाबारे हुने जुनसुकै सार्थक छलफलमा नेटो र ईयू सदस्यहरूलाई अनिवार्य समावेश गरिनुपर्ने बताएकी छन्।
अमेरिकी अधिकारीहरूले रुसलाई मनाएर युरोपेली राष्ट्रहरूलाई समेत बहुपक्षीय वार्तामा जोड्ने प्रयास गरिने बताएका छन्। यद्यपि रुस युरोपेली देशहरूप्रति निकै सशङ्कित रहेको छ। युक्रेनको चिन्ता युक्रेनी सांसद ओलेक्सान्डर मेरेज्कोले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले युक्रेलाई छिटो सम्झौता गराउन खोजिएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनले प्रतिबन्ध र कडा सैन्य प्रहारबीना रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई वार्तामा ल्याउन नसकिने दाबी गरेका छन्। वार्ताअगाडि बढिरहँदा पनि रुसले युक्रेनका ऊर्जा पूर्वाधारहरूमा विनाशकारी बमबारी जारी राखेको छ। ज्यारेड कुसनरले अबुधाबी वार्ताले आगामी चरणको वार्ताका लागि वातावरण मात्र बनाउने भन्दै यो विवाद अत्यन्तै जटिल र कठिन रहेको बताएका छन्।
सम्बन्धित खबर
