यो आन्दोलन लाखौँ युवा भारतीयहरूले भोग्दै आएको एउटा डरबाट उत्पन्न भएको छ। आफ्नो भविष्य निर्धारण गर्ने परीक्षामा विश्वास गर्न नसकिने अवस्थाले मानिसहरूलाई बेचैन बनाएको छ। केही सातासम्मको विरोधपछि सोमबार दशौँ हजार युवायुवतीहरूले भारतको संसद्को तर्फ मार्च गर्न खोजे। उनीहरूलाई प्रहरीले अश्रुग्यास र लाठीचार्ज गरेर रोक्न प्रयास गर्यो। त्यसयता हजारौँ मानिस सडक आन्दोलनमा सहभागी हुँदै आएका छन्। महत्त्वपूर्ण प्रतिस्पर्धात्मक परीक्षाहरूमा बारम्बार प्रश्नपत्र ‘लीक’ भएपछि उत्पन्न आक्रोशका कारण कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) गठन भएको हो। युवा नेतृत्वको यो अभियानमा ठूलो सङ्ख्यामा विद्यार्थीहरू संलग्न भएका छन् र यो केही वर्षयताकै भारतको सबैभन्दा ठूलो विद्यार्थी आन्दोलन बनेको छ।
सीजेपीले शैक्षिक सुधार र केन्द्रीय शिक्षा मन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा माग गर्दै आएको छ। यस आन्दोलनको केन्द्रविन्दु अभियानकर्मी सोनम वाङ्चुक हुन्, जो आन्दोलनको समर्थनमा २६ दिनसम्म अनशनमा बसेकी छिन्। बिहीवार राति अनशन टुंग्याउनुअघि उनले आफ्नो तौल ११ किलोग्राम घटेको जानकारी दिइन्। वाङ्चुकको अनशन सकिएको भएतापनि विद्यार्थी नेताहरू आफ्ना माग पूरा नभएसम्म आन्दोलन जारी राख्ने प्रतिबद्धतामा छन्।
अहिलेसम्म एउटा स्वाभाविक प्रश्न उठिरहेको छ– यो केवल विद्यार्थीहरूको सामान्य आन्दोलन हो या त्यसभन्दा ठूलो घटना आरम्भ भएको हो? इतिहासले सिकाउने हो भने एकातिर सतर्क रहनु आवश्यक छ भने अर्कोतिर आशावादी हुनका लागि पनि पर्याप्त आधार छ। विद्यार्थी आन्दोलनहरूले कहिलेकाहीँ भारतको राजनीतिमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याएका छन्। तर सीजेपी नेतृत्वको यो आन्दोलन यसको विस्तारसँगै युवापुस्तामाझ विद्यमान असन्तुष्टि र यसको व्यापकताका कारण विशेष महत्व राख्दछ।
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी सरकारविरुद्ध नागरिकता, कृषि कानुन वा अन्य विवादास्पद नीतिका विषयमा ठूला आन्दोलनहरू भएका छन्। तर अहिलेको आन्दोलन कुनै खास विचारधाराबाट प्रेरित छैन। न त यो कुनै एक समुदाय वा सामाजिक समूहको हितमा केन्द्रित छ। बरु यसले लाखौँ युवा भारतीयहरूले सामाजिक उन्नतिको मुख्य माध्यमको रूपमा मानेका परीक्षाहरूलाई राज्यले अझ निष्पक्ष बनाउन सक्छ कि सक्दैन भन्ने प्रश्न उठाएको छ।
