साम्प्रदायिक तनाव नेपालमा: बारम्बार दोहोरिने घटनाबिच सामाजिक सद्भाव कायम राख्ने चुनौती

अहिले सुनसरी र आसपासका विभिन्न जिल्लामा साम्प्रदायिक प्रकृतिका हिंसात्मक घटनाहरू बढिरहेका छन् भने सुरक्षा विषयका केही जानकारहरूले यस्ता घटनाहरू दोहोरिन नदिन राज्यले विशेष “सुझबुझ” अपनाउनुपर्ने बताएका छन्। सुरक्षा मामिलाका जानकारहरूसँग कुरा गर्दा केहीले विगतमा पर्सा, रौतहट, सुनसरी, कपिलवस्तु र बाँकेका केही क्षेत्रलाई साम्प्रदायिक तनावको दृष्टिले संवेदनशील क्षेत्रका रूपमा चिनिएका बताएका छन्। यी संवेदनशील क्षेत्रहरूमा सरकारको उपस्थिति सुदृढ गर्नु, स्थानीय समुदायसँग संवाद र अन्तरक्रिया बढाउनु, साथै सामाजिक सद्भावमा नकरात्मक असर पार्ने गतिविधिहरू देखिएमा समयमै रोक्न आवश्यक छन्। स्थानिय सामाजिक र जनसांख्यिक बनोटलाई ध्यानमा राख्दै राज्यले यस्ता तनाव नफैलिने उपायहरु पहिलेदेखि अपनाउँदै आए पनि पछिल्ला वर्षमा त्यसमा कमजोरी आएको बुझिन्छ।

सुनसरीमा शान्ति कायम गर्न बुधवार सर्वपक्षीय प्रतिबद्धता जनाइए पनि सुरक्षा जानकारहरूले राज्यको पर्याप्त गम्भीरता नदेखाए यस्ता प्रतिबद्धता घोषणामा सिमित भएर पुनः घटना दोहोरिन सक्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरेका छन्। धनुषा र सिराहामा पनि तनाव सुनसरीमा आइतवार राति साम्प्रदायिक तनाव उत्पन्न भएपछि स्थानीय प्रशासनले निश्चित स्थानमा कर्फ्यू लगाएको छ। बिहीवार धनुषा र सिराहामा पनि तनाव बढेपछि सम्बन्धित प्रशासनले अनिश्चितकालीन कर्फ्यू आदेश जारी गरेका छन्। सिराहाको गोलबजारमा बिहीवार भएको झडपमा गोली लागेर एक जनाको मृत्यु भएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी चेतराज बरालले पुष्टि गरेका छन्।

पूर्वगृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले भनेका छन्, “सामाजिक सद्भाव बिगार्ने वा समाजलाई द्वन्द्वतर्फ धकेल्ने प्रयासप्रति हामी सधैं सतर्क हुनुपर्छ। यस्ता विषयमा कसैले पनि खेलबाड़ गर्नु हुँदैन।” गत आइतवार सुनसरी कप्तानगञ्जमा दुई फरक धार्मिक मान्यता भएका युवाबीचको झडपमा प्रहरीले हस्तक्षेप गर्दा एक स्थानीय युवाको मृत्यु र केहीको घाइते भएको थियो। त्यसयता उक्त क्षेत्रमा तनावपूर्ण अवस्था छ, सुरक्षा कडा गरिएको छ र नेपाली सेना पनि नियमित गस्तीमा परिचालन गरिएको छ।