पशुमाथि नाबालकहरूको क्रूरता किन बढ्दैछ?

हालैका दिनहरूमा १८ वर्षमुनिका बालबालिकाहरूले पशुप्रति देखाउने क्रूर व्यवहारका घटनाहरूमा वृद्धि भएको विषयमा विज्ञहरूले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। ताजा घटनाक्रम अनुसार जंगलमा चर्दै गरेको गोरुमाथि एक बालकले क्रूर व्यवहार गरेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको छ। बैतडीमा भएको उक्त घटनामा गोरु भीरबाट लडेर मृत्यु भएको थियो। प्रहरीले १६ वर्षे नाबालकलाई पक्राउ गरेको छ जसले गोरुलाई भीरबाट खसाल्ने प्रयास गरेको थियो।

यस्तै, २०८२ साल वैशाखमा रोल्पामा एक कुकुरलाई रूखमा झुण्याएर तड्पाईरहँदा मारिएको घटना पनि नाबालकहरूको संलग्नतामा भएको थियो। यद्यपि उनीहरूलाई पक्राउ गरिएको थियो, तर केही दिनमै छुटेका थिए। पछिल्ला घटनाहरूमा कुकुरलाई निर्घात रूपमा कुट्ने, जिउँदै गाड्ने, पुल वा भीरबाट खसाल्ने जस्ता क्रूरतामा नाबालकहरूको सहभागिता देखिएको छ। कानुनी रूपमा उनीहरूलाई वयस्कसरह सजाय दिन नमिल्ने भएकाले अधिकांश घटनामा चेतावनी वा सामान्य कारबाहीमै सीमित हुने गरेका छन्।

मनोविशेषज्ञहरूको मत अनुसार, पशुमाथिको क्रूर व्यवहार सामान्य बदमाशीभन्दा धेरै महत्त्वपूर्ण सामाजिक र मनोवैज्ञानिक पक्षहरूसँग सम्बन्धित छ। हिंसात्मक वातावरणमा हुर्कने, दुर्व्यवहार भोग्ने र सामाजिक सञ्जालमा हिंसात्मक सामग्रीको निरन्तर सम्पर्कमा रहने बालबालिकामा यस्ता नकारात्मक प्रवृत्तिहरू बढी देखिन्छन्। मनोविद् गृष्मा पनेरुले बताइन्, अहिले बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्यमा सामाजिक सञ्जाल, बदलिँदो जीवनशैली र अभिभावकसँग कमजोर संवादले गम्भीर प्रभाव पारेको छ।

पशुमाथिको यो क्रूर व्यवहारलाई केवल कानुनी विषय मात्र नभई मानसिक स्वास्थ्य, पारिवारिक वातावरण, सामाजिक सिकाइ, शिक्षा प्रणाली र समुदायको भूमिकासँग जोडिएको बहुआयामिक समस्या मान्नुपर्ने विज्ञहरूको साझा निष्कर्ष छ। त्यसैले मात्र सजायले समाधान ल्याउन सक्दैन भन्ने उनीहरूको मत छ।