समाचार सारांश समीक्षा सहित। सुर्खेतका यातायात व्यवसायी पूर्णप्रसाद पौडेलले दशवर्षे सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा १८ महिना हिरासतमा रहेर चरम यातना भोगेको बताएका छन्। अदालत र आयोगबाट आफ्नो पक्षमा निर्णय र सिफारिस भए पनि राज्यले कार्यान्वयन नगरेको भन्दै उनी न्यायको लागि संघर्ष गरिरहेका छन्। द्वन्द्वले व्यवसाय गुमाउनुका साथै परिवार विखण्डित भएको र दुई छोरा गुमाएको पीडा उनले व्यक्त गरेका छन्।
दशवर्षे माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वको क्रममा सुरक्षाकर्मीहरूले पक्राउ गरी १८ महिना हिरासत र यातना भोगेका पूर्णप्रसाद पौडेल सुर्खेतका यातायात व्यवसायी हुन्। पौडेल स्वयं सहभागी नभएका द्वन्द्वका कारण मात्र होइन उनको व्यवसाय मात्र होइन, परिवार समेत विखण्डित भएको छ। हिरासतमा रहेको बेला आफ्ना घरमा छापा परेको, परिवारका सदस्यलाई यातना दिइएको र दीर्घकालीन असरका कारण दुई छोराका निधन भएको पौडेलले बताए। अदालत, राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग र सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगबाट आफ्नो पक्षमा निर्णय र सिफारिस भए पनि कार्यान्वयन नभएको उनको गुनासो छ।
न्यायालयका फैसलाको कार्यान्वयन गराउन र विचाराधीन मुद्दाको पेशीमा सहभागी हुन उनी कहिलेकाहीं काठमाडौं आइरहन्छन्। द्वन्द्वका क्रममा आफू र परिवारले भोगेको पीडा, न्यायका लागि संघर्ष र राज्यसँगको अपेक्षाबारे पौडेलसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंशः
तपाईं बेला–बेलामा सुर्खेतबाट काठमाडौं आउनुहुन्छ। अहिले किन आउनु भएको हो?
म न्याय र उपचारका लागि काठमाडौं आएको हुँ। मेरा केही मुद्दा सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन छन्। पहिले पनि अदालतबाट मेरो पक्षमा फैसला भएका छन्। तर ती फैसला कार्यान्वयन भएका छैनन्।
न्यायालयले फैसला गरिसक्यो तर सम्बन्धित निकायले कार्यान्वयन नगरेको छ। त्यसैले न्याय खोज्दै म बारम्बार काठमाडौं आउनुपरेको छ। द्वन्द्वले मेरो व्यवसाय लुट्यो, दुई छोरा गुमाएँ। परिवारका सदस्यहरू शारीरिक र मानसिक रूपमा कमजोर छन्। म आफैं पनि यातनाका कारण पूरै ठिक छैन। उपचारका लागि सहयोग आवश्यक छ।
२०५८ सालमा भएको घटनाले तपाईको जीवनमा के असर पार्यो? त्यतिबेला म मध्यपश्चिम ट्याक्सी यातायात व्यवसायी संघको जिल्ला अध्यक्ष र एउटा विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष थिएँ। परिवारले पसल चलाउँथ्यो। मेरा चार जना छोराछोरी विद्यालयमा पढिरहेका थिए। सुर्खेतको बराहताल क्षेत्र वरिपरि दुई पक्षबीच भिडन्त भयो। एउटा चालक मणिराम चौधरीको मृत्यु भयो। प्रहरी गोली लागे वा माओवादी गोली लागे भन्ने विषय विवादास्पद छ। दुवै पक्षले फरक विषय राखेका छन्। घटनापछि प्रहरीले शव ल्याउनमा लागि हाम्रो यातायात समितिसँग गाडी माग्यो। दुर्गम बाटोका कारण बलियो गाडी पठायौं। तर माओवादी र प्रहरी दुवैले दबाब दिएपछि चालकले बीच बाटोमा गाडी फर्कायो। हामीलाई त्यो बेला थाहा थिएन। गाडी फर्किएपछि के भयो? प्रहरी कर्मचारी यातायात काउन्टरमा आएर हामीलाई माओवादी सहयोग नगरेको आरोप लगाए।
