समाचार सारांश बङ्गलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले निर्वासनमा भए तापनि स्वदेश फर्कने प्रतिबद्धता दोहोर्याउँदै राजनीतिक सक्रियता जारी रहने सङ्केत दिएकी छन्। उनको सम्भावित पुनरागमनले अवामी लिगका कार्यकर्ताहरूको मनोबल वृद्धि गर्ने र वर्तमान सरकारमाथि राजनीतिक दबाब सिर्जना गर्ने रणनीति हुनसक्छ भन्ने विश्लेषकहरूको अनुमान छ। बङ्गलादेश सरकारले हसिनालाई स्वदेश फर्केपछि कानूनी प्रक्रिया अघि बढाउने र उनलाई सुपुर्दगीको लागि भारतलाई औपचारिक अनुरोध समेत गरिसकेको छ। २० साउन, ढाका (रासस/एएफपी) ।
बङ्गलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले स्वदेश फर्कने आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्याउँदै निर्वासनमा रहे पनि देशको राजनीतिमा सक्रिय रहने सङ्केत दिएकी छन्। विश्लेषकहरूले उनको पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई अवामी लिगका समर्थकहरूलाई एकजुट राख्ने, दलको राजनीतिक प्रभाव कायम गर्ने र राष्ट्रिय राजनीतिमा आफ्नो सान्दर्भिकता बचाएर राख्ने प्रयासको रूपमा अर्थ लगाएका छन्। भारतमा निर्वासनमा रहेका ७८ वर्षीया हसिनाले जुलाईमा एएफपीसँगको कुराकानीमा वर्षको अन्त्यसम्म बङ्गलादेश फर्कने इच्छा व्यक्त गरेकी थिइन्। उनले आफू पक्राउ पर्न, जेल जान वा ज्यान गुमाउन समेत सक्ने सम्भावना रहे पनि जनताको आग्रहका कारण स्वदेश फर्कने चाहना व्यक्त गरेकी छन्।
हेलिकप्टरमार्फत भारत गएको दुई वर्ष पूरा हुने अवसरमा बुधबार उनले ‘शेख हसिनाको घर फर्कने’ शीर्षकको नयाँ दिल्लीस्थित कार्यक्रममा टेलिफोनमार्फत सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ। ढाकास्थित नर्थ साउथ विश्वविद्यालयका राजनीति विज्ञानका प्राध्यापक मोहम्मद जलाल उद्दीन सिकदरका अनुसार हसिना अझै पनि अवामी लिगका लागि प्रभावशाली राजनीतिक प्रतीक हुन् र उनको सम्भावित पुनरागमन दलको अस्तित्वसँग जोडिएको विषय बनेको छ। अवामी लिगका एक वरिष्ठ नेताले पनि पार्टीका धेरै नेता तथा कार्यकर्ता पक्राउ परेको कारण हसिनाले आफू फर्कने चाहना व्यक्त गर्नु उनीहरूप्रति जिम्मेवारीको अभिव्यक्ति भएको बताएका छन्।
उनका अनुसार यसले दलभित्रको मनोबल कायम राख्न सहयोग पुर्याउन सक्छ। ढाकाबाट प्रकाशित ‘प्रथम आलो’ दैनिकले हसिनाको स्वदेश फर्कने घोषणा पार्टीमाथिको प्रतिबन्ध हटाउन दबाब सिर्जना गर्ने, कार्यकर्तालाई उत्साहित बनाउने र राजनीतिक स्थान पुनः स्थापित गर्ने रणनीतिको भाग हुनसक्ने विश्लेषण गरेको छ। यद्यपि अवामी लिगका पूर्व वरिष्ठ नेता र हालका आलोचक महमुदुर रहमान मन्नाले उक्त धारणा अस्वीकार गर्दै पार्टीलाई पुनर्गठन गर्न अन्य नेताहरूलाई अवसर दिन सकिने अवस्था भए पनि हसिनाले त्यसो नगरेको टिप्पणी गरेका छन्।
विश्लेषक सिकदरका अनुसार हसिनाको सम्भावित पुनरागमनले प्रधानमन्त्री तारिक रहमान नेतृत्वको वर्तमान सरकारलाई थप राजनीतिक दबाबमा पार्न सक्छ। उनले हसिना स्वदेश फर्किए कानूनी प्रक्रियामा पर्ने सम्भावना रहे पनि त्यसले राजनीतिक अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ भनी अपेक्षा गरेका छन्। यसैबीच प्रधानमन्त्रीका सल्लाहकार झाहेद उर रहमानले सरकारले हसिनालाई स्वदेश फर्केको अवस्थामा स्वागत गर्ने र कानून अनुसार न्यायिक प्रक्रिया अघि बढाइने स्पष्ट पारे। उनका अनुसार बङ्गलादेशले भारतसँग हसिनाको सुपुर्दगीको लागि औपचारिक अनुरोध गरिसकेको छ।
हसिना ढाकास्थित अदालतमा उपस्थित नभएपछि उनीविरुद्ध उक्साहट, हत्या गराउन आदेश दिएको र अत्याचार रोक्न असफल भएको आरोपमा फैसला सुनाइएको थियो। हसिनाको सम्भावित पुनरागमनको विषय बङ्गलादेश र भारतबीच सुधारोन्मुख सम्बन्धमा संवेदनशील विषयका रूपमा हेरिएको छ। ढाकाले उनको सुपुर्दगीको लागि पटक–पटक आग्रह गर्दै आएको छ भने भारतले कानूनी प्रक्रियाअनुसार अध्ययन भइरहेको जनाएको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जयस्वालले ‘शेख हसिनाको घर फर्कने’ कार्यक्रममा भारत सरकारको कुनै संलग्नता नरहेको र सरकारले उक्त कार्यक्रममा व्यक्त विचारको समर्थन नगर्ने स्पष्ट पारेका छन्। तर बङ्गलादेशका केही विश्लेषकहरूले हसिनाको मुद्दा दुई देशबीचको कूटनीतिक सम्बन्धमा प्रभाव पार्ने विषयका रूपमा प्रयोग हुन सक्ने टिप्पणी गरेका छन्। ढाकास्थित ‘अमर देश’ दैनिकका सम्पादक महमुदुर रहमानले यस विषयलाई नयाँ दिल्ली र ढाकाबीच शक्तिसन्तुलनसँग जोडिएको राजनीतिक विषयको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
