उच्च हिमाली क्षेत्रको अवस्थाबारे जानकारी लिन कठिनाइ हुँदा प्रारम्भिक चरणमा विभिन्न अनुमान र गलत सूचनाहरू फैलिएका अधिकारीहरूले बताएका छन्। सुदूर क्षेत्रमा भएको घटनाले बाढीको कारण बुझ्न सकिएन, भूउपग्रहका तस्बिर हेर्न र हेलिकप्टरबाट पुग्न नसकिए पछि धेरै अनुमानहरू गरिएको उनले बताए। रसुवास्थित भोटेकोशीमा अचानक आएको बाढीले ठूलो जनधन नोक्सान पुर्याएको थियो। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग र अन्य सरकारी निकायहरूले प्रारम्भमा कारण स्पष्ट गर्न नसक्दा भूकम्प वा हिमताल फुट्नु जस्ता अनुमानहरू गरिएको थियो। तर जल तथा मौसम विज्ञान विभागले भोलिपल्ट मात्र हिमपहिरोबाट बाढी आएको पुष्टि गरेको थियो। यद्यपि अमेरिकी भूगर्भिक संस्थान (USGS)ले उक्त क्षेत्रमा भूकम्पीय प्रभाव भएको जनाएको थियो।
अधिकारीहरूले जानकारी दिए अनुसार अहिलेसम्म बाढीका कारण भेटिएका शवहरूको संख्या ६२६ पुगेको छ भने करिब २५०० जना अझै बेपत्ता रहेका छन्। करिब ४५०० जनालाई उद्धार गरिएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले केही वर्षा भए तापनि ठूलो बाढीको जोखिम हाल देखिएको छैन भनेको छ। वरिष्ठ मौसमविद् विभूति पोखरेलले बताउनुभयो, “हल्का वर्षा मात्र भएको छ र ठूलो वर्षाको सम्भावना छैन।” तर वरिष्ठ हाइड्रोलोजिस्ट विनोद पराजुलीले भने, हिमपहिरो गएको ठाउँभन्दा तल दुईवटा ताल बनेका कारण बाढीको जोखिम अझै कायम रहेको बताएका छन्।
“हिमपहिरो क्षेत्रभन्दा तल र पहिरो गएको क्षेत्रभन्दा माथि पहाडको बीचमा एउटा ताल देखिन्छ, त्यस्तै अर्को खोलामा पहिरो खस्दा गेग्र्यानले घेरेर अर्को ताल बनेको छ,” उहाँले भन्नुभयो। “यी दुवै ताल अस्थिर छन् किनभने ती क्षेत्र पहिरो गएको ठाउँमा पर्छन् र विस्तारै भरिँदा फुट्न सक्ने जोखिम छ।” चार हजार मिटर र तीन हजार मिटर उचाइमा रहेका ती तालहरूबाट जोखिम रहे पनि तल्लो क्षेत्रका बस्तीहरूलाई सतर्क राखिएको जानकारी उहाँले दिनुभयो। हिमपहिरो तिब्बततर्फ गएको अनुमान भए तापनि अनुसन्धानले नेपालतर्फ गएको पुष्टि गरेको छ। “भूउपग्रहले देखाएको छ कि बाढी तिब्बततर्फबाट निर्माण भएको छैन, नेपाल-चीन सीमाबाट निर्माण भएको हो,” उहाँले जानकारी दिनुभयो।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले उच्च हिमाली क्षेत्रको अवस्थाबारे जानकारी लिन कठिनाई हुँदा विभिन्न अनुमानहरू गरिएको जनाएको छ। “हाम्रो त उच्च हिमाली क्षेत्रको अवस्थाबारे सूचना थिएन, त्यसैले मानिसहरूले अनुमान गर्न थाले। कसैले हिमपहिरो भएको भन्यो, कसैले हिमताल फुटेको भन्ने बताए। यो विज्ञानको कमी हो,” प्राधिकरण प्रमुख धर्मराज उप्रेतीले भन्नुभयो। “अहिले यस परिस्थितिलाई बुझेर पूर्वसूचना प्रणाली विकास गर्ने बाध्यता छ जसका लागि ठूलो लगानी आवश्यक छ।”
