ट्रम्पले इरानसँगको आणविक सम्झौतालाई इतिहासकै सबैभन्दा खराब सम्झौतामध्ये एक भने

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०१५ मा इरानसँग भएको आणविक सम्झौतालाई इतिहासकै सबैभन्दा खराब सम्झौतामध्ये एक भनेका छन्। इरानको आणविक कार्यक्रमको समस्या समाधान गर्न यो सम्झौता गरिएको थियो। टेक्ससमा आयोजित रिपब्लिकन मिडटर्म कन्भेन्सनमा बोल्दै ट्रम्पले भने, ‘बराक ओबामाले ज्वाइन्ट कम्प्रिहेन्सिभ प्लान अफ एक्सन (जेसीपीओए) सम्झौता गरे। यो इतिहासकै सबैभन्दा खराब सम्झौतामध्ये एक थियो।’ ट्रम्पका अनुसार यो सम्झौता इरानलाई आणविक हतियार बनाउने बाटो खोल्ने थियो।

सन् २०१५ मा जर्मनी र संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्का पाँच स्थायी सदस्यहरू बेलायत, चीन, रुस, अमेरिका र फ्रान्सले इरानसँग यो सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए। यस सम्झौताले इरानको सम्भावित आणविक हतियार विकासबारे लामो समयदेखि चलिरहेको विवादलाई अन्त्य गरेको थियो। तर ट्रम्पले आफ्नो पहिलो राष्ट्रपति कार्यकालमा सन् २०१८ मा यो सम्झौताबाट अमेरिकालाई फिर्ता गराएका थिए। त्यसपछि उनले सम्झौताअनुसार हटाइएका सबै इरानविरोधी प्रतिबन्धहरू पुन: लागु गरे।

‘यदि मैले जेसीपीओए रद्द नगरेको भए र हाम्रा बी२ बम्बरहरूले उनीहरूमाथि प्रहार नगरेका भए उनीहरूसँग अहिल्यै आणविक हतियार हुन्थ्यो,’ उनले भने। ट्रम्पले इसफाहान, नतान्ज र फोर्डोमा रहेका इरानी आणविक स्थलहरूमा बी२ बम्बर प्रयोग गरिएको दाबी पनि गरेका छन्। उनले मिडटर्म चुनावपछिका दिनहरूमा इरानसँगको द्वन्द्व अन्त्य हुने बताए। ट्रम्पका अनुसार इरानीहरू सम्झौताका लागि मेहनत गरिरहेका छन्। अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध युद्ध सुरु गरेका थिए। त्यसै महिनामा वाशिङटन र तेहरानले लेबनानसहित सबै मोर्चामा तत्काल युद्धविराम गर्ने समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। तर अमेरिकाले जुलाई ८ को रात इरानमाथि पुन: ठूलो परिमाणमा आक्रमण सुरु गरेको थियो। यसअघि अमेरिकाले इरानमाथि होर्मुज जलमार्गसँग सम्बन्धित विद्यमान सम्झौताहरू उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएको थियो।