म्याग्दीको धवलागिरि गाउँपालिका–५ मल्कवाङका हिमबहादुर छन्त्यालले २० वर्ष विदेश बसेर आफ्नै जन्मथलो फर्केपछि भेडापालनमा लागेका छन्। हिमबहादुरले करिब एक करोड रुपैयाँ लगानी गरेर मल्कवाङ भेडापालन फार्म सञ्चालन गरिसकेका छन् र तीन जनालाई रोजगारी समेत दिएका छन्। धवलागिरि गाउँपालिकाले भेडापालनलाई प्रोत्साहन गर्दै टहरा निर्माण र निःशुल्क खोपको व्यवस्था गरेको छ, यद्यपि चरन क्षेत्रको कमी र वन्यजन्तुको आक्रमण जस्ता चुनौतीहरूले भेडापालनमा प्रभाव पारेको छ।
नौलो अवसर र रोजगारीका लागि २० वर्ष विदेश बिताएका ५० वर्षीय हिमबहादुर छन्त्यालले शहरको सुविधा सम्पन्न जीवन छोडेर आफ्नो जन्मथलो फर्किएर भेडाबाख्रा पालन थालेका हुन्। सुविधा, अवसर र रोजगारीका लागि गाउँदेखि सहर र विदेशसम्मको प्रवृत्ति रहँदा समेत विकट र दुर्गम क्षेत्र मानिने मल्कवाङमा उनले भेडापालन गर्दै आफ्नै स्थानमा जङ्गल प्रवेश गरे। ‘यूएईमा २० वर्ष काम गरेर जम्मा गरेको पैसाले पोखरामा परिवारसँग विलासी जीवन बिताउन सकिन्थ्यो,’ उनले भने, ‘तर जन्मस्थानमै केही गर्नुपर्छ भन्ने सोच लिएर गाउँ फर्केँ र व्यवसायिक रूपमा भेडापालन सुरु गरेँ।’
हिमबहादुरले विदेशबाट आर्जेको अनुभव र पूँजीलाई सदुपयोग गरी जन्मथलोमा ‘मल्कवाङ भेडापालन फार्म’ सञ्चालन गरिरहेका छन्। उनका परिवार र आफन्तहरू भने पोखरामा निवासरत छन्। उनी करिब ६०० भेडा चराउँदै हिउँदमा बेसीका फाँट र वर्षाको समयमा हिमालको काँखमा घुम्ती गोठ चलाउँछन्। ‘असोजमा बेसी झारेको भेडा गोठ हिउँदमा मल्कवाङको फेदी खालीखोलामा राखिन्छ,’ उनले बताए, ‘वैशाखदेखि गोठलाई लेकतिर सार्दै साउन–भदौमा धवलागिरि हिमालको बुकी पाटनमा पुर्याइन्छ।’
शहरको कोलाहल, प्रदूषण र तनावभन्दा भेडाबाख्रासँगै लेकबेसी गर्दा रमाइलो अनुभव भएको हिमबहादुरले बताए। वर्षमा करिब ३०० भेडाबाख्रा बिक्री गरी उनले स्वरोजगार कायम गरेका छन् र गाउँका तीन जनालाई रोजगारी दिएको अवस्था छ। करिब एक करोड रुपैयाँ लगानी गरी फार्म सञ्चालन गरी वार्षिक ३० देखि ४० लाख रुपैयाँ आम्दानी हुने उनले जानकारी दिए। मासु र पूजाआजाका लागि गोठबाटै भेडाबाख्राका खसीबोका बिक्री हुने र आवश्यक उत्पादन गर्दा बजारमा समस्या नहुने उनको भनाइ छ।
धवलागिरि गाउँपालिकाले भेडापालनलाई प्रोत्साहन गर्दै टहरा निर्माणको काम गरेको वडाध्यक्ष अमर छन्त्यालले बताए। पशुभवन अस्पताल र पशुसेवा केन्द्रले आन्तरिक तथा बाह्य परजीवी र महामारी विरुद्ध निःशुल्क खोप उपलब्ध गराइरहेका छन्। हिमबहादुरले घुम्ती गोठको सुरक्षा गर्ने उद्देश्यले पाँचवटा कुकुर र खाद्यान्न ढुवानीका लागि दुईवटा घोडा पनि पालेर संरक्षण गरिरहेका छन्। चरन क्षेत्रको कमी, वन्यजन्तुको आक्रमण र जलवायु परिवर्तनले भेडापालनमा थप चुनौती थपिएको उनले उल्लेख गरे।
