राष्ट्रपति ट्रम्पद्वारा १५ खर्ब डलरको सैन्य बजेट प्रस्ताव, सामाजिक सुरक्षामा ठूलो कटौती
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आगामी आर्थिक वर्षका लागि १५ खर्ब अमेरिकी डलरको सैन्य बजेट प्रस्ताव गरेका छन्। ट्रम्पले घरेलु सामाजिक सुरक्षा र जलवायु परिवर्तन कार्यक्रमहरूमा ७३ अर्ब डलर कटौती गर्ने योजना बनाएका छन्। यो बजेटले आन्तरिक सुरक्षा विभाग र अध्यागमन एजेन्सीलाई ठूलो बजेट विनियोजन गर्दै आन्तरिक सुरक्षा कडा बनाउने लक्ष्य राखेको छ। यस वार्षिक बजेट प्रस्तावले गत वर्षको तुलनामा रक्षा खर्चमा झण्डै ४० प्रतिशतको ऐतिहासिक वृद्धि गरेको छ।
ह्वाइट हाउसले यस बजेटमार्फत ‘शक्तिमार्फत शान्ति’ (पिस थ्रु स्ट्रेन्थ) को आफ्नो मूल मन्त्रलाई पुनः पुष्टि गर्दै सैन्य शक्ति र कानुन कार्यान्वयनलाई प्राथमिकता दिएको छ। बजेटको मुख्य संरचना र सैन्य प्राथमिकता राष्ट्रपति ट्रम्पको सन् २०२७ को बजेट प्रस्तावमा सन् २०२६ को तुलनामा रक्षा खर्चमा थप ४५५ अर्ब डलर वृद्धि गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। अफिस अफ म्यानेजमेन्ट एण्ड बजेट (ओएमबी) का निर्देशक रसेल भाउटले यस प्रस्तावको प्रस्तावनामा लेखेका छन्, ‘२०२७ को बजेटले गैर-रक्षा खर्चलाई नियन्त्रण गर्ने र संघीय सरकारमा सुधार ल्याउने राष्ट्रपतिको परिकल्पनालाई अगाडि बढाएको छ।’
यस बजेटको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण ‘गोल्डेन डोम’ मिसाइल डिफेन्स सिस्टम हो। ट्रम्पले अमेरिकालाई बाह्य आक्रमणबाट पूर्ण सुरक्षित राख्न यो उन्नत क्षेप्यास्त्र रक्षा प्रणाली निर्माणका लागि ठूलो रकम विनियोजन गरेका छन्। यसबाहेक, अमेरिकी जहाज निर्माण उद्योगमा लगानी बढाउने, महत्वपूर्ण खनिजहरूको उत्खनन र प्रशोधनमा लगानी गर्ने तथा अमेरिकी सैनिकहरूको पारिश्रमिक वृद्धि गर्ने योजना पनि बजेटमा समेटिएको छ। सामाजिक सुरक्षा र घरेलु कार्यक्रमहरूमा ७३ अर्ब डलरको कटौतीले जलवायु परिवर्तनका पहलहरू, नवीकरणीय ऊर्जा परियोजनाहरू र स्वास्थ्य सेवामा समानता सुनिश्चित गर्ने कार्यक्रमहरूमा ठूलो असर पार्नेछ।
ट्रम्पले स्वास्थ्य सेवाका महत्वपूर्ण कार्यक्रमहरू ‘मेडिकेड’ र ‘मेडिकेयर’ लाई संघीय सरकारबाट हटाएर राज्य सरकारहरूको जिम्मामा सार्न खोजेका छन्। आलोचकहरूले यस कदमको कडा विरोध गरेका छन्, जसले स्वास्थ्य सेवामा असमानता र अभाव सिर्जना गर्ने डर व्यक्त गरेका छन्। आप्रवासन र कानुन कार्यान्वयनमा कडा जोड बजेट प्रस्तावले ट्रम्पको ‘सामूहिक देशनिकाला’ अभियानलाई सफल पार्न आन्तरिक सुरक्षा विभाग र अध्यागमन तथा भन्सार प्रवर्तन एजेन्सीका लागि भारी बजेट विनियोजन गरेको छ।
अमेरिकाको वार्षिक बजेट घाटा अहिले झण्डै २ ट्रिलियन डलर पुगिसकेको छ भने राष्ट्रिय ऋण ३९ ट्रिलियन डलरको भयावह विन्दुमा छ। यस्तो अवस्थामा रक्षा खर्चमा ४० प्रतिशतको वृद्धिले अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई थप दबाबमा पार्ने अर्थशास्त्रीहरूको चेतावनी छ। राष्ट्रपति ट्रम्पको यो बजेट प्रस्ताव केवल अंकहरूको खेल मात्र नभई अमेरिकाको भविष्यको दिशा निर्देश गर्ने एक राजनीतिक दस्तावेज पनि हो। आगामी हप्ताहरूमा कंग्रेसमा हुने बहस र मोलमोलाईले यो बजेटको अन्तिम स्वरूप निर्धारण गर्नेछ।
