गुटबन्दीबाट संकटग्रस्त कांग्रेसमा भीष्मराज आङ्देम्बे कसरी सर्वसम्मत नेता बन्न सफल भए?
नेपाली कांग्रेसले संसदीय दलको नेता भीष्मराज आङ्देम्बेलाई सर्वसम्मत रूपमा चयन गरेको छ। संसदीय दलको नेता चयन प्रक्रियामा गुटगत समस्या हटाउन सर्वसम्मत प्रक्रिया अपनाइएको थियो। सभापति गगन थापाले निर्णय ढिलो हुनु लाचार भएर नभई सबै पक्षसँग संवादका कारण भएको बताएका छन्। १४ वैशाख, काठमाडौं – नेपाली कांग्रेसको संसदमा प्रतिनिधित्व घटेको बेला पनि पूर्व सहमहामन्त्री भीष्मराज आङ्देम्बेको भूमिका संसदीय दलको नेताको रूपमा अझ व्यापक भएको छ। आङ्देम्बेलाई संसदीय दलको नेता सर्वसम्मत बनाउन कांग्रेसभित्र लामो गृहकार्य र सचेत प्रयास गरिएको छ।
नेताहरू अर्जुन नरसिंह केसी, आङ्देम्बे, मोहन आचार्य र अन्य संसदीय दलको नेताका प्रमुख आकांक्षी थिए। पार्टीका शीर्ष तहका नेताहरू, पूर्व सांसद तथा मन्त्री बनेको अनुभवका आधारमा अर्जुन नरसिंह केसी संसदीय दलको नेताका स्वाभाविक दावेदार थिए। केसीले सार्वजनिक रूपमा संसदीय दलको नेता दाबी गरिरहेका थिए। यदि उनी अघि सर्दा आङ्देम्बे पनि उनलाई समर्थन गर्न तयार थिए। कांग्रेसका एक पदाधिकारीले भने, ‘अर्जुन नरसिंह दाइ संसदीय दलको नेता बन्ने भए मेरो दाबी नहुने भिष्म दाइले भनेका थिए।’
प्रतिनिधि सभामा कांग्रेसबाट प्रतिनिधित्व गर्ने नेताहरूमध्ये शीर्ष स्थानमा रहेका केसीलाई चयन गर्दा सभापति गगन थापा तथा उनका समर्थकहरूलाई ‘परिवारवाद’ आरोप लाग्ने चिन्ता थियो। पार्टी सभापति थापा र उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मा लगायत शीर्ष नेताहरूले केसीलाई दाबी छोडेर सर्वसम्मत वातावरण बनाउन पहल गरे। केसीले संसदीय दलको नेताको दाबीबाट पछि हट्ने सहमति जनाए। संसदीय दलको नेता चयनका लागि गठित कार्यदलका नेताहरूले पनि केसीसँग छलफल गरेका थिए।
संसदीय दलको नेता आङ्देम्बे बनाउँदा गुटको राजनीति अन्त्य हुने अपेक्षा पनि पार्टी नेताहरूमा थियो। निर्वाचन नगरी सर्वसम्मत गर्दा गुटीय समस्या समाधान हुने स्पष्ट पार्दै एक वरिष्ठ नेताले भने, ‘संसदीय दलको चुनाव हुँदा गुट चलिरहने सोच क्षीण भयो र उनीहरूको चाहना बन्द भयो।’ यसबीच आकांक्षीहरूबीच पनि एक आपसमा छलफल भएको नेताहरूले बताए। केसी, आङ्देम्बे र आचार्यले छुट्टाछुट्टै कुरा गरेका थिए। उपसभापति शर्मा नेतृत्वको समितिले अर्का आकांक्षी आचार्यलाई पनि आङ्देम्बेको नाममा मनाउन सफल भयो।
कांग्रेस नेताहरूका अनुसार, आङ्देम्बेलाई संसदीय दलको नेता बनाउँदा उनको विगतका समन्वयकारी भूमिकाले मद्दत गरेको छ। पूर्वसभापति देउवाको पक्षमा रहेका बेला पनि आङ्देम्बे समन्वयकारी नेताको रूपमा ध्यान दिइएको छ। विशेष महाधिवेशनको बिरूद्धमा देउवापक्षका कतिपय नेताहरू कडा भए पनि उनी विरोधमा उत्रेका छैनन्।
प्रतिनिधि सभाका छ वटा दलमध्ये सबैभन्दा ढिला संसदीय दलको नेता चयन गर्ने दल कांग्रेस बनेको छ। चयन प्रक्रियामा ढिलाइ हुँदा कांग्रेस भित्र र बाहिर नयाँ नेतृत्वप्रति प्रश्न उठेका थिए। यसलाई समयमा एउटै निर्णयलाई परिपक्व बनाउनुपर्ने भएकाले ढिलो भएको सभापति थापाले बताउनुभयो।
यस पटक सांसदहरू सबैले सर्वसम्मत नेतृत्व चयनको पक्षमा रहेकाले बढी छलफल गरिएको हो भन्ने उहाँले स्पष्ट पार्नुभएको छ। ‘हाम्रो पार्टीमा प्रतिस्पर्धा हुनु स्वाभाविक हो, तर यस पटक धेरैजसो सांसदको चाहना सर्वसम्मत नेतृत्व चयन होस् भन्ने थियो,’ सभापति थापाले संसदीय दलको नेता चयन गरेपछि भने।
‘यो ढिलाइ अल्छी वा लाचार भएर भएको होइन। सबै पक्षसँग संवाद र छलफल गर्नुपर्ने भएकाले केही समय लागेको हो,’ उनले थपे।
