नेपाल राष्ट्र बैंकले ९७ दिने अवधिको निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत वित्तीय प्रणालीबाट १ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ निकास गर्ने निर्णय गरेको छ। बुधबार ४० अर्ब रुपैयाँ ४९ दिनका लागि निकास गरेकोमा बिहीबार अझ बढी रकम र लामो अवधिका लागि निक्षेप संकलन उपकरण जारी गर्न लागिएको छ। केन्द्रीय बैंकले तरलता व्यवस्थापनका लागि निक्षेप संकलन र स्थायी निक्षेप सुविधा प्रयोग गर्ने र हाल बैंक दर ६ र स्थायी निक्षेप दर २.७५ प्रतिशत रहेको छ।
बैंकका अनुसार बिहीबारसम्म वित्तीय प्रणालीमा करिब ५५ अर्ब रुपैयाँ तरलता रहेको छ। तर, बैंक तथा वित्तीय संस्थाले स्थायी निक्षेप तथा निक्षेप संकलनमार्फत केन्द्रीय बैंकमा विगतमा राखेको रकम परिपक्व हुने भएपछि त्यसलाई पुनः निकास गर्न उक्त निक्षेप संकलन उपकरण जारी गरिएको हो। बैंक तथा वित्तीय संस्थाले अधिक तरलता भएका अवस्थामा अल्पकालका लागि स्थायी निक्षेप सुविधा मार्फत केन्द्रीय बैंकमा रकम राख्ने गर्दछन्।
निक्षेप संकलन उपकरणमा केन्द्रीय बैंकले थोरै ब्याजदर चाहने बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई प्राथमिकतामा राखेर रकम वितरण गर्छ। केन्द्रीय बैंकले वित्तीय प्रणालीको तरलताको अवस्था र अन्तर बैंक ब्याजदर व्यवस्थापनका लागि निक्षेप संकलन, स्थायी निक्षेप सुविधा लगायतका उपकरणमार्फत बजारबाट पैसा निकास गर्छ। त्यस्तै, प्रणालीमा तरलता कम हुँदा स्थायी तरलता सुविधा र रिपो मार्फत प्रणालीमा पैसा पठाउँछ। केन्द्रीय बैंकले वित्तीय प्रणालीमा तरलता पठाउँदा ब्याजदर करिडोरको माथिल्लो सीमाको रुपमा रहेको बैंक दरमा ब्याज लिन्छ भने तरलता खिच्दा करिडोरको तल्लो सीमा स्थायी निक्षेप सुविधा दर बराबरको ब्याज दिन्छ। हाल बैंक दर ६ र स्थायी निक्षेप सुविधा दर २.७५ प्रतिशत रहेको छ।
