अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले स्ट्रेट अफ होर्मुजमा अमेरिकाले तीव्र गतिका साना ७ वटा इरानी ‘फास्ट बोट’ माथि आक्रमण गरेको बताएका छन्। वाशिङ्टनले बन्द जस्तै रहेको जलमार्गबाट खाडीमा फसेका जहाजहरूलाई निकाल्न त्यसो गरेको बताएको छ। संयुक्त अरब एमिरेट्स (यूएई) र दक्षिण कोरियाले सोमबार पानीजहाजहरूमाथि आक्रमण भएको बताएका थिए। इरानको आक्रमणपछि फुजेराको इन्धन बन्दरगाहमा आगलागी भएको यूएईले जनाएको छ। शिपिङ कम्पनी मेर्स्कले बीबीसीलाई बताएअनुसार अमेरिकी सेनाको सुरक्षामा उसको एउटा अमेरिकी ध्वजावाहक पानीजहाज सफलतापूर्वक स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट निस्केको छ। ट्रम्पले अमेरिकी सुरक्षा कदमलाई “प्रोजेक्ट फ्रीडम” भनेका छन्।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीले त्यहाँका घटनाले “राजनीतिक सङ्कटको कुनै सैन्य समाधान नभएको स्पष्ट पारेको” बताएका छन्। उनले भने, “प्रोजेक्ट फ्रीडम प्रोजेक्ट गतिरोध हो।” शिपिङ कम्पनी मेर्स्कले आफ्नो एउटा व्यावसायिक जहाजको यात्रा “कुनै घटनाबिना पूरा भएको र चालक दलका सदस्यहरूलाई कुनै क्षति नभएको तथा सबै सुरक्षित रहेको” जनाएको छ। अमेरिका र इजरायलले गत फेब्रुअरीमा इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेपछि स्ट्रेट अफ होर्मुज धेरै हदसम्म अवरुद्ध रहेको छ।
तेहरानले प्रतिक्रियास्वरूप विश्वको २० प्रतिशत तेल र तरलीकृत प्राकृतिक ग्यासको ढुवानी हुने उक्त महत्त्वपूर्ण जलमार्ग अवरुद्ध गरेको छ। एप्रिलको सुरुमा अमेरिका र इरानले युद्धविरामको घोषणा गरेपछि इरानले संयुक्त अरब एमिरेट्स लगायत खाडी मुलुकमा ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमण बन्द गरेको छ। तर त्यसयता निकै कम जहाजले मात्र उक्त जलमार्ग हुँदै ढुवानी गरेका छन्। अमेरिकाले पनि इरानी बन्दरगाहमा नाकाबन्दी लगाएको छ। ट्रम्प भन्छन्, “हामीले ७ वटा साना डुङ्गालाई निशाना बनाएका छौँ। जसलाई उनीहरूले फास्ट बोट भन्छन्। अब उनीहरूसँग त्यही मात्र बाँकी छन्।”
अमेरिकी सेनाले ती डुङ्गामा आक्रमण गर्न हेलिकप्टरको प्रयोग गरेको बताएको छ। आक्रमणपछि फसेको जहाज इरानको सरकारी मिडियाले पछि अमेरिकाले स्पीड बोटमा आक्रमण गरेको भन्ने ट्रम्पको भनाइको खण्डन गरेको छ। एक सैन्य स्रोतलाई उद्धृत गर्दै तास्निम समाचार संस्थाले दुई साना मालवाहक जहाजहरूमाथि आक्रमण भएको र त्यस क्रममा ५ जना सर्वसाधारणको मृत्यु भएको जनाएको छ। यसअघि अमेरिकाले सोमबार आफ्नो जलसेनाका र अमेरिकी ध्वजावाहक व्यापारिक जहाजहरूले उक्त जलमार्गबाट पार गरेको बताएको थियो।
इरानले उक्त दाबी “पूर्ण रूपमा झुटो” भएको बताएको छ र उसको सेनाले अमेरिकी युद्धपोतमाथि चेतावनीपूर्ण गोली चलाएको जनाएको छ। अमेरिकी सेनाले त्यो कुरा अस्वीकार गरेको छ। शिपिङ कम्पनी मेर्स्कका अनुसार अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरीको अन्त्यमा इरानमा आक्रमण गरेपछि उसको अमेरिकी झन्डावाहक जहाज अलायन्स फेयरफ्याक्स खाडीमा फसेको थियो। उसले अमेरिकी सेनाको सुरक्षामा उक्त जहाज स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट निस्किएको बताएको छ। उक्त कम्पनीले विज्ञप्तिमा भनेको छ, “अमेरिकी सैन्य सहायताले उक्त जहाजलाई पर्सियन खाडी क्षेत्रबाट बाहिर निस्कने अवसर दिएको छ।”
यसैबीच, यूएईको विदेश मन्त्रालयले आफ्नो सरकारी स्वामित्वको तेल कम्पनी एडनोकसँग आबद्ध एउटा ट्याङ्कर स्ट्रेट अफ होर्मुजमा दुर्घटनाग्रस्त भएको जनाएको छ। दक्षिण कोरियाले पनि संयुक्त अरब एमिरेट्सनजिकै रहेको आफ्नो एउटा जहाजमा विस्फोट भएको बताएको छ। यूएईका अधिकारीहरूले १२ वटा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र, ३ वटा क्रुज क्षेप्यास्त्र र ४ वटा ड्रोनको सामना गरेको जानकारी दिएका छन्। स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार फुजेराको प्रमुख तेल बन्दरगाहमा भएको एउटा आक्रमणमा ठूलो आगलागी भएको छ भने ३ जना घाइते भएका छन्। आबुधाबीले आक्रमणलाई “खतरनाक तनाव” भनेको छ र प्रतिक्रिया दिने अधिकार आफूसँग सुरक्षित रहेको बताएको छ। इरानको सरकारी टेलिभिजनले नाम नखुलाइएका एक सैन्य अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै इरानको “यूएईलाई निशाना बनाउने कुनै योजना नभएको” उल्लेख गरेको छ।
