कालिञ्चोक भगवती मन्दिर समुद्री सतहबाट ३८४२ मिटर उचाइमा अवस्थित दोलखा जिल्लाको एक प्रख्यात तीर्थस्थल हो। मन्दिरको टाकुरामा भगवतीको कालो प्रस्तर मूर्ति राखिएको छ र यसलाई महिषासुरमर्दिनी भगवतीको रूपमा पूजा गरिन्छ। कुरी बजारदेखि मन्दिरसम्म केबुलकारको सुविधा उपलब्ध छ र यहाँ विशेष गरी हिउँ परेका बेला पर्यटकको घुईँचो लाग्ने गर्दछ।
कालिञ्चोक भगवती मन्दिर दोलखा जिल्लाको अत्यन्तै प्रसिद्ध तीर्थस्थल हो। समुद्री सतहबाट ३८४२ मिटर उचाइमा रहेको यो मन्दिर पर्यटकीय दृष्टिले पनि निकै चर्चित छ। दोलखा जिल्लाको सदरमुकाम चरिकोटबाट करिब १८ किलोमिटर टाढा अवस्थित छ। कालिञ्चोक मन्दिरको रहेको टाकुराबाट लगभग १ किलोमिटर तल कुरी बजार रहेको छ। पैदल हिँडेर उकालो चढ्दा ३०-४० मिनेटमा मन्दिर पुग्न सकिन्छ, तर अहिले कुरी बजारबाट मन्दिरभन्दा केही तलसम्म केबुलकारबाट यात्रा गर्न सकिन्छ।
मन्दिर रहेको स्थल पहाडको एक टाकुरा हो। भगवतीको मन्दिर रहेको टाकुरा करिब २२ मिटर चौडाइ र ६९ मिटर लम्बाइको छ। यस टाकुरामा गणेश, शिव र सरस्वती लगायत अन्य देवताहरूका मूर्तिहरू छन्। साथै करिब ८ मिटर चौडाइ र २० मिटर लम्बाइ भएको एक प्राकृतिक कुण्ड पनि रहेको छ। यही कुण्डलाई कालिञ्चोक भगवतीको प्रतीक मानेर पूजा गरिन्छ। जनविश्वासअनुसार यस कुण्डको जल दोलखामा रहेको भीमेश्वर मन्दिरसम्म जान्छ। पूर्वमा मन्दिर परिसरमा पहिल्यै भगवतीको मूर्ति थिएन, तर अहिले पश्चिमतर्फको एक किनारमा कालो प्रस्तरको भगवतीको मूर्ति राखिएको छ।
कालिञ्चोक माईलाई महिषासुरमर्दिनी भगवतीको रूपमा मानिन्छ। सप्तसतीको अनुसार पर्वतराज हिमालयकी छोरी पार्वती कारुणिक शक्ति र महिषासुरमर्दिनीको रूपमा चण्ड र मुण्ड वध गर्ने देवीलाई कालिञ्चोक देवी भनिन्छ। यसलाई अद्याशक्ति महाकालीको स्वरूप पनि मानिन्छ। भगवतीका तीन स्वरूपहरू महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वतीमा, कालिञ्चोक माई महाकालीको प्रतीक हुन्। मन्दिर रहेको टाकुरामा पूर्वबाट जानु परे १५६ खुडकिला चढ्नुपर्छ भने पश्चिमबाट जाँदा २२ खुडकिला चढ्नुपर्ने हुन्छ। अहिले मन्दिर व्यवस्थापनले भक्तजनहरूको सुविधाका लागि पूर्वबाट चढेर पश्चिमबाट फर्कने व्यवस्था मिलाएको छ।
