इरानी आक्रमणका कारण अमेरिकी सैन्य शिविरहरूमा करिब ८० करोड डलरको क्षति : विश्लेषण

तस्बिर स्रोत, Planet labs PBC and Airbus
मध्यपूर्वका अमेरिकी सैन्य शिविरहरूमा इरानी आक्रमणहरूले युद्धको पहिलो दुई हप्तामा करिब ८० करोड डलर (सवा खर्ब रुपैयाँ बराबर) बराबरको क्षति पुर्याएको एक नयाँ विश्लेषणले देखाएको छ।
अत्यधिक क्षति इजरायल र अमेरिकाले हमला गरेपछि सातामा इरानले गरेको प्रतिकारको क्रममा भएको हो, सेन्टर फर स्ट्राटजिक एण्ड इन्टरनेशनल स्टडिज (सीएसआईएस) को प्रतिवेदन र विश्लेषणले देखाएको छ।
त्यस क्षेत्रका अमेरिकी स्थलहरूमा इरानबाट भएको क्षतिको पूर्ण विवरण अहिलेसम्म स्पष्ट छैन।
अहिलेसम्म ठानिएको भन्दा बढी क्षति
अमेरिकी सैन्य संरचनाहरूमा करिब ८० करोड डलरको क्षति अनुमान यसअघि बुझिएकोभन्दा बढी हो र यसले जारी युद्धमा अमेरिकालाई थप महँगो मूल्य चुकाउनु पर्ने संकेत गर्दछ।
“उक्त क्षेत्रका अमेरिकी शिविरहरूमा क्षतिको कम मूल्याङ्कन गरिएको छ,” सीएसआईएसका वरिष्ठ सल्लाहकार तथा अध्ययनका सह-लेखक मार्क कान्किआनले भने।
“क्षति धेरै देखिन्छ, तर यसको वास्तविक संख्या थप सूचना बिना थाहा पाउन सकिँदैन।”
यो विषयमा प्रतिक्रिया माग्दा अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले युद्धको नेतृत्व गर्दै आएको यूएस सेन्ट्रल कमाण्डलाई सोध्न भन्यो। सेन्ट्रल कमाण्डका अधिकारीहरूले प्रतिक्रिया दिन अस्वीकार गरे।
इरानी प्रतिकारले अमेरिकी हवाई प्रतिरक्षा र भूउपग्रह सञ्चार प्रणालीहरूलाई लक्ष्य बनाएको थियो।
ती प्रणालीहरू जोर्डन, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) र अन्य मध्यपूर्वी राष्ट्रहरूमा रहेका थिए।
बृहत् क्षतिको ठूलो हिस्सा जोर्डनस्थित एयर बेसमा रहेको THAAD (थाड) क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीको रेडारमा लागेको प्रहारबाट भएको छ।
सीएसआईएसले रक्षा मन्त्रालयको बजेट दस्तावेज विश्लेषण गरे अनुसार, उक्त AN/TPY-2 रेडार प्रणालीको लागत करिब ४८ करोड ५० लाख डलर छ।
लामो दूरीका बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न यस्ता हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीहरू प्रयोग गरिन्छन्।
संरचनामा समेत वृद्धि भएको क्षति
इरानी हमलाले उक्त क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी शिविर, सैन्य इलाकाका भवनहरू र अन्य संरचनाहरूमा झण्डै ३१ करोड डलर बराबरको थप क्षति गरेका छन्।
भूउपग्रह तस्बिरहरूको विश्लेषण गर्दा कम्तीमा तीन हवाई सैन्य अखडामा इरानले एक भन्दा बढी पटक हमला गरेको देखिएको छ।
पडकाउँदै गरिएको हमला निश्चित रूपमा अमेरिकी शिविरलाई लक्षित गर्ने इरानी प्रयास हो।
यसै क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सेना सम्बन्धी जानकारी रसियाले तेहरानलाई खुफिया रूपमा दिएको बताइएको छ।
भूउपग्रह तस्बिरहरूले कोभेटस्थित अलि अल-सलिम, कतारस्थित अल-उदैद र साउदी अरबस्थित प्रिन्स सुल्तान जस्ता तीनवटा हवाई सैन्य अखडामा विभिन्न क्षति देखाउँछन्।
फेब्रुअरी २८ मा इजरायलले इरानविरुद्ध गरेको आक्रमणलगत्तै राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी सैनिकलाई संलग्न गरेको पश्चात् १३ अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भइसकेको छ।
अमेरिका अवस्थित ह्युमन राइट्स एक्टिभिस्ट्स न्यूज एजन्सी (एचआरएएनए)का अनुसार १४ सय गैरसैनिकसहित अहिलेसम्म यो द्वन्द्वमा ३ हजार २०० जनाको मृत्यु भइसकेको छ।
इरानको परमाणु कार्यक्रम नष्ट गर्ने, त्यसको पारंपरिक सैन्य क्षमता नष्ट गर्ने तथा सो क्षेत्रका समर्थित समूहहरूको सहयोग बन्द गर्ने लक्ष्य हासिल गर्न अमेरिकाले अग्रसरता लिएको ट्रम्पले बताएका छन्।
“हामीले इरानमा (आवश्यक अनुसार) धेरै राम्रो काम गरिरहेका छौं,” ह्वाइट हाउसमा आयोजित कार्यक्रममा शुक्रबार ट्रम्पले भने।
तर युद्धले स्ट्रेट अफ होर्मुज जलमार्गमा अवरोध ल्याएको छ, युद्ध कति लामो हुनेछ र ट्रम्पले स्थल सेना परिचालन गर्ने कि नगर्ने भन्ने अनिश्चितताका कारण विश्व अर्थतन्त्रमा अस्थिरता आएको छ।
इरानी आक्रमण कहाँ केन्द्रित छन्?
भूउपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरहरूको विश्लेषणमा अमेरिकी निकायहरूले लगाएका प्रतिबन्धले बाधा पुर्याएको छ।
तर त्यस क्षेत्रका अमेरिकी सैन्य हितविपरीत इरानी प्रतिकारात्मक गतिविधिहरू द्वारा उनीहरूको निर्दिष्ट प्रवृत्ति पहिचान गर्न सम्भव छ।
बाह्रेनस्थित अमेरिकी नौसैनिक अखडामा पहिलो पटक आक्रमणबाटै रेडार र भूउपग्रह प्रणालीलाई लक्षित गरिएको देखिन्छ।
आधुनिक सैन्य अभियानका लागि ती प्रणालीहरूले दृश्य र ध्वनिक निगरानी गर्छन्।
भूउपग्रह तस्बिरले दुईवटा रेडम – सेन्टिनलहरू, जुन संवेदनशील उपकरणको सुरक्षा कवच हुन् – ध्वस्त भएका देखाउँछन्।
पूरा प्रणाली क्षतिग्रस्त भएको हुन सक्छ तर कति भनी निश्चित भन्न सकिँदैन।
कुवैतस्थित अमेरिकी सेन्टर क्याम्प अरिफ्जान र साउदी अरबस्थित प्रिन्स सुल्तान हवाई सैन्य अखडाका रेडारमा प्रहार भएका छन्।
प्रिन्स सुल्तान हवाई सैन्य शिविर क्षेत्रमा रहेको थाड हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीको रेडारबाट धुवाँ उठेको तस्बिरमा देखिन्छ।
यूएई र जोर्डनस्थित थाड प्रणालीमा पनि थप क्षति देखिएको छ। ती क्षतिको मूल्य अझै स्पष्ट छैन।
यी प्रणालीहरू क्षतिग्रस्त भएपछि अमेरिकाले दक्षिण कोरियामा चलिरहेका थाड प्रणालीका सामग्रीहरू मध्यपूर्वमा सार्नुपरेको जानकारी प्राप्त भएको छ।
तर इरानी हमलाबाट भएको क्षतिको मूल्य अमेरिकाले यस युद्धका लागि गरेको कुल खर्चको सानो अंश हो।
रक्षा मन्त्रालयका अधिकारीहरूले कंग्रेस सदस्यलाई दिएका जानकारी अनुसार, युद्धको पहिलो ६ दिनमै ११.३ अर्ब डलर (झन्डै १७ खर्ब रुपैयाँ) खर्च भइसकेको छ।
पहिलो १२ दिनमा खर्च १६.५ अर्ब डलर (लगभग २५ खर्ब रुपैयाँ) पुगेको सीएसआईएसले जनाएको छ।
पेन्टागनले युद्धका लागि थप २०० अर्ब डलरको बजेट माग गरेको छ भने रक्षा मन्त्री पिट हेग्सेथले त्यो रकममा परिवर्तन हुन सक्ने जनाए।
“दुष्ट मानिसहरूलाई मार्न पैसा चाहिन्छ,” हेग्सेथले भने।
यो समाचार नेपाली युट्युबमा पनि उपलब्ध छ। हाम्रो च्यानललाई सब्स्क्राइब गर्न र अन्य भिडियोहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। साथै हाम्रा सामग्रीहरू फेसबुक, फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हेर्न सकिन्छ। साथै, बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम सोमबारदेखि शुक्रबार बेलुकी पौने नौ बजे रेडियोमा सुन्न सकिन्छ।






