२४ भदौको सम्झनामा नाटक ‘लुसिफर’, कसले जन्मायो?

नाटक ‘लुसिफर राइजींग’ले २४ भदौमा काठमाडौंको राजनीतिक द्वन्द्व र मान्छेको मनोस्थिति एउटै कोठाबाट उजागर गरेको छ। यसले प्रश्न उठाउँछ, मान्छे कहिले शक्तिशाली हुन्छ? शक्ति के भ्रममात्र हो कि सत्य? मान्छे कहिले शरण खोज्छ? अराजकता छाएको बेला मान्छे के हुन्छ? यस्ता प्रश्नहरूको जवाफ नाटकले मञ्चमा उतार्न खोजेको छ।

नाटकले दर्शकलाई २४ भदौको माहोलमा पुर्याउँछ। त्यो दिन काठमाडौं रणभूमि जस्तै थियो। प्रदर्शनकारीहरूको मनस्थिति कस्तो थियो? प्रहरीले के पक्ष लिएका थिए? जेलबाट निस्केको कैदीको मन के थियो? यी प्रश्नहरूको जवाफ एउटै कोठामार्फत प्रस्तुत गरिएको छ। एलिसा सुकुम्बासी बस्तीकी युवती हुन्, जसले नागरिकता बनाउन नसक्नुको पीडा भोगिरहेकी छन्।

नाटकमा कुल सात पात्र छन्, जसले २४ भदौका सयौं व्यक्तिहरूको प्रतिनिधित्व गर्छन्। यद्यपि यो नाटकका लागि दुईधारो रुपमा रहेको छ, जसले दर्शकलाई विभाजित बनाएको छ। नाटकले धर्मलाई विश्वास वा अन्धविश्वासको प्रतीकको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ, र यसले गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

नाटकको शीर्षकमा राजनीतिक अर्थ बोकेको छ, किनकि पछिल्लो समय ‘लुसिफर’ शब्द राजनीतिक रूपमा प्रचलित हुँदै गएको छ। नाटकले मान्छे भित्रको लुसिफर प्रवृत्तिलाई देखाउन सफल भएको छ। यद्यपि निर्देशकले यसमा सुधारको सम्भावना छोडेका छन्, मौलिकता र सीमित पात्रबीच कथा भन्ने क्षमता नाटकका सबैभन्दा ठूला पक्ष हुन्।