ट्रिनिटी कलेज डब्लिनका अनुसन्धानकर्ताहरूले रोमको राष्ट्रिय केन्द्रीय पुस्तकालयमा १,२०० वर्ष पुरानो ‘कोडमन्स हिम’ पाण्डुलिपि फेला पारेका छन्। यो पाण्डुलिपि ओल्ड इङ्लिस भाषामा मूल ल्याटिन पाठको बीचमा व्यवस्थित रूपमा बुनेर लेखिएको छ र सन् ८०० देखि ८३० को बीचमा तयार पारिएको हो। डिजिटलाइजेसनपछि पहिचान भएको यो पाण्डुलिपिले अंग्रेजी साहित्यको प्रारम्भिक इतिहासमा नयाँ बहस सुरु गरेको छ। ५ जेठ, काठमाडौं।
अंग्रेजी साहित्यको इतिहासलाई नयाँ दृष्टिले व्याख्या गर्ने एक ऐतिहासिक सफलता प्राप्त भएको छ। ट्रिनिटी कलेज डब्लिनका अनुसन्धानकर्ताहरूले रोममा नवौँ शताब्दीको सुरुवाती चरणको एक हराएको पाण्डुलिपि फेला पारेका छन्, जसमा अंग्रेजी भाषाकै सबैभन्दा प्राचीन र पहिलो कविता ‘कोडमन्स हिम’ सुरक्षित रहेको छ। दशकौंदेखि हराएको रहेको यो १,२०० वर्ष पुरानो दस्तावेज रोमको राष्ट्रिय केन्द्रीय पुस्तकालयमा फेला परेपछि अन्तर्राष्ट्रिय साहित्य जगत्मा नयाँ बहस सुरु भएको छ।
‘कोडमन्स हिम’ कुल ९ पङ्क्तिको एउटा छोटो ओल्ड इङ्लिस (पुरानो अंग्रेजी) कविता हो, जुन लगभग १,३०० वर्षअघि रचना गरिएको विश्वास गरिन्छ। यो कविता अंग्रेजी साहित्यको प्रारम्भ मानिन्छ। सन् ८०० देखि ८३० को बीचमा तयार पारिएको अनुमान गरिएको यो नयाँ पाण्डुलिपि यस कविताको अहिलेसम्मकै तेस्रो सबैभन्दा पुरानो प्रतिलिपि हो। यसअघि क्याम्ब्रिज र सेन्ट पिटर्सबर्गमा भेटिएका दुईवटा पुराना पाण्डुलिपिहरूमा यो कविता मूलत: ल्याटिन भाषामा लेखिएको र ओल्ड इङ्लिसका पङ्क्तिहरू पछि मात्र पानाको छेउ वा अन्त्यमा थपिएको थियो। तर रोममा फेला परेको यस नयाँ पाण्डुलिपिमा भने ओल्ड इङ्लिस संस्करणलाई मूल ल्याटिन पाठको बीचमै व्यवस्थित तरिकाले बुनेर लेखिएको छ।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यसले प्रारम्भिक मध्ययुगीन पाठकहरूले अंग्रेजी कवितालाई कत्ति उच्च महत्त्व र मूल्य दिन्थे भन्ने कुराको बलियो प्रमाण दिन्छ। परम्परागत मान्यताअनुसार यो कविता उत्तर इङ्ल्यान्डको नर्थयोर्कशायरस्थित ह्विट्बी एबेमा बस्ने कोडमन नामका एक अत्यन्त शर्मिला गोठालाले रचना गरेका थिए। एकपटक भोजको क्रममा सबैले गीत वा कविता सुनाउनुपर्ने पालो आउँदा लाजले गर्दा उनी त्यो ठाउँबाट भागेर सुत्न गएका थिए। सुतिरहेको बेला सपनामा एउटा रहस्यमयी आकृति देखापर्यो र उनलाई सृष्टिको बारेमा गाउन आदेश दियो। त्यसपछि जाग्दा उनले भगवानको प्रार्थना गर्दै संसारको सृष्टिको प्रशंसामा यो सुन्दर कविता रचना गरेका थिए।
