समाचारको व्यवस्थित समीक्षा गर्दा, प्रधानन्यायाधीश सूर्यकान्तको ‘कक्रोच’ टिप्पणीपछि भारतमा ‘कक्रोच जनता पार्टी’ नामक डिजिटल व्यङ्गात्मक आन्दोलन सुरु भएको छ। यो आन्दोलनले तीन दिनभित्र १ लाखभन्दा बढी सदस्यता सङ्कलन गरी राजनीतिक दलहरूमा प्रभाव पार्न थालेको छ। संस्थापक अभिजित दीपकेले यसलाई बेरोजगारी र पेपर लिकविरुद्धको साझा आक्रोशको रूपमा व्याख्या गरेका छन्। भारतको सर्वोच्च अदालतमा गत हप्ता भएको सुनुवाइका क्रममा प्रधानन्यायाधीश सूर्यकान्तले गरेका मौखिक टिप्पणीले अनलाइन दुनियाँमा ठूलो हलचल मच्चाएको छ जसले अप्रत्याशित रूपमा नयाँ प्रकारको प्रतिरोधको जन्म दिएको छ। ‘हरेक ठट्टाको पछाडि केही न केही सत्य लुकेको हुन्छ’ भन्ने उक्तिलाई मान्दै सुरु भएको ‘कक्रोच जनता पार्टी’ (सीजेपी) को अनलाइन अभियान अहिले चर्चा केन्द्रबिन्दुमा छ। ठट्टा, व्यङ्ग्य र सामाजिक सञ्जाल ट्रेन्डबाट शुरू भएको यो डिजिटल अभियानको उत्पत्ति जति रोचक र अनौठो छ, त्योभन्दा बढी यसले केही दिनमै पाएको अप्रत्याशित सफलता र आगामी राजनीतिक परिदृश्यमा पार्न सक्ने सम्भावित प्रभावका कारण यसलाई विभिन्न दृष्टिकोणबाट हेरिएको छ।
सीजेपीको उत्पत्ति १५ मे २०२६ मा सर्वोच्च अदालतमा भएको एउटा सुनुवाइबाट शुरू भएको हो। कुख्यात नक्कली कानुन डिग्रीसँग सम्बन्धित मुद्दामा प्रधानन्यायाधीश सूर्यकान्तले गरेको मौखिक टिप्पणी सामाजिक सञ्जालमा फैलियो। सुनुवाइमा उनले बेरोजगार युवाहरूलाई सांसद, मिडिया र आरटीआई कार्यकर्ता भएर प्रणालीमा कक्रोचजस्तै घुस्ने र आक्रमण गर्ने बताउनुभएको थियो। उक्त भिडियो केही घण्टाभित्रै एक्स र इन्स्टाग्राममा भाइरल भयो। लाखौं प्रयोगकर्ता, विशेष गरी युवाहरूले यसलाई बेरोजगारी मार्फत पीडित सम्पूर्ण युवावर्गमाथि अपमानका रूपमा लिएर ठूलो आक्रोश फैलाए। तथापि, प्रधानन्यायाधीश सूर्यकान्तले १६ मे मा एक स्पष्टीकरण जारी गर्दै मिडियाको एक वर्गले आफ्नो टिप्पणीलाई गलत रूपमा प्रस्तुत गरेको भन्दै पीडा प्रकाश पारे। उनले खासगरी नक्कली डिग्रीको सहायताले कानुनी पेशामा प्रवेश गर्नेहरूलाई मात्र आलोचना गरेको बताए। तर इन्टरनेटमा पहिले नै फैलिसकेको आक्रोशलाई रोकिन सक्दैनथ्यो। यही कडा असन्तुष्टि र तीव्र आक्रोशबाट ‘कक्रोच जनता पार्टी’ नामक डिजिटल मोर्चा उदय भयो। यो आन्दोलन सुरु गर्ने श्रेय ३० वर्षीय अभिजित दीपकेलाई जान्छ। उनी महाराष्ट्रको औरङ्गाबाद (हालको छत्रपति सम्भाजीनगर)का बासिन्दा हुन्। पेसागत रूपमा उनी राजनीतिक सञ्चार रणनीतिकार हुन्। पुणेबाट पत्रकारितामा स्नातक गरेपछि अमेरिकाको बोस्टन विश्वविद्यालयबाट पब्लिक रिलेसन्समा स्नातकोत्तर डिग्री पूरा गरिसकेका छन्। उनीले प्रधानन्यायाधीशको टिप्पणीको भोलिपल्ट १६ मे मा एक्स प्लेटफर्ममा गुगल फर्मको लिङ्क सार्वजनिक गर्यो। यो फर्म कक्रोच जनता पार्टीमा सदस्यता लिनका लागि बनाइएको थियो। अभिजितले बेरोजगार, अल्छी, लगातार अनलाइन रहने र व्यवसायिक रूपमा व्यङ्ग्य गर्न सक्षम सबै कक्रोचहरूका लागि नयाँ प्लेटफर्म शुरू गरेको लेखेका थिए। यस पोस्टले सामाजिक सञ्जालमा आगोमा घिउ थपेको थियो र केही घण्टाभित्रै १५ हजारभन्दा बढी मानिसले गुगल फर्ममार्फत साइन अप गरे। यो अभियान यति तीव्र भयो कि तीन दिनभित्रै सदस्य संख्या १ लाख नाघ्यो। मे २० सम्ममा १ लाखभन्दा बढीले औपचारिक सदस्यता लिएका थिए। डिजिटल व्यङ्ग्यको रूपमा सुरु भएको यो अनौठो अनलाइन आन्दोलन यति शक्तिशाली र व्यापक बन्न पुग्यो कि देशका स्थापित राजनीतिक दलहरू समेत यसको प्रभावलाई गम्भीरतापूर्वक लिन बाध्य भएका छन्।
