मुख्यमन्त्री यादवले जसपाका तीन मन्त्रीलाई बर्खास्त गर्दै एमालेसँग सरकारको निरन्तरता दिएका छन्

८ जेठ, जनकपुरधाम । मधेश प्रदेशका मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवले बिहीबार जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालका तीन मन्त्रीलाई बर्खास्त गरिदिए। त्यस्तै, नेकपा एमालेका मोहम्मद समिरलाई बिनाविभागीय मन्त्री बनाउँदै सरकारमा सामेल गराए। जसपा नेपालबाट बर्खास्त भएका मन्त्रीहरुमा भौतिक पूर्वाधार मन्त्री राजकुमार गुप्ता, श्रम तथा यातायात मन्त्री मनिष सुमन र शिक्षा तथा संस्कृति मन्त्री रानीकुमारी तिवारी रहेका छन्। मुख्यमन्त्री यादवले केही समयअघि नै मन्त्रीहरूलाई राजीनामा दिन निर्देशन दिएका थिए, तर जसपाका मन्त्रीहरूले आदेश मानेनन्। त्यसपछि उनले बर्खास्तीको फैसला गरेका थिए।

जसपा नेपाल त्यो पार्टी हो जसले आठ महिनाअघि कांग्रेसका कृष्णप्रसाद यादवलाई काँध थापेर मुख्यमन्त्री बनाएको थियो, राजीनामा दिएर आफ्नै नेतृत्वमा सरकार बनाउनबाट परहेज गरेको थियो। जनमत पार्टीका सतीशकुमार सिंहको सरकार ढल्दै गयो र त्यसपछिको लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) नेपालका जितेन्द्र सोनल मुख्यमन्त्री बनेका थिए। कात्तिक २२ मा विश्वासको मत लिँदा कांग्रेस र एमाले विपक्षी पक्षमा थिए। अनि तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रका प्रदेश सांसद रहबर अन्सारीले विद्रोह गरे र जनमतका सांसद सतीश सिंह तथा त्रिभुवन साह संसद्मा अनुपस्थित रहे। जसले गर्दा मुख्यमन्त्री सोनलले विश्वासको मत पाउन सकेनन् र राजीनामा दिए।

त्यसपछि प्रदेशको सबैभन्दा ठूलो दल एमालेले सरकारले चलखेल सुरु गर्यो। प्रदेश प्रमुखलाई प्रयोग गरी संविधानको धारा १६८ को ३ अनुसार एमालेका सरोजकुमार यादवलाई कात्तिक २३ गते राति मुख्यमन्त्री नियुक्त गरियो। शपथ भोलिपल्ट होटलमा दिइयो जसले मधेशमा ठूलो राजनीतिक तनाव निम्त्यायो। त्यसपछि कांग्रेस, जसपा नेपालसहित ६ दलले गठबन्धन गरेर आन्दोलन सुरु गरेका थिए जसले एमालेलाई मधेशमा अलग-थलग पारेको थियो। त्यस घटनापछि कर्मचारीमाथि कुटपिट र तोडफोड गरियो र मुद्दा सर्वोच्च अदालतसम्म पुग्यो। प्रदेशसभा बैठक खुलेर चौरमा बसेको र लगभग एक महिना प्रदेश अशान्त रह्यो। त्यसपछि एमालेको सरकार ढलेको थियो।

एमालेको सरकार ढलेपछि जसपा नेपाल र लोसपासहितका मधेश केन्द्रीत दलहरूले सरकार बनाउने प्रयास गरे। तर कांग्रेस पनि गठबन्धनमा आएर आन्दोलन गरेको कारण सबैले कांग्रेसका यादवलाई मुख्यमन्त्री बनाउन सहमति जनाए। त्यसपछि मंसिर १९ गते कांग्रेसका यादव मुख्यमन्त्री नियुक्त भए र २२ कांग्रेस, १८ जसपा नेपाल, १३ जनमत, ९ माओवादी केन्द्र, ८ लोसपा र ७ नेकपा एकीकृत समाजवादीका सांसदको समर्थन पाएका थिए। एमाले एक्लै विपक्षी बन्यो। तर अहिले फेरि मधेशको राजनीतिक समीकरण परिवर्तन भएको छ। आठ महिनाअघि काँध थापेका दललाई किनारमा राखेर मुख्यमन्त्री यादवले एमालेसँग मिलेर सरकारको निरन्तरता दिएका छन्।

मुख्यमन्त्री यादवले जसपा नेपालका मन्त्रीहरूलाई बर्खास्त गर्नु अघि बिहीबार दिउँसो जसपाले मुख्यमन्त्री यादवलाई विश्वासको मत दिने निर्णय गरेको थियो, तर थोरै घण्टाको राजनीतिक उथलपुथलले परिस्थितिलाई फेरिदियो। बिहीबार जसपा नेपाल र लोसपा संसदीय दलको संयुक्त बैठक बसेको थियो जसले सरोजकुमार यादवलाई दलको नेता चयन गर्यो र सरकारलाई निरन्तरता दिने निर्णय पनि गर्यो। तर मुख्यमन्त्री यादवले समर्थन छोडेपछि जसपाले शुक्रबार निर्णय फिर्ता लिएर विश्वासको मत नदिएको हो। मन्त्रीबाट बर्खास्त भएका जसपा सांसद मनिष सुमनले मुख्यमन्त्रीले राजीनामाको अवसर पनि नदिएको भन्दै गुनासो पोखे। ‘मुख्यमन्त्रीले छल गरेर एमाले जस्तो पार्टीसँग गठबन्धन गरेका छन्,’ उनले भने, ‘जब एमालेका सरोज यादव मुख्यमन्त्री थिए, हामी सडकदेखि सर्वोच्च अदालतसम्म समर्थनमा थियौं। आज यस्तो दिन आइपुग्यो, यो निकृष्टताको चरम हो।’ जसपा नेपालकी सांसद रूपा यादवले कांग्रेसले धोका दिएको आरोप लगाइन्। ‘कांग्रेसका मुख्यमन्त्रीले चालेको यो कदम आपत्तिजनक छ। यो धोखाधडी हो। यस बारेमा हामी धारणा बनाएर अघि बढ्छौं,’ उनले भनिन्। मधेशमा कांग्रेस, एमाले र नेकपाबीच तीनदलीय समीकरण बनेको छ। सरकार बनाउन ५४ मत आवश्यक पर्छ भने मधेश प्रदेशसभामा एमालेको २४, कांग्रेसको २२ र नेकपाको १५ सिट गरी ६१ सिट पुगेको छ। शुक्रबार मुख्यमन्त्री यादवले संसद्मा विश्वासको मत लिएपछि ६२ मत उनको पक्षमा र ३६ विपक्षमा परेको छ।