बागलुङको तमानखोला गाउँपालिकाले सार्वजनिक जग्गाको सदुपयोग गर्दै २४ रोपनी क्षेत्रमा रु ४० लाख लगानी गरेर स्याउखेती विस्तार गरेको छ। गाउँपालिकाले वडा नं ४ को गोरदी र बयलीस्थित सार्वजनिक जग्गामा मुस्ताङबाट ल्याइएका १ हजार ४०० स्याउ बिरुवा रोपेको छ। उत्पादित स्याउको प्रतिफल आउन थालेपछि बगैँचा स्थानीय समुदायलाई हस्तान्तरण गरी कृषिलाई पर्यटनसँग जोड्ने योजना बनाइएको छ। १२ जेठ, गलकोट (बागलुङ)।
तमानखोला गाउँपालिकाले सार्वजनिक जग्गालाई आय आर्जनसँग जोड्दै स्याउखेती विस्तार गरेको छ। यहाँ जग्गाको संरक्षण, तारबार र थोपा सिँचाइ प्रविधिसहित १ हजार ४०० स्याउ बिरुवा हुर्काइँदैछन्। गाउँपालिका–४ स्थित गोरदी र बयलीमा सार्वजनिक जग्गाको झाडी फाँडेर स्याउखेती विस्तार गरिएको छ भनी तमानखोला गाउँपालिकाका अध्यक्ष जोकलाल बुढाले जानकारी दिए। “गाउँपालिकाले वडा कार्यालयको संरक्षणमा स्याउ बगैँचा विस्तार गरेको छ र अहिले १४०० बिरुवा एक वर्षदेखि हुर्किरहेका छन्,” अध्यक्ष बुढाले बताए।
“चारदेखि पाँच वर्षमा स्याउ फल्ने गरी मुस्ताङबाट बिरुवा ल्याएर एक वर्षअघि रोपिएको हो। स्याउको प्रतिफल बाँडफाँड गर्न हामी योजना बनाउँदैछौं र कार्यविधि तयार गरिनेछ।” लगानीको प्रतिफल उठाउनका लागि वडा कार्यालयले स्याउ बगैँचाको संरक्षण र विस्तारमा काम गरिरहेको छ। बिरुवा लगाएर कुप्रयोगमा परेको सार्वजनिक जग्गा सदुपयोग गर्दै कृषिलाई पर्यटनसँग जोड्दै अघि बढिरहेको तमानखोला गाउँपालिका–४ का अध्यक्ष छ प्रसाद श्रीपालीले बताए।
“गाउँपालिकाले उत्पादन नीतिको खाका तयार गरेको छ। उत्पादन नगर्ने हो भने गाउँको जग्गा खेर जान्छ। हामीले खेर गएको सार्वजनिक जग्गामा तारबार र सिँचाइ प्रणाली सहित स्याउ बगैँचा स्थापना गरेका छौं,” श्रीपालीले भने।
“२४ रोपनी जग्गामा स्याउ फलाएर कृषि र पर्यटन दुवैलाई प्रवर्द्धन गर्ने र बयली क्षेत्रमा स्याउ बगैँचाको मध्यभागमा रिसोर्ट बनाउन योजना छ।” गोरदीमा रु सात लाख र बयलीमा रु ३३ लाख खर्चेर तारबार र सिँचाइ प्रणाली सहित स्याउ बगैँचा स्थापना गरिएको छ। सार्वजनिक जग्गालाई तारबार गरेर बिरुवा रोप्दा संरक्षण बढ्ने र उत्पादनमा क्षति कम हुने विश्वास गरिएको छ। मुस्ताङबाट आयात गरिएको ५ वर्षभित्र फल्ने गाला र गोल्डेन जातका स्याउ बिरुवा लगाइएको छ, जसको सम्भाव्यता अध्ययन गरेर निर्णय गरिएको हो भनी गाउँपालिकाका कृषि प्राविधिक विधान बगालेले जानकारी दिए। समुद्र सतहदेखि २३०० मिटर उचाइसम्मको चिसो मौसममा स्याउ राम्रो उत्पादन हुने सम्भावना रहेको प्राविधिक बगालेले बताए। यदि स्याउ उत्पादन राम्रो हुने हो भने पर्यटनलाई लक्षित गरी घरबास, रिसोर्ट लगायत पूर्वाधारहरूमा थप लगानी गर्ने योजना पनि गाउँपालिकाको रहेको छ।
