क्लाइमेट स्मार्ट सिटी परियोजनाअन्तर्गत विद्यालयहरूमा वातावरणीय चेतना अभिवृद्धि

‘क्लाइमेट स्मार्ट सिटीज’ परियोजनाअन्तर्गत काठमाडौं र चितवनका २० सरकारी विद्यालयहरूलाई अनुदान प्रदान गरिएको छ। १२ जेठ, काठमाडौं। यस परियोजनाको मुख्य साझेदार संस्था एनिमल नेपालले विद्यार्थीहरूलाई मार्फत वातावरण संरक्षण, फोहोर व्यवस्थापन र मानव–जनावर–वातावरणबीच सम्बन्धबारे जनचेतना बढाउने कार्य गर्दै आएको छ। एनिमल नेपालले लामो समयदेखि पशुकल्याणमा सक्रिय भएर काम गर्दै आइरहेको भए पनि यस वर्ष काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरका केही विद्यालयका बालक्लब समितिहरूसँग मिलेर भिन्न क्षेत्रमा काम गरेको छ।
यस परियोजना अन्तर्गत विद्यालयमा कम्पोष्ट मल उत्पादन, विद्यालय परिसर सरसफाइ, फूलका बिरुवा रोप्ने, विद्यालयका भित्तामा सन्देशमूलक चित्र बनाउने जस्ता गतिविधिहरू संचालन गरिएको छ। एनिमल नेपालले एक वर्षको काम समीक्षा गर्न कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो। सो कार्यक्रममा सहभागी विद्यालयका शिक्षक, बालक्लब समिति सदस्य र अभिभावकहरूले संस्थाको काम निकै उपलब्धिमूलक भएको बताएका थिए। बालबालिकामा घरमा पनि कुहिने र नकुहिने फोहोर छुट्टाछुटै राख्ने बानी बसेको अभिभावकहरूले जनाएका छन्।
संस्थाले बालक्लब समितिहरूलाई पानी पिउने बोतल, क्याप टोपी, झोला, विभिन्न स्टेशनरी सामग्री र गार्डेन सफाइका लागि आवश्यक औजारहरू समेत वितरण गरेको थियो। परियोजनाको मुख्य साझेदार एनिमल नेपालकी कार्यक्रम संयोजक सुलक्षणा राणाका अनुसार, यस परियोजनाले प्लास्टिक प्रदूषण घटाउने, जनावरमाथि गरिने क्रूरताप्रति मानसिक प्रभाव कम गर्ने र बालबालिकामा करुणा तथा समानुभूतिको भावना विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ। क्रिएसन नेपालको नेतृत्वमा सञ्चालित यस परियोजनामा प्रत्येक विद्यालयमा ‘क्लाइमेट स्मार्ट क्लब’ गठन गरी विद्यार्थीहरूलाई नेतृत्वदायी भूमिका दिइएको थियो।
विद्यार्थीहरूले आफैं योजना बनाएर रुखहरू रोप्ने, फोहोर वर्गीकरण, डस्टबिन व्यवस्थापन, नाटक प्रदर्शन र समुदाय सरसफाइ जस्ता क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दैछन्। यसप्रकारको विद्यार्थी केन्द्रित दृष्टिकोणले बालबालिकाको नेतृत्व क्षमता विकास गर्दै दीर्घकालीन रूपमा वातावरण संरक्षण र पशुप्रतिको दयाभाव अभिवृद्धि गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

