पुराना सम्झौताहरूको युग समाप्त भएको चेतावनी

समाचार सारांश संपादकीय रूपमा समीक्षा गरिएको। अमेरिका र चीनबीचको सम्बन्ध निर्देशित गर्ने ‘तीनवटा संयुक्त विज्ञप्ति’ को युग पूर्ण रूपमा समाप्त भएको चेतावनी चिनियाँ विश्लेषक झु फेङले दिएका छन्। अमेरिकी आन्तरिक राजनीतिका कारण ताइवान मामिलामा बेइजिङ र वासिङ्टनबीच कुनै व्यापक राजनीतिक समझदारी बन्न सक्ने सम्भावना नरहेको विश्लेषक झुको भनाइ छ। चीनले ताइवानलाई अमेरिकी हतियार बिक्री गर्ने कार्यको विरोध गर्दै ताइवान जलमार्गमा शान्ति कायम राख्नु नै दुई देशको साझा विन्दु भएको जनाएको छ।

काठमाडौं। अमेरिका र चीनबीचको सम्बन्धलाई निर्देशन गर्ने ‘तीनवटा संयुक्त विज्ञप्ति’ (थ्री जोइन्ट कम्युनिक्स) को युग ‘पूर्ण रूपमा समाप्त’ हुनसक्ने चेतावनी एक प्रमुख चिनियाँ विश्लेषकले दिएका छन्। नानजिङ विश्वविद्यालयको ‘स्कुल अफ इन्टरनेसनल स्टडिज’ का डिन झु फेङले अमेरिकी आन्तरिक राजनीतिका कारण ताइवान मामिलामा बेइजिङ र वासिङ्टनबीच कुनै व्यापक राजनीतिक समझदारी बन्ने सम्भावना ‘अवास्तविक’ हुनसक्ने बताएका छन्। यसै महिनाको सुरुमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र उनका अमेरिकी समकक्षी डोनाल्ड ट्रम्पबीच महत्वपूर्ण शिखर वार्ता भएको थियो।

उक्त वार्तापछि बेइजिङले दुवै नेता ‘रणनीतिक स्थिरताको रचनात्मक सम्बन्ध’ निर्माण गर्न सहमत भएको घोषणा गर्दै यसलाई एउटा ठूलो कोसेढुङ्गा भनेको थियो। पछि ह्वाइट हाउसले पनि सोही वाक्यांश दोहोर्‍याउँदै सम्बन्धलाई ‘निष्पक्षता र पारस्परिक लाभका आधारमा’ अगाडि बढ्नुपर्नेमा जोड दिएको थियो। झु फेङका अनुसार यसले दुवै देशका बुझाइ र नीतिगत खाकाहरूलाई मेल खाने दुईपक्षीय प्रयासलाई देखाउँछ, जसले भविष्यको सम्बन्धका लागि नयाँ आधार तयार पार्नेछ।

मकाउ सेन्टर फर रिजनल एन्ड स्ट्रिटेजिक स्टडिजले ट्रम्पको बेइजिङ भ्रमणको समीक्षा गर्न आयोजित एक वेबिनारमा झुले भने, “चीन-अमेरिका सम्बन्धमा तीनवटा संयुक्त विज्ञप्तिले पार्ने वास्तविक र नीतिगत प्रभाव अब पूर्णतया समाप्त भइसकेको छ।” अहिलेको द्विपक्षीय अन्तरक्रियाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष अब केवल नयाँ संयुक्त विज्ञप्ति वा वक्तव्य जारी हुने-नहुने कुरा मात्र नभई, बेइजिङ र वासिङ्टनले कसरी व्यावहारिक संवादमार्फत विशिष्ट नीतिहरूमा रचनात्मक परिणाम ल्याउने भन्ने विषय मुख्य भएको छ।