फेब्रुअरी महिनाको अन्त्यमा अमेरिका, इजरायल र इरानबीच सुरु भएको युद्धको प्रभाव मध्यपूर्वमै सीमित नभई अन्य क्षेत्रहरूमा पनि फैलिएको छ। यस द्वन्द्वले समुद्री व्यापार अवरुद्ध गरेको छ र विश्व भरि वस्तु आपूर्ति प्रभावित बनेको छ। तेलको मूल्य वृद्धि हुँदा मुद्रास्फीति बढेर विश्व बजारहरू अस्थिर बनेका छन्। अनिश्चित आर्थिक समयमा लगानीकर्ताले जोखिमयुक्त बजारबाट पैसा निकालेर तुलनात्मक सुरक्षित मानिएका अमेरिकी डलरमा लगानी गर्छन्। यसले अनेक देशका मुद्रामा प्रभाव पारेको छ; केहि मुद्राहरू सस्तिए भने कतिपयमा उतारचढाव भएको छ र केहि मुद्राहरू बलियो भएका छन्।
ब्राजिलका अर्थशास्त्री र एपीसीई परामर्शदाता संस्थाका प्रमुख आन्द्रे पर्फेइतोका अनुसार, “तेलको मूल्यले सबैमा असर गर्छ… मुद्राको उतारचढावले यो प्रभावलाई बढाउन वा घटाउन सक्छ।” मुद्राको मूल्य परिवर्तनले कुनै देश र त्यसका नागरिकमा पर्न जाने प्रभाव अन्य धेरै आर्थिक तत्वहरूसँग सम्बन्धित हुन्छ। विशेष गरी इन्धन र खासगरी तेलको ठूलो मात्रामा आयात गर्ने देशहरूमा मुद्राका मूल्यले सबैभन्दा बढी प्रभाव पारेको छ। भारत, इन्डोनेशिया, फिलिपिन्स, थाईल्यान्ड र इजिप्टजस्ता देशहरू बढी प्रभावित भएका छन्।
इरान युद्ध सुरु भएपछि भारतीय रुपैयाँको विनिमय दर करिब ५ प्रतिशतले घटेको छ। तेल महँगिएसँगै रुपैयाँको मूल्य बारम्बार न्यूनतम स्तरमा पुगेको छ। केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर बढाउने र डलर भण्डार बिक्री गरेर आफ्नो मुद्रा बचाउने प्रयास गरेका छन्। इन्डोनेशियाको केन्द्रीय बैंकले यी दुवै उपायहरू अपनाएको छ। ब्याजदर बढ्दा बचतकर्ताहरूलाई बढी लाभ हुने भए पनि कर्जा तिर्ने खर्च महँगिन्छ।
केही देशका मुद्रामा भने उतार-चढाव भएका छन्। यस्ता देशहरूमा दक्षिण अफ्रिका, कोलम्बिया, चिली र मेक्सिको पर्दछन्। यी मुद्राहरू विश्व बजारको प्रवृत्तिअनुसार तलमाथि भइरहन्छन्। ब्राजिल र मलेशियाजस्ता ऊर्जा निर्यात गर्ने देशहरूले तेल महँगिएसँगै निर्यातबाट आय बढाएका छन्। गोल्डमन स्याक्स र ब्याङ्क अफ अमेरिकाजस्ता वित्तीय संस्थाले ब्राजिलका सरकारी ऋणपत्र र शेयरहरूमा उच्च माग देखिएको रिपोर्ट गरेका छन्।
चीनको मुद्रा स्थिर छ, जसको कारण सरकारको कडाइका नियमन र नीति हुन। इरान युद्ध सुरु भएयता रुसी रुबल सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने मुद्रा बनेको छ। विकसित अर्थतन्त्रहरूमा, लगानीकर्ताहरू परम्परागत रूपमा सुरक्षित मानिने मुद्राहरूमा लगानी गर्दै आएका छन्। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ)ले इरान युद्धले आर्थिक वृद्धिलाई कम गर्ने र महँगीलाई बढाउने सङ्केत गरेको छ र विश्व अर्थतन्त्रलाई चुनौतीपूर्ण स्थितिमा लैजाने चेतावनी दिएको छ।
