केन्द्रीय कृषि प्रयोगशालाको अध्ययन अनुसार मधेश प्रदेशको ५४.७ प्रतिशत माटोमा अम्लीयताको वृद्धि भएर उत्पादकत्वमा गम्भीर कमी आएको छ। मधेश प्रदेशको माटोमा प्राङ्गारिक पदार्थको मात्रा घटेर १.९४ फीसदीमा झरेको छ, जबकि स्वस्थ माटोका लागि ५ प्रतिशत आवश्यक हुन्छ। माटोको स्वास्थ्य सुधार र अम्लीयता घटाउन सरकारले मधेशमा ५० प्रतिशत अनुदानमा ढैंचाको बीउ र कृषि चुन वितरण सुरु गरेको छ। १३ जेठ, काठमाडौं।
नेपालको अन्न भण्डार मानिने मधेश प्रदेशको माटोको स्वास्थ्य अवस्था हाल निकै चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। केन्द्रीय कृषि प्रयोगशालाले मधेशका विभिन्न जिल्लामा गरेको स्थलगत अध्ययन र माटो परीक्षण नतिजाले माटोको उत्पादक शक्तिमा गम्भीर गिरावट आएको देखाएको छ। प्रयोगशालाका वरिष्ठ माटो विज्ञ नेत्रप्रसाद भट्टका अनुसार मधेश प्रदेशका धनुषा र सिरहा जिल्लाका १० स्थानीय तहका किसानसँग प्रत्यक्ष अन्तर्वार्ता, स्थलगत अवलोकन र माटो नमुना संकलन गरिएको थियो।
अध्ययनका क्रममा माटोमा कडापन बढ्नुका साथै सुख्खा अवस्था, कम पानी धारण क्षमता र बालीको जराको विकास निकै कम रहेको पाइएको छ। भट्टका अनुसार किसानहरूले बताएअनुसार पहिलेको तुलनामा धेरै गुणा बढी मल प्रयोग गर्दा पनि बाली उत्पादन अझ घट्दै गएको छ। किसानहरूमा माटोमा समस्या आएको कारणले उत्पादन कम भएको सामान्य ज्ञान भए पनि समस्याका कारणहरूबारे प्राविधिक जानकारी अत्यन्त कम रहेको पाइएको छ।
