महिलालाई आकर्षित गर्न जङ्गबहादुर राणाको चालबाजी

वि.सं. १९०४ मा जङ्गबहादुर राणाले सुबेदार मन्नु सिंहलाई अङ्ग्रेजी केटी खोजेर ल्याएमा दर्जा बढाउने लिखित आदेश दिएका थिए। कोतपर्वमा मारिएका प्रधानमन्त्री फत्तेजङ्ग शाहकी बहिनी हिरण्यगर्भकुमारीसँग विवाह गर्न तत्कालीन राजा सुरेन्द्रलाई लमी बनाएका थिए। दरबारकी सुसारे पुतलीमैयाँसँगको प्रेम सम्बन्धलाई राजनीतिक रूपमा उपयोग गरेर गोप्य सूचनाहरू प्राप्त गर्थे। दन्त्यकथाको जस्तो देखिने तर ऐतिहासिक रूपमा सशक्त नेतृत्व हुने पात्र जङ्गबहादुर राणा हुन्। शक्ति र चलाखीको मिश्रणले उनले मात्र सत्तामा आएनन्, उनको सुरु गरिएको शासन प्रणाली १०४ वर्षसम्म टिक्यो जुन असाधारण उपलब्धि हो।

उनका शासनकालमा केहि विद्रोह भए पनि उनले ती सबैलाई दबाए। उनी नेपालको इतिहासकै सबैभन्दा शक्तिशाली शासक हुन्। उनका भाइहरूको समर्पण र सहयोगले भनिन्छ महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको। दरबारकी एक सुसारे पुतलीमैयाँसँग प्रेम सम्बन्ध थियो, जुन उनले राजनीतिक फाइदाका लागि पनि प्रयोग गरे। पुतलीमैयाँसँगको सम्बन्धबारे उनका छोरा पद्मजङ्ग राणाले आफ्नो साहित्यमा राजनीतिक मैत्रीकै रूपमा व्याख्या गरेका छन्। तर, पछि उनले पुतलीमैयाँलाई हनुमानढोकाबाट थापाथली दरबार पुर्‍याएर रानी बनाउनुभयो र उनी सँग जन्मेका छोरालाई दर्जा दिलाउनुभयो।

जङ्गबहादुरका धेरै रानीहरू थिए। इतिहासकार पुरुषोत्तमशमशेर जबराले ४२ जना रानीहरूको सूची प्रस्तुत गरेका छन् भने कमल दीक्षितको अध्ययन अनुसार ३२ देखि ४५ जना रानी थिइन्। उनले १२ सयभन्दा बढी प्रेमिकाहरू पनि राखेका थिए। तत्कालीन सैन्य अधिकारी खड्गसिंह गुरुङका अनुसार जङ्गबहादुरलाई हात्तीमा चढ्ने, जुवा खेल्ने, पहलवानहरूको तमासामा गहिरो रुचि थियो र पछि अफिमको लत लाग्यो। इतिहासकार रामजी उपाध्यायले युवराज त्रैलोक्यविक्रम शाहको सेवामा रहेकी ९४ वर्षीया चन्द्रवदनबाट व्यापक यौनचरित्रको जानकारी पाएका थिए।

जङ्गबहादुरले महिलाहरूलाई आफूमा आकर्षित गर्न कस्ता तरिकाहरू अपनाए रु यसमा तल प्रकाश पारिएको छ। जङ्गबहादुर बेलायत पुगेपछि बेलायती सुन्दरी लाउरा बेलसँगको सम्बन्धलाई राम्रोसँग कभर गरेका थिए। उनले आफ्नो हातको नीलो र सिन्दुर लगाएको रुमाल लाउरातिर हल्लाएर इशारा गरेका थिए। मोतीलाल नामक नेपालीले पनि लाउरासँगको दोभाषे काम गर्दा जानकारी दिएका थिए। जङ्गबहादुरको पहिलो भेटको रोचक कथा पनि मोतीलालले उल्लेख गरेका छन्। सुबेदार मन्नु सिंहलाई लेखेको एउटा पत्र फेला परेको छ जसमा महिला खोजेर ल्याएमा दर्जा बढाउने र खर्च व्यहोर्ने आश्वासन छन्। पत्रको मस्यौदा १९०४ साल वैशाखको हो र अनुसन्धानकर्ताहरूले यसलाई प्रमाणित गरेका छन्।