प्रधानमन्त्रीले नेपाल-भारत सीमा विवादमा व्यक्त गरेको अभिव्यक्तिप्रति विरोध स्वरूप विपक्षी दलका सांसदहरूले प्रतिनिधिसभा बैठकमा वेल घेरेर र नाराबाजी गरेका छन्। विपक्षी अवरोधका बीच सभामुख अर्यालले राष्ट्रपति कार्यालयबाट प्राप्त विधेयक प्रमाणीकरण सम्बन्धी पत्र पढेर सदनलाई जानकारी गराए। विपक्षी नाराबाजीका कारण बैठकको बाँकी कार्यसूची अघि बढाइन र प्रतिनिधिसभाको अर्को बैठक आगामी २५ जेठमा तेस्रो सारिएको छ। १९ जेठ, काठमाडौं। विपक्षी दलका सांसदहरूले जबरजस्ती संसद् चलाइएको भन्दै सभामुखसँग प्रश्नोत्तर गरेका छन्। विपक्षीको वेल घेरेर र नाराबाजीका कारण केही समयसम्म बैठक प्रभावित भएको थियो। मंगलबार सभामुखसँग विपक्षी सांसदहरूको सवालजवाफ भएको हो। दिउँसो एक बजेका लागि बोलाइएको बैठक दुई बज्न दुई मिनेटअघि शुरू गरिएको थियो। कानूनी रुपमा निर्धारित समयमा दुई घण्टा ढिला हुँदा बैठक स्वचालित रूपमा स्थगित हुने नियम भएकाले दुई मिनेटअगावै घण्टी बजाएर बैठक सुरु गरिएको थियो। सभामुखले “प्रतिनिधिसभा बैठकको कारबाही प्रारम्भ हुन्छ” भन्ने बित्तिकै विपक्षी सांसदहरू उठे। सभामुख अर्यालले विपक्षी सांसदहरू दुई/तीन दिनदेखि उठिरहेको स्मरण गराउँदै बजेटमाथि छलफल गर्ने कार्यसूची अघि बढाउन सहयोग गर्न अनुरोध गरे। तर विपक्षीले यसलाई अस्वीकार गरे। सभामुखले हिजो पनि कुरा राखिएको र आज अनौपचारिक छलफलमा राखिरहेको उल्लेख गर्दै गतिविधि कार्यसूचीमा प्रवेश गराउन आग्रह गरे। आकस्मिक समयमा आफ्ना कुरा राख्न सकिने भन्दै विपक्षीलाई मनाउने प्रयास पनि गरे। तर विपक्षी सांसदहरूले प्रधानमन्त्रीले सीमा विवादबारे दिएको अभिव्यक्ति संसदले जान्न आवश्यक रहेको बताए। विपक्षी सांसदहरूको उठ्न थालेपछि सभामुखले कांग्रेस प्रमुख सचेतक बासना थापालाई बोल्न समय दिनुभयो। तर कांग्रेसले सुरुमा अभिषेक प्रताप साहलाई बोलाउन अगाडि सार्यो। साहले प्रधानमन्त्री बालेनले नेपालले पनि भारतको जमिन मिचेको भनाइलाई तथ्यहीन भने र राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएको भन्दै सरकारले जवाफ दिनुपर्ने माग गरे। साहले भने, ‘प्रधानमन्त्रीले वा त त्यो अभिव्यक्ति फिर्ता लिनुपर्छ, वा माफी माग्नुपर्छ, नभए संसद् सञ्चालन हुँदैन।’ गत आइतवार प्रतिनिधिसभा बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेनले नेपाल–भारत सीमा कूटनीतिक छलफलबाट समाधान गर्ने बताएका थिए। उनले भनेका थिए, ‘तपाईँहरूलाई अचम्म लाग्न सक्छ, मैले पनि प्रधानमन्त्री भएपछि थाहा पाएँ कि भारतले मात्र नभई नेपालले पनि भारतको जमिन धेरै ठाउँमा मिचेको रहेछ।’ यो अभिव्यक्तिप्रति विपक्षी दलहरूले लगातार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा विरोध जनाइरहेका छन्। विरोधका बाबजुद प्रतिनिधिसभा बैठक संचालन भैरहेको छ। विपक्षीको विरोधका बाबजुद् प्रतिनिधिसभाले नियमावली, निर्वाचन सम्बन्धी विधेयकहरु पारित गरिसकेको छ। विपक्षीको विरोध रहने भए पनि सभा संचालन जारी रहेकोले विपक्षी सांसदहरूले सभामुखलाई पनि प्रश्न गरेका छन्। सभामुख र सांसदबीच सोही क्रममा प्रश्नोत्तर भएको हो। नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी प्रमुख सचेतक युवराज दुलालले सदन सहज रूपमा चलोस् भन्ने विपक्षीहरूको दृष्टिकोण रहेको बताए। सांसद दुलालले भने, ‘हामी यस सदनलाई सहज तरिकाले सञ्चालन गरेर बजेट छलफल गरेर पारित गराउने चाहना राख्छौं। कानुन निर्माणको जिम्मा नेपाली जनताले दिनुभएको छ। त्यसैले सदन बिना अवरोध चल्नुपर्छ भन्नेमा कुनै द्विविधा छैन, हामी सदनमा विघ्न पुर्याउने पक्षमा छैनौं।’ दुलालले सभामुखलाई पनि विपक्षीले उठाएको सीमा विवाद र प्रधानमन्त्री अभिव्यक्ति सम्बन्धि प्रश्न प्रस्तुत गरे। उनले भने, ‘साउन १ गतेदेखि लागु हुने नयाँ आर्थिक वर्षको बजेटभन्दा देशको सीमा सम्बन्धी विषय धेरै संवेदनशील छ। यसमा उच्चस्तरीय राजनीतिक छलफल र सभामुखको पहल तुरुन्त हुनुपर्छ।’ सभामुखले जवाफ दिँदै भने कि विपक्षीले उठाएको विषय भन्दा बजेट अझ गम्भीर विषय हो भनेर मैले भन्नुभएको होइन। ‘मैले भनेको यो विषय गम्भीर छैन भनेको होइन। तर हामीले कार्यसूचीमा रहेका विषय अघि बढाउने प्रयास गरौं। यहाँहरूले उठाएको विषयमा सरकारले ध्यान दिएका छन् र संवाद भइरहेका छन्।’ सभामुखले स्पष्ट पारे। राप्रपाकी प्रमुख सचेतक खुश्बु ओलीले पनि सभामुखलाई दबाब दिने शैलीमा सदन चलाउने अभ्यासबाट बच्न आग्रह गरिन्। ओलीले भने, ‘म तपाईँलाई निवेदन गर्न चाहन्छु, आज फेरि दबाब दिने भैर सदन चलाउनुभन्दा सबै दलका शीर्ष नेताहरू र सांसदहरूलाई बोलाएर छलफल गर्नुपर्छ। हामी यो विषयलाई राष्ट्रको गरिमासँग जोडेर हेरौं।’ सभामुख अर्यालले जवाफ दिँदै आफू तर्फबाट संवाद भइरहेकाले विश्वस्त रहन आग्रह गरे। उनले भने, ‘माननीय सदस्यहरूले उठाएका विषयमा मेरो ध्यान गएको छ। सरकारले पनि यसलाई गम्भीर रूपमा लिएको छ। यसको समाधानमा सरकारले जवाफ दिनेछ र म पनि विपक्षी दलका नेताहरूसँग नियमित संवाद गरिरहेको छु।’ संसद् सञ्चालन विषयक प्रश्नोत्तर भए तापनि कुरा मिलेन। सभामुखले आकस्मिक समयमा बोल्न प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसका नेता भीष्मराज आङदाम्बेलाई समय दिए। विपक्षीको विरोधका बीच सभामुखले राष्ट्रपतिबाट प्राप्त प्रमाणिकरण गरिएका विधेयकबारे पत्र पढेर सुनाए। प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ऐन संशोधन विधेयक र मतदाता नामावली ऐन संशोधन विधेयक राष्ट्रपतिले प्रमाणित गरेका छन्। पछाडि विपक्षी सांसदहरूको वेल घेरेपछि सभामुखले राष्ट्रपतिको कार्यालयको पत्र बाचन गरेर सदनलाई जानकारी गराए। त्यसपछि बैठकको बाँकी कार्यसूची अगाडि नबढाई अर्को बैठक जेठ २५ गतेका लागि सारिएको छ।
