इरानले अमेरिकामाथि युद्धविराम तोड्ने आरोप लगायो, पश्चिम एसियामा के भइरहेको छ?
इरानले अमेरिकामाथि युद्धविराम तोडेको आरोप लगाएको छ भने अमेरिकाले चारवटा इरानी ड्रोन खसालेको दाबी गरेको छ। इजरायली आक्रमणका कारण लेबनानमा मृतकको सङ्ख्या ३,५९३ पुगेको छ र सैनिक जनरलसहित थप व्यक्ति मारिएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघमा पूर्वाग्रह भएको भन्दै अमेरिकाले बजेटमा ५७ करोड डलर कटौती र तीन हजार कर्मचारी दरबन्दी खारेज गरेको छ।
२४ वैशाख, काठमाडौं। इरानको विदेश मन्त्रालयले अमेरिकामाथि युद्धविराम तोडेको आरोप लगाएको छ। इरानी विदेश मन्त्रालयका अनुसार अमेरिकाले तनाव घटाउनुपर्दा आफ्नो सैन्य कारबाहीबाट सम्पूर्ण मध्यपूर्व क्षेत्रको सुरक्षामा खतरा उत्पन्न गरिरहेको छ। सामाजिक सञ्जाल एक्समा जारी विज्ञप्तिमा इरानले भनेको छ, ‘अमेरिकाले सिरिक क्षेत्र र केश्म टापुमा रहेको इरानको तटीय राडार र निगरानी केन्द्रहरूमा आक्रमण गरेको छ, जुन युद्धविरामको स्पष्ट उल्लङ्घन हो।’ यस आक्रमणबाट उत्पन्न हुने परिस्थिति र परिणामको सम्पूर्ण जिम्मेवारी अमेरिकाको हुने चेतावनी इरानले दिएको छ।
लेबनानमा मृतकको संख्या ३,५९३ पुगेको छ। गत मार्च २ देखि जारी इजरायली आक्रमणमा अहिलेसम्म ३ हजार ५९३ जनाको ज्यान गएको छ भने १० हजार ९९० जना घाइते भएका छन्। पछिल्लो २४ घण्टामा मात्र ३५ जनाको मृत्यु र १२० जना घाइते भएका छन्। शनिबार इजरायली आक्रमणमा लेबनानी सेनाका ब्रिगेडियर जनरलसहित १० जनाको मृत्यु भएको छ। आक्रमणपछि धेरै इलाकामा मानिसहरूलाई घर खाली गर्न आदेश दिइएको छ।
दक्षिणी लेबनानमा भएको इजरायली हवाई हमलामा लेबनानी सेनाका ५४ वर्षीय ब्रिगेडियर जनरल विसाम साबरा, क्याप्टेन एली खौरी र सैनिक हुसेन गोजाल मारिएका छन्। लेबनानी प्रधानमन्त्री नवाब सलामले यसलाई जघन्य अपराध भनेका छन् भने राष्ट्रपति जोसेफ आउनले यसले शान्तिका प्रयासहरूलाई विफल पार्ने बताएका छन्। पत्रकार नुर ओदेहका अनुसार लेबनानको करिब २० प्रतिशत भूभागलाई ‘येलो लाइन’ भनेर चिनिन्छ र त्यस क्षेत्रमा लेबनानको गाजाकार भइरहेको छ।
यसबीच, हेजबुल्लाहले शनिबार कम्तीमा २५ सैन्य कारबाही गर्दै दक्षिणी लेबनानमा इजरायली मर्काभा ट्यांक र सैनिकहरूलाई निशाना बनाएको दाबी गरेको छ। स्वतन्त्र लेबनानी सांसद नजात आउन सलिबाले युद्धको विकल्प नभएको र वार्ताबाट समाधान खोज्नुपर्ने बताएकी छन्। इरानी ड्रोन खसालेको अमेरिकी दावी अनुसार अमेरिकाले स्ट्रेट अफ होर्मुजतर्फ अघि बढिरहेका ४ वटा इरानी ड्रोन खसालेको र केश्म टापुका राडार साइटहरूमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।
जवाफमा इरानले कुवेत र बहराइनतर्फ ७ वटा ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको र त्यसलाई बीचमै इन्टरसेप्ट गरिएको दाबी गरेको छ। यमन, इजिप्ट, जोर्डन, कतार र साउदी अरबले कुवेत र बहराइनमा इरानले गरेको आक्रमणको कडा निन्दा गरेका छन्। पाकिस्तानका गृह मन्त्री मोहसिन नकवीले इरानका सर्वोच्च नेता मुझतबा खामेनेईलाई पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफ र सेना प्रमुख असिम मुनिरको तर्फबाट महत्त्वपूर्ण सन्देश पुर्याउँदै अमेरिका–इजरायलको युद्ध अन्त्य गर्न आग्रह गरेका छन्।
सीएनएनको रिपोर्टअनुसार, अमेरिकासँगको सम्भावित शान्ति सम्झौता इरानको रोक्का गरिएको २४ अर्ब डलरमध्येको सम्पत्ति फुकुवाको विषयमा अड्किएको छ। इरानले सम्झौता अनुसार तुरुन्तै १२ अर्ब डलर फुकुवा गर्न चाहन्छ, तर अमेरिका यसमा सहमत छैन। अमेरिकी ट्रेजरी सचिव स्कट बेसेन्टले इरानको रोक्का गरिएको सम्पत्ति खाडी देशहरू (कुवेत, बहराइन आदि) को पुनर्निर्माण र इरानका कारण भएको वा भविष्यमा हुनसक्ने क्षतिको भरपाइमा प्रयोग गर्ने विषयमा विचार गरिरहेको रॉयटर्सले जनाएको छ।
अमेरिकी सिनेटर बर्नी स्यान्डर्सले इजरायललाई सैन्य सहायता बढाउने प्रस्तावको कडा विरोध गरेका छन्। नेसनल डिफेन्स अथोराइजेसन एक्ट अन्तर्गत लुकाएर इजरायललाई थप फन्डिङ गर्ने प्रयास भएको भन्दै उनले अमेरिकी जनताले इजरायलको युद्ध खर्चबाट आक्रोश व्यक्त गरेको बताए। डेमोक्र्याटिक सांसद रो खन्ना र रिपब्लिकन सांसद थोमस मासीले पनि यस प्रस्तावको विरोध गरेका छन्। युद्ध सुरु भएको १०० दिन पुग्दा पनि अमेरिकी जनतामाझ यो युद्ध अलोकप्रिय रहेको र यसले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई राजनीतिक नोक्सान पुर्याइरहेको विश्लेषक शिब्ले तेल्हामीले बताएका छन्।
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) को डिफेन्स इन्टेलिजेन्स एजेन्सीले इजरायली जासुसीको खतरा मूल्यांकनलाई उच्च स्तरबाट ‘क्रिटिकल’ स्तरमा पुर्याएको छ। युद्ध अन्त्यसम्बन्धी ह्वाइट हाउस भित्रका आन्तरिक छलफलहरू थाहा पाउन इजरायलले जासुसी गर्न सक्ने आशंका गरिएको छ। यसैबीच, राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत जेफ बार्टोसले अमेरिका र इजरायलप्रति अनुचित पूर्वाग्रह हटाउन राष्ट्रसंघको ३००० कर्मचारी दरबन्दी खारेज गर्दै बजेटमा ५७ करोड अमेरिकी डलर (५७० मिलियन डलर) कटौती गरिएको जानकारी दिएका छन्।
