अमेरिका र इरानबीच ऐतिहासिक सम्झौताको प्रारम्भिक खाका तयार भएको छ, जसको अन्तिम मस्यौदा तयार पार्न ६० दिनभित्र वार्ता हुने अपेक्षा गरिएको छ। यस सम्झौताअनुसार, इरानले होर्मुज जलमार्ग खुला गर्नेछ भने अमेरिकाले इरानमा रोक्का रहेको २५ अर्ब अमेरिकी डलर फुकुवा गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। साथै, इरानले आणविक हतियार उत्पादन नगर्ने र अन्तिम समझदारी नहुदासम्म आफ्नो आणविक कार्यक्रम यथावत राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। ३१ जेठ, काठमाडौं।
केही महिना यता जारी रहेको द्वन्द्व र तनावका बीच, अमेरिका र इरानले एउटा ऐतिहासिक सम्झौताका प्रारम्भिक खाकामा सहमति जनाएका छन्। एक वरिष्ठ इरानी अधिकारीले रोयटर्सलाई जानकारी दिँदै भनेका छन् कि यस सम्झौतामा इरानको आणविक कार्यक्रम, होर्मुज जलमार्ग खुला गर्ने विषय, र इरानी तेल निर्यातमाथिको अमेरिकी प्रतिबन्ध फुकुवासहितका महत्वपूर्ण मुद्दाहरू समेटिएका छन्। दुवै पक्षबीच पहिलो सहमति तय भएपछि ६० दिनभित्र यसको अन्तिम विस्तृत संस्करणका लागि वार्ता हुने जनाइएको छ।
इरानी अधिकारीका अनुसार, तयार पारिएको प्रारम्भिक सम्झौतामा होर्मुज जलमार्ग तथा बन्दरगाह खुला गर्ने विषयहरू प्रमुख रूपमा समावेश गरिएका छन्। सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिएसँगै, इरानले हालै बन्द गरेको होर्मुज जलमार्ग सबै प्रकारका व्यापारिक जहाजहरूका लागि पुनः खुला गर्नेछ। यसको प्रत्युत्तरमा अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउनेछ। नाकाबन्दी हटाउने प्रक्रिया ३० दिनभित्र पूर्ण रूपमा सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकाले इरानमाथि कुनै नयाँ प्रतिबन्धहरू नलगाउने प्रतिबद्धता पनि जनाएको छ। अन्तिम सम्झौतापछि, इरानमाथि रहेका सबै अमेरिकी र संयुक्त राष्ट्र संघका प्रतिबन्धहरू खारेज गरिनेछन्। साथै, अमेरिकाले इरानको २५ अर्ब अमेरिकी डलरसम्मको रोक्का सम्पत्ति फुकुवा गर्ने सहमति जनाएको छ। यो रकम सिधा नगद स्थानान्तरण, क्षेत्रीय देशहरूबीच सहकार्य, र वित्तीय क्रेडिट लाइनमार्फत फुकुवा गरिनेछ।
