२ असार, काठमाडौं । विश्वकै सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने इन्टरनेट ब्राउजर ‘गुगल क्रोम’ले आफ्नो एक्स्टेन्सन फ्रेमवर्कमा महत्वपूर्ण परिवर्तन गरेको छ। गुगलले ल्याएको यस नयाँ अपडेटसँगै क्रोममा प्रयोग हुँदै आएका विज्ञापन रोक्ने सफ्टवेयर (एडब्लकर) हरू कमजोर बन्दै गएका छन्। लोकप्रिय एडब्लकर ‘यूब्लक ओरिजिन’ जस्ता सफ्टवेयरहरू अहिले क्रोममा पूर्ण रूपमा काम गर्न छाडेका छन्। गुगलका अनुसार यो परिवर्तनले क्रोमको पुरानो सञ्चालन नियम ‘मेनिफेस्ट वी२’ हटाएर नयाँ ‘मेनिफेस्ट वी३’ लागू गरेको हो। जुलाई २०२५ मा क्रोमले सबै पुराना MV2 एक्स्टेन्सनहरूलाई स्थायी रूपमा निष्क्रिय गरिसकेको छ, जसका कारण ‘यूब्लक ओरिजिन’ क्रोम वेब स्टोरबाट हटाइएको थियो।
नयाँ अपडेटपछि एडब्लकरहरूले पहिले जस्तो ‘डाइनामिक फिल्टरिङ’ (वेबसाइट खुल्नुअगावै रियल-टाइममा विज्ञापन रोक्ने प्रक्रिया) गर्न सक्दैनन्। गुगलले यो कदम प्रयोगकर्ताको सुरक्षा सुदृढीकरण र ब्राउजरको कार्यक्षमता वृद्धि गर्ने उद्देश्यले उठाएको जनाएको छ। हालै क्रोमका विभिन्न एक्स्टेन्सनहरू मार्फत मालवेयर (भाइरस) फैलने र प्रयोगकर्ताहरूको गोप्य डाटा चोरी हुने घटनाहरू बढेकाले नयाँ नियम आवश्यक भएको गुगलको तर्क छ। तर साइबर सुरक्षा विशेषज्ञ र प्रविधि विज्ञहरूले भने गुगलको यो कदमको आलोचना गरेका छन्। उनीहरूको अनुसार गुगलको मुख्य आम्दानी डिजिटल विज्ञापनबाटै हुने भएकाले व्यावसायिक स्वार्थअनुसार एडब्लकरहरूलाई कमजोर बनाउन खोजिएको छ।
साइबर सुरक्षा जानकारहरूले भने एडब्लकरहरूले विज्ञापन मात्र नभई प्रयोगकर्तालाई हानिकारक अनलाइन रिडाइरेक्ट, ट्र्याकिङ र दुष्ट विज्ञापनबाट समेत बचाउने काम गर्छन्। त्यसैले एडब्लकर कमजोर हुँदा प्रयोगकर्ताहरू साइबर जोखिममा पर्दछन् भनी सचेत गराएका छन्। यद्यपि, क्रोम प्रयोगकर्ताका लागि ‘यूब्लक ओरिजिन लाइट’ नामक सफ्टवेयर अहिले पनि उपलब्ध छ। यदि पूर्ण रूपमा एडब्लकिङ आवश्यक छ भने फायरफक्स वा ब्रेभ ब्राउजरमा ‘यूब्लक ओरिजिन’ अझै पनि प्रभावकारी रूपमा चलिरहेको छ।
