हिँड्नुलाई सबैभन्दा प्रभावकारी व्यायाममध्ये एक मानिन्छ। हिँड्नका विभिन्न तरिका छन्। तर तपाईंले कहिल्यै पछाडि हिँड्नु भएको छ वा कसैले यसरी हिँडेको देख्नुभएको छ? यो प्रवृत्ति केही हदसम्म दुर्लभ छ र सुनिन पनि कमै हुन्छ। केही वर्षअघि दाङका एक युवाले उल्टो हिँडेर मेचीदेखि महाकालीसम्म यात्रा गरेका थिए जसले चर्चा पाएको थियो। ‘हिँडौँ स्वस्थ रहौँ’ भन्ने नारासँगै उनले यसरी सयौं किलोमिटरको उल्टो यात्रा गरेका थिए। वास्तवमा, पछाडि हिँड्नु शरीरका लागि धेरै हिसाबले लाभदायक हुन्छ। उल्टो हिँडाइले शरीरलाई कसरी लाभ पुर्याउँछ त?
१. खुट्टाका मांसपेशीहरू बलियो बनाउँछ
पछाडि हिँड्दा खुट्टाका विभिन्न मांसपेशीहरू बढी सक्रिय हुन्छन्। यसले तिघ्रा, घुँडा र नितम्बका मांसपेशीहरू मजबुत बनाउन मद्दत पुर्याउँछ।
२. सन्तुलन र समन्वय सुधार गर्दछ
उत्तर मर्दा शरीरले सन्तुलन कायम राख्न धेरै मेहनत गर्नुपर्छ। यसले शरीरको सन्तुलन र समन्वय क्षमतामा सुधार ल्याउँछ।
३. बढी क्यालोरी जलाउँछ
सिधा अगाडि हिँड्नु जति सहज नहुन सक्छ, तर पछाडि हिँड्दा ऊर्जा खर्च धेरै हुन्छ। त्यसैले, क्यालोरी बढी जलाएर अनावश्यक तौल बढ्नबाट जोगाउन सकिन्छ।
४. घुँडा मजबुत बनाउँछ
पछाडि हिँड्दा घुँडामा पर्ने दबाबको स्वरूप परिवर्तन हुन्छ। यसले जोर्नीहरूलाई स्वस्थ र बलियो बनाउन सहयोग पुर्याउँछ। केही अवस्थामा पुनर्स्थापनाका लागि फिजियोथेरापीमा समेत उल्टो हिँडिने अभ्यास समावेश गरिन्छ।
५. मस्तिष्क सक्रिय हुन्छ
सामान्यतः सिधा अगाडि हिँड्दा विभिन्न कुरामा सजिलै ध्यान दिन सकिन्छ, तर पछाडि हिँड्दा पूर्ण ध्यान केन्द्रित गर्न आवश्यक हुन्छ। यसले मस्तिष्कलाई बढी सक्रिय बनाउँछ र आफूले गरिरहेको क्रियाकलापमा सजिलै ध्यान दिन मद्दत पुर्याउँछ।
सही तरिकाले कसरी हिँड्ने?
विधि र सुरक्षा कारणले अलिकति समयका लागि मात्र उल्टो हिँड्नु उपयुक्त हुन्छ। सुरुमा केही मिनेट मात्र अभ्यास गरी थाल्न सकिन्छ। खुल्ला ठाउँ वा चौरमा उल्टो हिँड्नु उत्तम हुन्छ। हिँड्नुअघि आसपासमा कुनै अवरोध वा खतरनाक वस्तु छ कि छैन अवश्य जाँच गर्नुपर्छ। यदि घरको छत वा अग्लो ठाउँमा अभ्यास गर्न लागिएको हो भने विशेष सतर्कता अपनाउन आवश्यक हुन्छ। हिँड्दा शरीर र घाँटी सिधा राखेर बिस्तारै हिँड्नुपर्छ। कुनै असजिलो वा दुखाइ महसुस भएमा, विशेष गरी गर्दन वा शरीरमा समस्या भएमा यो अभ्यास तुरुन्त रोक्नुपर्छ।
