अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार विजेता उपन्यासले ताइवानको पहिचानसम्बन्धी बहसमा नयाँ जीवन दिएको छ

ताइवानको इतिहासमा पहिलोपटक ‘अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार’ प्राप्त गरेको एउटा उपन्यासले यस टापुको परिवर्तनशील पहिचान विषयमा पुनः बहस सुरु गराएको छ। यस उपन्यासले ताइवानको मौलिक ऐतिहासिक अनुभवलाई प्रस्तुत गरेको छ, जुन बेइजिङले लामो समयदेखि प्रचार गर्दै आएको भाष्यबाट पूर्ण रूपमा फरक छ। ‘ताइवान ट्राभलग’ नामक यो उपन्यासबारे भइरहेको छलफल क्रस-स्ट्रेट (चीन-ताइवान) सम्बन्धको अत्यन्त संवेदनशील अवस्थामा आएको हो। ताइवानको इतिहासलाई लिएर व्याख्या फरक हुँदा यस टापुको भविष्य र मुख्यभूमि चीनसँगको सम्बन्धलाई लिएर भइरहेका सार्वजनिक बहसहरूमा प्रभाव परिरहेको छ।

यो उपन्यास सन् १९३८ को जापानी शासनकालको ताइवान पृष्ठभूमिमा आधारित छ र यसलाई एक काल्पनिक अनुवादको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। कथा अनुसार, एक जापानी उपन्यासकार र उनकी ताइवानी अनुवादकले टापुको खानपानको यात्रामा निस्कन्छन् जसले खाना, भाषा, व्यक्तिगत सम्बन्ध र औपनिवेशिक शासक तथा शासितबीचको असमानताबाट शक्ति, स्मृति र पहिचानका विषयलाई उजागर गर्छ। सामान्य अवस्थामा यो विषय केवल साहित्यिक छलफलसँग सीमित हुने थियो, तर ताइवान स्ट्रेटमा तनाव र ताइवानी पहिचान विवादका कारण यसलाई ठूलो राजनीतिक महत्व प्राप्त भएको छ।

लेखिका याङ श्वाङ-जीको यो उपन्यासले ताइवानलाई एउटा यस्तो समाजको रुपमा चित्रण गरेको छ जहाँ आदिवासी, चिन Chinese, जापानी र स्थानीय प्रभावहरू मिश्रित छन्। यस मिश्रणले ताइवानलाई जापान र चीन दुवैभन्दा फरक र अद्वितीय सामाजिक विकास दिएको छ। पुस्तकको अन्तर्राष्ट्रिय सफलताले यो सन्देशलाई अझ व्यापक बनाएको छ। यस उपन्यासले सन् २०२१ मा ताइवानको ‘गोल्डेन ट्रिपोड अवार्ड’ जितेको थियो र सन् २०२४ मा अमेरिकाको ‘नेशनल बुक अवार्ड फर ट्रान्सलेटेड लिटरेचर’ पनि प्राप्त गर्‍यो। यो पुस्तक धेरै भाषामा अनुवाद भइसकेको छ र ताइवान बाहिरका पाठकहरू माझ लोकप्रिय भईरहेको छ।